Cảm nhận về những cuộc gặp mặt trong các đoạn trích "Uy-lít-xơ trở về" và "Ra-ma buộc tội" Hai đoạn trích đều miêu tả cảnh tái hợp của hai cặp vợ chồng.. Trong trích đoạn Uy-lít-xơ trở
Trang 1Cảm nhận về những cuộc gặp mặt trong các đoạn
trích "Uy-lít-xơ trở về" và "Ra-ma buộc tội"
Hai đoạn trích đều miêu tả cảnh tái hợp của hai cặp vợ
chồng Trong trích đoạn Uy-lít-xơ trở về (trích khúc ca
XXIII, sử thi Ô-đi-xê - Hi Lạp), sau hai mươi năm trời chinh
chiến trải qua rất nhiều thử thách, khó khăn Uy-lít-xơ mới
trở về quê hương Hai cha con Uy-lít-xơ lập mưu giết chết
108 vị cầu hôn nhưng vợ chàng, Pê-nê-lốp vẫn không tin
Trang 2là chồng mình đã trở về Nàng nghi ngờ là một sự lừa lọc
chi đây Cảnh gặp gỡ trong Ra-ma buộc tội (trích khúc ca
VI, sử thi Ấn Độ Ra-ma-ya-na lại theo một diễn biến khác
hẳn, gần như trái ngược Sau khi tấn công đảo Lan-ka,
đánh thắng quỷ vương Ra-va-na cứu được nàng Xi-ta
xinh đẹp, Ra-ma liền nổi cơn ghen dữ dội vì nghi ngờ sự
thủy chung của vợ Cuộc gặp gỡ của họ như một phiên
toà Cảnh gặp gỡ thứ nhất, Pê-nê-lốp thử chồng Còn
cảnh thứ hai, Ra-ma buộc tội vợ Cảnh thứ nhất, vợ chồng
sung sướng tột cùng trong niềm vui đoàn tụ Cảnh thứ
hai, người vợ xinh đẹp tự nguyện bước lên giàn hỏa thiêu
Trang 3để chứng tỏ phẩm hạnh của mình trong tiếng kêu khóc
thương cảm vang trời
Cuộc gặp gỡ của hai cặp vợ chồng trong hai đoạn trích
diễn ra khác nhau nhưng trong đó các nhân vật đều được
đặt vào những thử thách đòi hỏi chính họ phải vượt qua,
tự mình tháo gỡ Ở Uy-lít-xơ trở về, Uy-lít-xơ một con
người dũng cảm, mưu trí “có thể sánh ngang với thần
linh”, nghị lực phi thường đã vượt qua mọi gian truân mới
về lại quê hương phải giải được câu đố về chiếc giường
cười của vợ - nàng Pê-nê-lốp Ở trích đoạn Ra-ma buộc
Trang 4tội, nàng Xi-ta xinh đẹp phải nhảy vào giàn lửa nhờ thần
lửa A - nhi chứng minh cho sự thuỷ chung trước Ra-ma
và cả cộng đồng
Cả hai tình huống gặp gỡ của các nhân vật đều được đặt
trong những hoàn cảnh éo le đầy kịch tính, những mâu
thuẫn giằng co tới đỉnh điểm mới được từ từ tháo gỡ trong
phạm vi thời gian và không gian nhất định Nhưng tất cả
những thử thách và tình huống ấy đầu mang đạm tính sử
thi Các nhân vật đều vượt qua thử thách dưới sự quan
sát và theo dõi của những nhân vật khác và của cộng
Trang 5đồng Mọi hành động lời nói của các nhân vật đều là
những lời nói, hành động công khai minh bạch đại diện
cho cả cộng đồng Chàng Uy-lít-xơ vượt qua thử thách
trước sự chứng kiến của mọi người và đặc biệt trong thử
thách cuối cùng dưới sự chứng kiến của nhũ mấu Ơ-ríc-lê
và con trai Tê-lê-mác Cuộc hội ngộ của Ra-ma và Xi-ta
được cả cộng đồng chứng kiến Tác giả sử thi không miêu
tả hành động nào của cộng đồng tham gia vào giữa họ
nhưng qua ánh mắt của đám đông, tiếng khóc của phụ nữ
và của loài khỉ Ra-sa-xa, loài khỉ Va-na-ra cũng chính là
thái độ của cộng đồng Điều đó cho thấy những hành
Trang 6động, trách nhiệm và số phận của những người anh hùng
gắn rất chặt với cộng đồng và được cộng đồng phán xét
Bên cạnh đó các nhân vật sử thi cũng gắn liền với thời kì
hình thành và củng cố quan hệ gia đình Các gia đình ở
đây phần lớn là đều là các gia đình dòng dõi và danh
tiếng, điều đó càng chi phối hành động của nhân vật Đặc
biệt là trong trích đoạn Ra-ma buộc tội, Ra-ma đã khẳng
định rõ ràng : “Người đã sinh trưởng trong một gia đình
cao quý có thể nào lại lấy về một người vợ đã từng sống
trong nhà kẻ khác Vậy làm sao ta có thể nhận nàng về
Trang 7nhà ta khi ta nghĩ tới gia đình cao quý đã sinh ra ta”
Các nhân vật sử thi đặc biệt coi trọng danh dự và quy ước
của cộng đồng Đạo đức của họ cũng chính là khuôn vàng
thước ngọc là chuẩn mực của cả cộng đồng Nhưng hơn
hết các nhân vật sử thi chính là khát vọng về hạnh phúc
và hướng tới cái đẹp toàn bích, bảo vệ sự toàn bích của
cái đẹp Chính điều đó đã giúp họ vượt qua tất cả mọi
gian khó và thử thách để đến được với bến bờ hạnh phúc
Trong việc diễn tả cảnh gặp gỡ, tác giả đã kể lại một cách
rất trang trọng và chậm rãi Những chi tiết, lời thoại, hành
Trang 8vi, lối lập luận khôn khéo và kiên quyết cùng tình huống
mang đậm kịch tính đều vang động âm hưởng và phong
cách sử thi Đặc biệt là những hình thức so sánh liên
tưởng mang sức hấp dẫn đặc biệt kì lạ Qua cuộc gặp gỡ,
các nhân vật toát lên vẻ đẹp tình đời, tình người, khát
vọng hạnh phúc vươn lên chiếm lĩnh những giá trị cao đẹp
nhất của con người
Nhưng không chỉ những nét chung, tính cách hai cặp
nhân vật sử thi của hai nền văn hóa khác nhau này có rất
nhiều nét riêng biệt Pê-nê-lốp một người phụ nữ thuỷ
Trang 9chung, thận trọng đến sắt đá Uy-lít-xơ mưu trí bình tĩnh
và nhẫn nại Đó là bức tượng đài về tình yêu và niềm tin
vào hạnh phúc bất di bất dịch Nàng Xi-ta nhảy vào giàn
hoả thiêu bộc lộ tính cách kiên trinh Ra - ma cũng cứng
rắn không kém để bảo vệ truyền thống anh hùng cao cả
Quả thật, qua hai cảnh gặp gỡ vợ chồng ở hai bộ sử thi vĩ
đại Ô-đi-xê của Hi Lạp và Ra-ma-ya-na của Ấn Độ, ta
càng thấy rõ hình mẫu lí tưởng của con người cổ đại với
khát vọng tình yêu và chuẩn mực chung thuỷ Khuôn
Trang 10thước ấy đã hằn in sâu đậm trong trái tim nhân loại hàng
ngàn năn nay