Tư tưởng Đại đoàn kết Hồ Chí Minh, minh chứng rõ rằng : khi nàoĐảng ta, dân tộc ta đoàn kết một lòng, thực hiện triệt để tư tưởng Đại đoànkết của Người, thì cách mạng lúc đó thuận lợi, t
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU 1- Lý do chọn đề tài:
Hồ Chí minh, người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới,người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng cộng sản Việt nam Toàn bộcuộc đời của Người dành cho sự nghiệp cách mạng Việt nam Trong số các
di sản Người để lại cho dân tộc ta có đại đoàn kết - một tư tưởng nổi bật,bao trùm, xuyên suốt, nhất quán cả trong tư duy lý luận và thực tiễn củaNgười
Tư tưởng Đại đoàn kết đã trở thành tình cảm, suy nghĩ của mọi ngườiViệt nam yêu nước, là sợi dây liên kết cả dân tộc và tạo nên sức mạnh tolớn, đưa tới thắng lợi vẻ vang của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dântộc Việt Nam độc lập hoàn toàn, đất nước Việt Nam thống nhất trọn vẹnnăm 1975
Tư tưởng Đại đoàn kết Hồ Chí Minh, minh chứng rõ rằng : khi nàoĐảng ta, dân tộc ta đoàn kết một lòng, thực hiện triệt để tư tưởng Đại đoànkết của Người, thì cách mạng lúc đó thuận lợi, thu được nhiều thắng lợi.Ngược lại lúc nào, nơi nào dân ta vi phạm đoàn kết, xa rời tư tưởng đạiđoàn kết Hồ Chí Minh, thì lúc đó nơi đó cách mạng gặp nhiều khó khăn,thậm chí tổn thất
Trên cơ sở kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,Cách mạng nước ta đang trên đường đổi mới , với nhiều thách thức đặt ra.Chỉ có thể huy động sức mạnh đại đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minhchúng ta mới đưa đất nước tiến nhanh, tiến mạnh trên con đường côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng dângiàu nước mạnh , xã hội công bằng văn minh, dân chủ Vì vậy, việc hiểu rõ
và vận dụng tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mớihiện nay là vấn đề hết sức quan trọng, có ý nghĩa hết sức to lớn Đó là lý do
tôi chọn đề tài : “Tư tưởng Đại đoàn kết Hồ Chí Minh và sự vận dụng trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay “ làm đề tài tiểu luận.
Trang 22- Mục đích và nhiệm vụ của đề tài:
Tư tưởng Đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tư tưởnglớn, đã có nhiều người nghiên cứu với nhiều khía cạnh khác nhau Tuynhiên, nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Đại đoàn kết của Người trong giaiđoạn hiện nay vẫn là một vấn đề đòi hỏi phải được quan tâm và làm sáng tỏnhiều hơn nữa
Vì vậy tôi thực hiện đề tài này nhằm mục đích nghiên cứu một cách
hệ thống tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh, qua đó vận dụng xây dựngđại đoàn kết hiện nay, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược : Bảo
vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội trên đất nước ta
Nghiên cứu đề tài này tôi còn hy vọng sẽ góp một tài liệu nhỏ củamình cho địa phương về tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh, vận dụng vàocông tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phươngmình
3- Phạm vi của đề tài :
Đề tài nghiên cứu vị trí, cơ sở, nhất là các nguyên tắc, các phươngpháp đại đoàn kết Hồ Chí Minh, đồng thời nghiên cứu các chính sách củaĐảng và Nhà nước , nhằm góp phần củng cố xây dựng đại đoàn kết trongthời kỳ đất nước đổi mới
4- Phương pháp giải quyết vấn đề : Sử dụng phương pháp lo gic
kết hợp với lịch sử để chứng minh là chủ yếu
5- Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 2 chương , 4 mục
Chương I : Tư tưởng đoàn kết Hồ Chí Minh
Chương II: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh xây dựng đại đoàn kếttrong đổi mới
Trang 3PHẦN NỘI DUNG Chương một
TƯ TƯỞNG ĐẠI ĐOÀN KẾT HỒ CHÍ MINH
I - Vị trí vấn đề đoàn kết trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn cách mạng của Hồ Chí Minh.
1- Đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật của Hồ Chí Minh.
Trong quá trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, có một số ý kiếncủa các nhà nghiên cứu cho rằng: Đại đoàn kết không phải là tư tưởng của
Hồ Chí Minh Theo họ, Người chỉ kế thừa và phát huy truyền thống đoànkết của dân tộc Việt nam trong điều kiện lịch sử mới Và như vậy, nhữngnhà nghiên cứu này đã phủ nhận luôn những luận điểm, những nguyên tắc,những phương pháp đại đoàn kết của Hồ Chủ Tịch
Song, hầu hết các nhà nghiên cứu Hồ Chí Minh đều thống nhất rằng :: Đại đoàn kết là tư tưởng - một tư tưởng lớn, một tư tưởng nổi bật, một tưtưởng xuyên suốt, nhất quán của Hồ Chí Minh, nhằm xây dựng, củng cố,tăng cường lực lượng cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dântộc, giải phóng xã hội , giải phóng loài người
Khi thực hiện tư tưởng này, Hồ Chí Minh đưa ra những lời kêu gọimang tính hiệu triệu, động viên nhằm tập hợp toàn dân trong nước, laođộng trên toàn thế giới thành một khối đoàn kết, nhất trí trong cuộc đấutranh chống kẻ thù chung của dân tộc mình và của giai cấp công nhân.Người kêu gọi : “ Toàn dân đoàn kết muôn năm “ ( Hồ Chí Minh : toàn tập,Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, tập 6, trang 182) ; “ Lao động tất cả cácnước, đoàn kết lại “ (Hồ Chí Minh, dd, t2, tr437 )
Lịch sử cách mạng Việt nam đã thể hiện rõ đại đoàn kết là mối quantâm hàng đầu có tính chiến lược hay là tư tưởng lớn của Hồ Chí Minh Sauđây là một vài dẫn chứng :
Trang 4- Sau khi gặp luận cương của Lê nin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa Hồ Chí Minh đấu tranh rất tích cực trong phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế , nhằm thực hiện luận điểm của Lê nin và khẩu hiệu nổitiếng của Quốc tế Cộng sản về đoàn kết quốc tế : “ Vô sản tất cả các nước
và các dân tộc bị áp bức, đoàn kết lại “
- Khi tìm được con đường cứu nước, thấy được chân lý cách mạng,tháng 6 năm 1923, Hồ Chí Minh quyết định rời Pari, bắt đầu cuộc hànhtrình về nước Trong thư gửi các đồng chí cùng hoạt động ở pháp, Ngườinói rõ mục đích về nước là : “ Tôi trở về nước, đi vào quần chúng, thứctỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành
tự do độc lập “(Hồ Chí Minh: dd,t1, tr192 )
Ngay sau khi ở nước ngoài về tới Cao Bằng ngày 28 tháng1 năm
1941 người cùng Đảng ta tiến hành thực hiện đoàn kết toàn dân, xây dựng
mặt trận dân tộc thống nhất và ngày 19/5/1941, Hội Việt nam độc lập đồng minh (gọi tắt là mặt trận Việt minh ) được thành lập Về thành phần, Mặt
trận Việt Minh bao gồm những người yêu nước trong công nhân, nông dân
và những người yêu nước trong các tầng lớp nhân dân lao động khác; mặttrận này do Đảng ta trực tiếp lãnh đạo
- Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945 nướcViệt nam mới ra đời, với cương vị Chủ tịch nước chủ trì phiên họp đầu tiêncủa Chính phủ ngày 03/09/1945, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ đại đoàn kết toàndân, trong đó có đoàn kết Lương - Giáo là một trong 6 vấn đề cấp bách màChính phủ cách mạng phải tập trung thực hiện nhằm giữ vững thành quảcách mạng, phát triển chế độ dân chủ nhân dân
- Đến dự Đại hội thống nhất(VM-LV) thành lập Mặt trận Liên Việtngày 03/03/1951, Hồ Chí Minh vui mừng nói : “ Rừng cây đại đoàn kết dântộc đã nở hoa kết quả và gốc rễ của nó đang ăn sâu rộng khắp toàn dân và
nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão” “
Trang 5Thực hiện chủ trương của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta, ngày20/12/1960 Mặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt Nam ra đời Vềthành phần và lãnh đạo của Mặt trận giống như Mặt trận Việt minh trướcđây Từ đó cho đến khi qua đời, Hồ Chí Minh hết sức quan tâm đến việc
mở rộng củng cố Mặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt nam Ngườithường xuyên gửi thư, gửi điện cho Chủ tịch Mặt trận Nguyễn Hữu Thọnhằm chỉ thị , động viên không ngừng mở rộng Mặt trận hơn nữa Vì vậy,
ngày 21/04/1968, Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam ra đời do ông Trịnh Đình Thảo làm Chủ tịch; thành phần gồm
những tri thức, công chức yêu nước trong bộ máy Ngụy quyền Sài Gònkiên quyết chống ngoại xâm, đánh đổ chế độ Nguỵ quyền giành độc lập,dân chủ, hoà bình và mong muốn thành lập Chính phủ liên hiệp dân tộc ởMiền nam Hồ Chí Minh khẳng định , liên minh này “ Luôn sát cánh vớiMặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt nam “ trong công cuộc chống
Mỹ cứu nước ( Hồ Chí Minh: dd, tl2, tr461 ) Ngày 23/05/1969 tuy sứckhoẻ đã giảm nhiều, Hồ Chí Minh còn gửi điện cảm ơn Chủ tịch Nguyễn
Hữu Thọ cùng Uỷ ban Trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt nam, gửi điện cảm ơn Chủ tịch Trịnh Đình Thảo và Uỷ ban Trung ương liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt nam
Như vậy trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minhluôn hết sức quan tâm đến vấn đề đoàn kết toàn dân, tập hợp cho hết các
lực lượng yêu nước trong dân tộc vì mục tiêu một Việt nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, đồng thời Người cũng hết
sức quan tâm đến đoàn kết quốc tế, thực hiện di huấn của lê nin và khẩu
hiệu của Quốc tế Cộng sản vì thắng lợi của phong trào hoà bình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới.
Qua đó chúng ta có thể khẳng định : Đoàn kết, đại đoàn kết là một
tư tưởng lớn của Hồ Chí Minh; một tư tưởng nổi bật, bao trùm, xuyên suốt, nhất quán của Người Tư tưởng đại đoàn kết hồ Chí Minh ngay từ
Trang 6đầu năm 1930 khi Đảng ta ra đời, đã trở thành chiến lược có ý nghĩa xuyênsuốt đường lối của Đảng.
Có thể khẳng định từ những năm 20 của thế kỷ XX đến nay, đại đoànkết toàn dân, đoàn kết quốc tế trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lê nin và truyềnthống dân tộc đã hoá thành sức mạnh, thành động lực phát triển quan trọngcủa dân tộc Việt nam Nhờ đó mà năm 1975 dân tộc Việt nam hoàn toànđộc lập, thống nhất Ngày nay, đại đoàn kết vẫn được toàn Đảng, toàn dân
ta xác định là một trong những nội lực quan trọng nhất để thực hiện thắnglợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
2- Cơ sở thực hiện đại đoàn kết theo tư tưởng Hồ chí Minh
- Cơ sở thực hiện đại đoàn kết dân tộc
Hồ Chí Minh tìm thấy ở mỗi người dân Việt nam những đặc điểmchung nhất, đó là : lòng yêu nước nồng nàn
Hồ Chí Minh đánh giá : “ Dân ta có lòng nồng nàn yêu nước, đó làtruyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng,thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, tolớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bánnước và lũ cướp nước “ (Hồ Chí Minh: dd, t6, tr171 )
Người tin rằng ; hễ là con dân nước Việt, là con Lạc cháu Hồng, conRồng cháu Tiên “ Thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc “ ( Hồ ChíMinh : dd, t4, tr246 )
Hồ Chí Minh cũng thấy rằng : Hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ
“ Đó là mục đích cao nhất của mỗi người Việt nam “ chúng ta ( Hồ ChíMinh : dd, t11, tr 488 ) Sau đó, Người bổ sung thêm mục đích cao nhất củamỗi người Việt nam còn là “ Dân giàu, nước mạnh “
Hồ Chí Minh tin rằng, với những điểm chung nhất này trước saungười Việt nam sẽ tìm đến nhau, đoàn kết thành một khối, phấn đấu choquyền lợi của Tổ quốc, của dân tộc, trong đó có quyền lợi của riêng mình
Trang 7Lịch sử đã chứng minh năm 1941, những người dân lao động yêunước Việt nam đến với nhau, đoàn kết trong mặt trận Việt Minh nhằm đánhPháp, đuổi Nhật, giành độc lập hoàn toàn cho dân tộc, quyền dân chủ chonhân dân Sau tháng 4 năm 1975, với lòng yêu nước nồng nàn và có chungmột mục đích cao nhất là một nước Việt nam độc lập, thống nhất, hoà bình,
dân chủ , dân giàu , nước mạnh, Mặt trận Tổ quốc Việt nam ở miền Bắc, Mặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt nam và Liên minh các lực lượng dân tộc , dân chủ và hoà bình Việt nam, thống nhất thành một Mặt trận chung có tên gọi là Mặt trận Tổ quốc Việt nam.
- Về cơ sở thực hiện đoàn kết quốc tế :
Bôn ba khắp thế giới tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng,
Hồ Chí Minh rút ra một nhận xét hết sức quan trọng, độc đáo : “ Dù màu da
có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người : Giống người bóc lột vàgiống người bị bóc lột Mà cũng chỉ có một mối tình hữu ái là thật màthôi: Tình hữu ái vô sản “ ( Hồ Chí Minh : dd, t1, tr 266 )
Theo Hồ Chí Minh, trước chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc,quyền lợi của giai cấp vô sản và nhân dân lao động trên thế giới là thốngnhất , gắn bó với nhau Đó là hoà bình , tự do và ấm no , hạnh phúc
Đồng thời , Hồ Chí Minh cũng thấy rằng, trước phong trào cộng sảnquốc tế và phong trào giải phóng dân tộc, thì chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa
đế quốc thường liên minh chặt chẽ với nhau và làm tất cả những gì có thể
để ngăn chặn, phá hoại đoàn kết quốc tế theo tinh thần chủ nghĩa Mác - Lênin
Cuối năm 1922, thay mặt Ban nghiên cứu thuộc địa của Phân bộ
Pháp thuộc Quốc tế Cộng sản, Người kêu gọi : “Vì hoà bình thế giới, vì tự
do và ấm no của mọi người, những người bị bóc lột thuộc mọi nòi giống,chúng ta hãy đoàn kết lại và đấu tranh chống bọn áp bức “( Hồ Chí Minh :
dd.t1, tr460 ) Như vậy, theo Hồ Chí Minh : Hòa bình, tự do , ấm no, hạnh phúc, bình đẳng, bác ái là mục đích chung và là cơ sở cho những
Trang 8người lao động bị bóc lột trên toàn thế giới đoàn kết, nhất trí trong cuộcđấu tranh chống lại áp bức, bóc lột.
Từ nhận thức đúng đắn này được chủ nghĩa Mác - Lê nin soi sáng,
Hồ Chí Minh đặt cách mạng Việt nam là một bộ phận của cách mạng thếgiới, Người nhanh chóng trở thành một chiến sỹ quốc tế, luôn coi trọng vàgóp sức vào việc xây dựng đoàn kết giữa nhân dân các thuộc địa, đoàn kếtgiữa giai cấp công nhân chính quốc và nhân dân thuộc địa, đoàn kết giữagiai cấp vô sản trên toàn thế giới theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đoàn kết quốc tế là một nội dung gắnchặt chẽ trong toàn bộ tư tưởng, chiến lược đoàn kết của Người, vì độc lập,
tự do của Tổ quốc, vì nghĩa vụ cách mạng Việt nam với cách mạng thếgiới Trong đoàn kết quốc tế, Hồ Chí Minh xác định đoàn kết, nhất trí
“giữa các Đảng cộng sản “ trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê nin là nhân tố,
là đảm bảo quan trọng nhất, quyền quyết định toàn thắng của cuộc đấutranh cho hoà bình độc lập của các dân tộc, cho chủ nghĩa xã hội trên toànthế giới và Người đã làm hết sức mình cho mối quan hệ này
Vì vậy, Hồ Chí Minh rất buồn khi thấy giữa các đảng cộng sản anh
em có sự bất hoà trong những năm 60 , khi phong trào đấu tranh cho hoàbình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên thế giới đang lên cao Trong
di chúc, Người chỉ rõ và căn dặn Đảng ta : “ Là một người suốt đời phục vụcách mạng, tôi càng tự hào về sự lớn mạnh của phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế bao nhiêu, thì tôi càng đau lòng bấy nhiêu vì sự bất hoàhiện nay giữa các Đảng anh em! “
“Tôi mong rằng Đảng ta sẽ ra sức hoạt động, góp phần đắc lực vàoviệc khôi phục lại khối đoàn kết giữa các Đảng anh em trên nền tảng chủnghiã Mác - Lê nin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý, có tình “( Hồ ChíMinh : dd, t12, tr 511-512 )
Trang 9Lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc ta đã khẳng định, tư tưởngđoàn kết quốc tế của Hồ Chí Minh là hoàn toàn đúng đắn : Đoàn kết quốc
tế là một nội dung gắn kết của đại đoàn kết, đoàn kết quốc tế để thế giớiủng hộ dân tộc Việt nam, ủng hộ cách mạng Việt nam và bằng những thắnglợi của mình, dân tộc Việt nam, cách mạng Việt nam đóng góp với cáchmạng thế giới ; cụ thể : Làm suy yếu chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc,góp phần xây dựng giai cấp công nhân, phong trào cộng sản trên thế giớingày càng lớn mạnh, thức tỉnh nhân dân lao động các nước bị áp bức bóclột đoàn kết lại, đứng lên tự giành lại độc lập, tự do, bình đẳng, bác ái, hạnhphúc,
II- Nội dung cơ bản tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh
Suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh bổ sung, hoàn thiệnnội dung chiến lược đại đoàn kết cho phù hợp với những yêu cầu, hoàncảnh lịch sử của từng giai đoạn cách mạng Việt nam Nội dung cơ bản của
tư tưởng đoàn kết Hồ Chí Minh được thể hiện rõ, nhất quán trong cácnguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết của người
1- Nguyên tẵc đại đoàn kết Hồ Chí Minh
Trước sau Hồ Chí Minh vẫn kiên trì tuân thủ những nguyên tắc cơbản xuyên suốt của chiến lược đại đoàn kết sau đây :
Nguyên tắc thứ nhất : Đại đoàn kết phải được xây dựng trên cơ sở đảm bảo những lợi ích tối cao của dân tộc và những quyèen lợi cơ bản của toàn dân
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong tư tưởng đại đoàn kết HồChí Minh Hạt nhân của nguyên tắc này là giải quyết đúng đắn mối quan hệlợi ích phức tạp, chồng chéo giữa cá nhân - tập thể, gia đình - xã hội, bộphận - toàn thể, giai cấp - dân tộc, quốc gia - quốc tế theo phương châm chỉđạo là : Dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết và tất cả do con người Ví dụ:Chính sách giảm tô 25 % trong kháng chiến chống Pháp Hồ Chí Minh nhắc
Trang 10nhở : “ Chủ ruộng giảm tô cho đúng “ ; Đồng thời cũng nhắc nhở : “ Táđiền nộp tô cho đều “(Hồ Chí Minh: dd, t5, tr591).Chính sách này đã giảiquyết thỏa đáng lợi ích ruộng đất giữa địa chủ và nông dân nghèo trongđiều kiện phải đoàn kết để kháng chiến thắng lợi Địa chủ có ruộng chothuê và nông dân nghèo thuê ruộng đều phải hy sinh một phần lợi ích củamình để đoàn kết nhau lại, thực hiện khẩu hiệu : “Tổ quốc trên hết“ “Tất cảcho kháng chiến thắng lợi “.
Tóm lại, muốn đoàn kết, đại đoàn kết toàn dân, phải giải quyết đúngđắn các mối quan hệ lợi ích dân tộc Song, khi giải quyết các mối quan hệlợi ích này phải đặt quyền lợi dân tộc, quyền lợi Tổ quốc, quyền lợi toàndân lên trên hết, lên trước hết
Nguyên tắc thứ hai : Tin vào dân , dựa vào dân
Đây là nguyên tắc cơ bản trong tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh.Bởi vì, theo Hồ Chí Minh:
- Dân là gốc rễ, là nền tảng của đại đoàn kết
- Dân là chủ thể của đại đoàn kết
- Dân là nguồn sức mạnh vô tận và vô địch của khối đại đoàn kết,quyết định thắng lợi của cách mạng
Nguyên tắc tin vào dân, dựa vào dân trong tư tưởng đại đoàn kết HồChí Minh dựa trên cơ sở là :
Một, theo nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lê nin thì cách mạng là sựnghiệp của quần chúng
Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định : Đảng cộng sản Việt nam làNgười lãnh đạo cách mạng Việt nam; song nếu chỉ có một mình Đảng thôi,không có người ngoài Đảng tin theo, ủng hộ thì cách mang Việt nam khôngthể thắng lợi được
- Hai, là truyền thống tư duy chính trị của dân tộc Việt nam
Trang 11Tư duy chính trị này thể hiện rõ trong các câu ca dao, tục ngữ được
Hồ Chí Minh sử dụng rất nhiều lần, chẳng hạn “Nước lấy dân làm gốc“
“Chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân “
Hồ Chí Minh cũng từng nói : “Dễ mười lần dân không cũng chịu,khó trăm lần dân liệu cũng xong “
Với Hồ Chí Minh, “ Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân,trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân“ (HồChí Minh: dd, t8, tr 276 )
Tin vào dân, dựa vào dân trong tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh làtin vào, là dựa vào tinh thần yêu nước, ý chí giành độc lập tự do, xây dựngmột đất nước Việt nam hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh
; là tin vào, là dựa vào lực lượng to lớn của nhân dân; là tin vào, là dựa vàosáng kiến của nhân dân Trong đó, Hồ Chí Minh đặc biệt tin vào lòng yêunước của nhân dân, với niềm tin đó Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân đoànkết, Lương - Giáo đoàn kết, các dân tộc, các thành phần dân tộc đoàn kết, Thực tiễn cách mạng Việt nam đến nay đã khẳng định tư tưởng này củaNgười là hoàn toàn đúng, chẳng những phù hợp với đặc điểm ngưiơì Việtnam mà còn đúng với quan điểm của giai cấp công nhân
Nguyên tắc thú ba : Đoàn kết rộng rãi, đoàn kết lâu dài, đoàn kết chặt chẽ theo lập trường giai cấp công nhân.
Trong quá trình thực hiện đại đoàn kết, xây dựng và phát triển lựclượng cách mạng, Hồ Chí Minh luôn nhất quán một nhận thức khoa học:Đoàn kết không phải là một tập hợp ngẫu nhiên, tự phát, nhất thời mà làmột tập hợp bền vững của các lực lượng xã hội có định hướng, có tổ chức,
Trang 12của Tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà “ (Hồ Chí Minh :
dd, t7, tr 438) Như vậy theo Hồ Chí Minh, đoàn kết toàn dân trong các Tổchức của Mặt trận dân tộc thống nhất phải rộng rãi và lâu dài; đoàn kếtkhông phải là một thủ đoạn chính trị, mà là một chính sách dân tộc, mộtchính sách nhất quán của Đảng và nhà nước ta
Qua câu nói trên của Hồ Chí Minh, ta thấy rõ tư tưởng của Người:Toàn dân ta phải đoàn kết cả trong cách mạng giải phóng dân tộc, cả trongcách mạng xã hội chủ nghĩa hay đoàn kết trong suốt quá trình cách mạngViệt Nam Theo Người, Đảng công sản Việt nam phải đoàn kết lâu dài vớicác đảng phái và các đoàn thể yêu nước khác trong Mặt trận dân tộc thốngnhất, không phải đoàn kết nhất thời Điều này được Hồ Chí Minh chỉ rõ khiNgười nói chuyện tại buổi lễ kết thúc ra mắt của Đảng lao động Việt namngày 03/03/1951 như sau: “ đối với các đảng phái, các đoàn thể bạn trongmặt trận dân tộc, thì Đảng lao động Việt nam chủ trương: Đoàn kết chặtchẽ, lâu dài cùng nhau tiến bộ “ ( Hồ Chí Minh : dd, t6, tr 184 )
Về đoàn kết rộng rãi hay đại đoàn kết, theo tư tưởng đại đoàn kết HồChí Minh là đoàn kết cho hết các lực lượng, các cá nhân, yêu nước trongdân tộc, không để sót một lực lượng, một cá nhân nào đứng ngoài các tổchức của mặt trận dân tộc thống nhất, nhưng đoàn kết phải được tổ chứctheo lập trường giai cấp công nhân và hoàn cảnh của dân tộc
Hồ Chí Minh chỉ rõ : “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại
đa số nhân dân ; mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và cáctầng lớp nhân dân lao động khác “
Rồi Người nhấn mạnh : “Đó là nền gốc của đại đoàn kết Nó cũngnhư cái nền của nhà, cái gốc của cây “, nhưng : “Đã có nền vững; gốc tốt,còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác “
Tóm lại : Theo Hồ Chí Minh, đoàn kết Mặt trận dân tộc thống nhấtphải thật rộng rãi Cụ thể : Đoàn kết tất cả những người yêu nước; nhữngngười thật thà tán thành một nước Việt nam hoà bình, thống nhất, độc lập,
Trang 13dân chủ, giàu mạnh, dù họ ở phe phái nào, dù trước đây đi ngược lại quyềnlợi dân tộc, quyền lợi toàn dân ; song “Nền gốc“ hay “Cơ sở chủ yếu“ hoặc
“Nền tảng“ của đại đoàn kết phải là khối liên minh công nông và các tầnglớp nhân dân lao động khác, trong đó trước hết là trí thức (Hồ Chí Minh:
dd, t8 tr 569 )
Hồ Chí Minh cho rằng : Đoàn kết rộng rãi, đoàn kết lâu dài, nhưngđoàn kết phải có tổ chức, có kỷ luật, có lãnh đạo hay đoàn kết phảt chặtchẽ Cụ thể :
Về tổ chức : Đoàn kết phải được tổ chức trong các đoàn thể quần
chúng cách mạng hay trong các đoàn thể chính trị - xã hội của Mặt trận dântộc thống nhất
Về kỷ luật : Tổ chức của Mặt trận và các đoàn thể phải có kỷ luật mà
mỗi thành viên phải tự giác tuân theo
Về lãnh đạo : Lãnh đạo khối đại đoàn kết toàn dân là Đảng cộng sản.
Hồ Chí Minh khẳng định Đảng cộng sản là người lãnh đạo khối đoànkết toàn dân ; nhưng Người chỉ rõ : “Đảng cộng sản cũng là một bộ phậnhữu cơ của Mặt trận, nhưng “Phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất,hoạt động nhất và chân thực nhất “ của Mặt trận (Hồ Chí Minh: dd, t13 tr
Trang 14Muốn đoàn kết rộng rãi, đoàn kết lâu dài, đoàn kết chặt chẽ, theo HồChí Minh, khối đoàn kết phải luôn được củng cố, trong đó củng cố Liênminh Công - Nông - Trí thức phải được quan tâm hàng đầu Bởi vì, theoNgười: “Nền có vững nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tươi “ ( HồChí Minh : đd, t7, tr438, ) Có như thế mới phát triển và củng cố được lựclượng cách mạng và đưa cách mạng đến thắng lợi cuoí cùng.
Nguyên tắc đoàn kết rộng rãi, lâu dài theo lập trường của giai cấpcông nhân là kết quả của nhà tổ chức vĩ đại Hồ Chí Minh, biến khẩu hiệunổi tiếng : ,, Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; thành công, thành công, đạithành công,, thành hiện thực, thành sức mạnh tinh thần, trí tuệ, thành sứcmạnh vật chất cực kỳ to lớn đánh thắng những thế lực thù địch, xây dựng
và bảo vệ tổ quốc ngày càng vững mạnh
Trên đây là ba nguyên tắc khi thực hiện đại đoàn kết tư tưởng HồChí Minh với nội dung bao trùm là: Đoàn kết phải rộng rãi, lâu dài nhưngphải được Đảng cộng sản tổ chức và lãnh đạo, phải đặt quyền lợi của tổquốc, của dân tộc, của toàn dân lên trên hết
2 -Phương pháp đại đoàn kết Hồ Chí Minh
Trong tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh cùng với việc xác địnhmục tiêu đúng đoàn kết; thực hiện đúng, đầy đủ các nguyên tắc đoàn kết,còn phải có phương pháp tiến hành đoàn kết Có thể nhìn nhận phươngpháp đại đoàn kết Hồ Chí Minh ở một số phương pháp cụ thể sau :
Phương pháp thứ nhất : Phương pháp tuyên truyền giáo dục, vận
động quần chúng thật sự khoa học
Tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng đoàn kết phải thậtthật sự khoa học Do vậy, vấn đề có ý nghĩa quan trọng hàng đầu là việctìm tòi lựa chọn các nội dung tuyên truyền, giáo dục, vận động phải phùhợp với nguyện vọng, quyền lợi của quần chúng Phương pháp này nhằmlàm cho mọi người nhận thức được sự cần thiết phải tập hợp nhau lại, từ đó
Trang 15tự giác tham gia tổ chức đoàn kết quần chúng cách mạng trong mặt trậndân tộc thống nhất.
Nội dung tuyên truyền giáo dục, vận động quần chúng được Hồ ChíMinh đặc biệt coi trọng và xác định đúng ngay từ đầu đó là những nguyệnvọng chung, sâu xa nhất của cả dân tộc, của toàn dân (như hoà bình, thốngnhất, độc lập, dân giàu, dân chủ, nước mạnh ) Nguyện vọng chung, sâu xanhất của dân tộc, của toàn dân,khi tuyên truyền toàn dân đoàn kết, Hồ ChíMinh còn chú ý cả tới nguyện vọng riêng của mỗi giai cấp, của mỗi tầnglớp nhân dân; chẳng hạn như ruộng đất cho nông dân nghèo
Nội dung tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng đoàn kết phảiđáp ứng được cả hai yêu cầu chung và riêng Hồ Chí Minh nhận thức sâusắc vấn đề này và thgực hiện rất thành công trong cách mạng việt nam ngay
tử năm 1941 trở đi
Tuỳ theo hoàn cảnh và yêu cầu cụ thể của từng giai đoạn cáchmạng, để đoàn kết toàn dân, Hồ Chí Minh đã đưa vào cương lĩnh cáchmạng của đảng những mục tiêu chiến lược phản ánh đúng những đòi hỏicấp bách của lịch sử, những khát vọng cháy bỏng của toàn dân Trước cáchmạng tháng tám năm 1945, Người nêu cao mục tiêu chiến lược: ‘’Độc lậpdân tộc, người cày có ruộng’’ Trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước, Ngườichỉ rõ mụctiêu chiến lược của thời kỳ này là : Độc lập hoàn toàn cho dântộc, thống nhất trọn vẹn cho đất nước; Người khảng định ‘’Không có gì quýhơn độc lập tự do’’
Đặc biệt, khi tuyên truyền, giáo dục, vận động để toàn dân đoànkết, Hồ Chí MInh hết sức quan tâm đến việc giải quyết đúng đắn mối quan
hệ giữa nguyện vọng chung của cả dân tộc và nguyện vọng riêng của từnggiai cấp lao động, từng tầng lớp nhân dân theo phương châm chỉ đạonhất quán là phải đặt quyền lợi của dân tộc, của tổ quốc lên hàng đầu, lêntrước hết
Trang 16Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những nội dung tuyên truyền, vận động sáthợp với từng giai cấp, từng cộng đồng xã hội như đối với giai cấp côngnhân, nông dân, trithức, văn nghệ sỹ, cán bộ chiến sỹ lực lượng vũ trangnhân dân, với thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc ít người, với cộng đồngtôn giáo, với quan lại, hoàng tộc, với nhân sỹ yêu nước, với người lầmđường lạc lối Hồ Chí Minh đã thấu hiểu tất cả, phấn đấu hy sinh vì tấtcảnhững khats vọng, những ước mơ sâu lắng của dân tộc và của mỗi conngười, do vậy tư tưởng đại đoàn kết của Người có sức mạnh to lớn tập hợptoàn dân đoàn kết.
Có thẻ nói, Hồ Chí Minh là bậc thầy trong công tác vân động, giáodục toàn dan thực hiện đại đoàn kết Bản thân người cũng toả sáng mộtmãnh lực tập hợp, đoàn kết toàn dân, tập hợp đoàn kết các lực lượng cáchmạng và tiến bộ trên thế giới
Phương pháp thứ hai : Xây dựng, kiện toàn không ngừngphát
triển hệ thống chính trị cách mạng hay tổ chức một cách khoa học
Hệ thống chính cách mạng nước ta từ năm 1945 đến nay bao gồm:+ Đảng cộng sản, cụ thể là Đảng cộng sản Việt Nam ;
+ Nhà nước cách mạng Việt Nam;
+ Các đoàn thể chính trị - xã hội trong Mặt trận Tổ quốcthống nhất do Đảng lãnh đạo
Theo Hồ Chí Minh, sự thống nhất bền vững của hệ thống chính trị
là nhân tố quyết định sư tồn tại và sức mạnh của khối đại đoàn két toàndân
Đảng cộng sản có vai trò quyết định nhất đối với sự hình thành, pháttriển và sức mạnh của dại đoàn kết trong hệ thống chính trị cách mạng Vìvậy, Người luôn hết sức quan tâm công tác xây dựng Đảng, sao cho Đảngthật sự là một tổ chức chính trị vững mạnh, trong sạch, đoàn kết, nhất trí,
đủ sức lãnh đạo khối đoàn kết toàn dân