Tỡnh trạng độc quyền vẫn tồn tại khỏ nặng nề trong một số lĩnh vực, nhất là tài chớnh, ngõn hàng, điện, bưu chớnh viễn thụng; khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp cũn rất thấp; hệ thống
Trang 1Đề tài
" Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập WTO "
Trang 2MỤC LỤC:
CHƯƠNG 1: QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐẤU TRANH CỦA CÁC MẶT ĐỖI LẬP
1.1.Khái niệm các mặt đối lập, mâu thuẫn, sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập
1.2 Mâu thuẫn là nguồn gốc của sự vận động và phát triển
1.3 Phân loại mâu thuẫn
1.4 Ý nghĩa phương pháp luận
CHƯƠNG 2: MÂU THUẪN GIỮA CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA VIỆT NAM KHI GIA NHẬP WTO
2.1 Giới thiệu về tổ chức thuong mại thế giới WTO
2.1.1 Thông tin cơ bản về tổ chức thương mại thế giới
2.1.2 Chức năng
2.1.3 Cơ cấu tổ chức
2.1.4 Cơ sở pháp lý và nguyên tắc hoạt động
2.2 Gia nhập WTO – Cơ hội và thách thức
2.2.1 Cơ hội của Việt Nam khi gia nhập WTO
2.2.2 Những khó khăn và thách thức trên con đường hội nhập
2.3 Những giải pháp khắc phục khó khăn khi gia nhập WTO
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU:
Trong bối cảnh toàn cầu hoỏ hiện nay khi Việt Nam đó chớnh thức trở thành thành viờn của tổ chức thương mại thế giới WTO, chỳng ta đang đứng trước những cơ hội to lớn nhưng cũng khụng ớt những khú khăn thử thỏch phảiđương đầu
Mặc dự đó trải qua gần 20 năm mở cửa và đổi mới, nhưng hiện nay, Việt Nam vẫn là nước đang phỏt triển ở trỡnh độ thấp Gần 80% dõn số vẫn sống dựa vào nụng nghiệp, nền kinh tế thị trường đang trong giai đoạn hỡnh thành và cũn nhiều ảnh hưởng của thời kinh tế tập trung bao cấp Tỡnh trạng độc quyền vẫn tồn tại khỏ nặng nề trong một số lĩnh vực, nhất là tài chớnh, ngõn hàng, điện, bưu chớnh viễn thụng; khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp cũn rất thấp; hệ thống phỏp luật hiện hành chưa đỏp ứng cỏc yờu cầu của hội nhập…
Vỡ vậy việc phõn tớch mối quan hệ biện chứng giữa cơ h ội và thỏch thức của Việt Nam khi gia nhập WTO trở thành một đề tài mang tớnh cấp thiết hiện nay
Đây là một vấn đề hết sức quan trọng Quá trình nghiên cứu nó phải xuất phát từ thực tế của đất nớc, dựa trên những hiểu biết, những văn kiện
Đại hội của Đảng và dựa trên nền tảng của chủ nghĩa Mỏc- Lê Nin
Với những hiểu biết đang còn hạn chế và trong phạm vi đề tài cho phép em rất mong nhận đợc sự giúp đỡ, chỉ dẫn của thầy cô trong quá trình làm bài
Em xin chân thành cảm ơn
Trang 4CHƯƠNG 1: QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐẤU
TRANH CỦA CÁC MẶT ĐỐI LẬP.
1.1.Khái niệm các mặt đối lập, mâu thuẫn , sự thống nhất và đấu tranh của các mặt dối lập.
- Mặt đối lập là những mặt có những đặc điểm, những thuộc tính, những tính quy định có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau tồn tại một cách khách quan trong tự nhiên, xã hội và tư duy
- Các mặt đối lập nằm trong sư liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng
- Hai mặt đối lập tạo thành mâu thuẫn biện chứng tồn tại trong sự thống nhất với nhau Sự thống nhất của các mặt đối lập là sự nương tựa lẫn nhau , tồn tại không tách rời nhau giữa các mặt đối lập, sự tồn tại của mặt này phải lấy sự tồn tại của mặt kia làm tiền đề
- Các mặt đối lập tồn tại không tách rời nhau nên giữa chúng bao giờ cũng có những nhân tố giống nhau những nhân tố giống nhau đó gọi là sự
“đồng nhất” của các mặt đối lập Với ý nghĩa đó, “ sự thống nhất của các mặt đối lập” còn bao hàm cả sự “ dồng nhất” của các mặt đó Các mặt đối lập có thể chuyển hoá lẫn nhau
- Đấu tranh của các mặt đối lập là sự tác động qua lại theo xu hướng bài trừ và phủ định lẫn nhau giữa các mặt đó
1.2.Mâu thuẫn là nguồn gốc của sự vận động và phát triển.
- Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập tạo hai xu hướng tác động khác nhau của các mặt đối lập tạo thành mâu thuẫn Như vậy mâu thuẫn biện chứng cũng bao hàm cả “ sự thống nhất” lẫn “đấu tranh” của các mặt đối lập
Trang 5- Sự thống nhất của các mặt đối lập là tương đối, tạm thời; sự đáu tranh của các mặt đối lập là tuyệt đối
- Lúc đầu mới xuất hiện, mâu thuẫn chỉ là sự khác nhau căn bản, nhưng theo khuynh hướng trái ngược nhau Sự khac nhau đó càng ngày càng phát triển và đi đến đối lập Khi hai mặt đối lập xung đột gay gắt đã đủ điều kiện, chúng sẽ chuyễn hoá lẫn nhau, mâu thuẫn được giải quyết nhờ đó mà thể thống nhất cũ được thay thế bằng thể thống nhất mới; sự vật cũ mất đi sự vật mới ra đời thay thế V.I Lênin viết: “Sự phát triển là một cuộc “đấu tranh” giữa các mặt đối lập Do đó, mâu thuẫn chính là nguồn gốc của sự vận động
và sự phát triển
1.3.Phân loại mâu thuẫn.
- Căn cứ vào quan hệ đối với sự vật được xem xét người ta phân biệt các
mâu thuẫn thành mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài.
+ Mâu thuẫn bên trong là sự tác động qua lại giữa các mặt, các khuynh
hướng đối lập của cùng một sự vật
+ Mâu thuẫn bên ngoài đối với một sự vật nhất định là mâu thuẫn diễn
ra trong mối quan hệ giữa sự vật đó với các sự vật khác
- Căn cứ vào ý nghĩa đối với sự tồn tại và phát triển của toàn bộ sự vật,
mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản + Mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn quy định bản chất của sự vật, quy
định sự phát triển ở tất cả các giai đoạn của sự vật nó tồn tại trong suốt quá trình tồn tại của sự vật
+ Mâu thuẫn không cơ bản.là mâu thuẫn chỉ đặc trưng cho một phương
diện nào đó của sự vật, nó không quy định bản chất của sự vật
- Căn cứ vào vai trò của mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của sự
vật trong một giai đoạn nhất định, các mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu.
Trang 6+ Mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn nổi lên hàng đầu ở một giai đoạn
phát triển nhất định của sự vật, nó chi phối các mâu thuẫn khác trong giai đoạn đó
+ Mâu thuẫn thứ yếu là những mâu thuẫn ra đời và tồn tại trong một
giai đoạn phát triển nào đó của sự vật, nhưng nó không đóng vai trò chi phối
mà bị mâu thuẫn chủ yếu chi phối
- Căn cứ vào tính chất của các quan hệ lợi ích, người ta chia mâu tuẫn
trong xã hội thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng + Mâu thuẫn đối kháng là mâu thuẫn giữa những giai cấp, những tập
đoàn người có lợi ích cơ bản đối lập nha
+ Mâu thuẫn không đối kháng là mâu thuẫn giữa những lực lượng xã
hội có lợi ích cơ bản thống nhất với nhau, chỉ đối lập về những lợi ích không
cơ bản, cục bộ, tạm thời
==> Từ sự phân tích trên có thể rút ra thực chất quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập như sau: Mọi sự vật, hiện tượng đều chứa đựng những mặt, những khuynh hướng đối lập tạo thành những mâu thuẫn trong bản thân nó; sự thống nhất đấu tranh của các mặt đối lập là nguồn gốc của sự vận động và phát triển, làm cho cái cũ mất đi và cái mới ra đời thay thế
1.4 Ý nghĩa và phương pháp luận.
- Việc nghiên cứu các quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập có ý nghĩa phương pháp luận quan trọng trong nhận thức và hoạt động thưc tiễn
- Để nhận thức đúng bản chất sự vật và tìm ra phương hướng và giải pháp đúng cho hoạt động thực tiễn phải đi sâu nghiên cứu phát hiện ra mâu thuẫn của sự vật Muốn phát hiện mâu thuẫn phải tìm ra trong thể thống nhất những mặt, những khuynh hướng trái ngược nhau, túc tìm ra những mặt đối
Trang 7lập và tìm ra những mối liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau giữa các mặt đối lập đó
- Khi phân tích mâu thuẫn, phải xem xét quá trình phát sinh, phát triển của từng mâu thuẫn, xem xét vai trò, vị trí và mối quan hệ lẫn nhau của các mâu thuẫn: phải xem xét quá trình phát sinh, phát triển và vị trí của từng mặt đối lập, mối quan hệ tác động qua lại giữa chúng, điều kiện chuyển hoá lẫn nhau giữa chúng Chỉ có như thế mới có thể hiểu đúng mâu thuẫn của sự vật, hiểu đúng xu hướng vận động, phát triển và điều kiện để giải quyết mâu thuẫn
- Để thúc đẩy sự vật phát triển phải tìm mọi cách để giải quyết mâu thuẫn, không được điều hoà mâu thuẫn Việc đấu tranh giải quyết mâu thuẫn phải phù hợp với trình độ phát triển của mâu thuẫn Phải tìm ra phương thức phương tiện và lực lượng để giải quyết mâu thuẫn Mâu thuẫn chỉ được giải quyết khi điều kiện đã chin muồi Một mặt, phải chống lại thái độ chủ quan, nóng vội; mặt khác phải tích cực thúc đẩy các điều kiện khách quan để làm cho các điều kiện giải quyết mâu thuẫn đi đến chin muồi
Trang 8CHƯƠNG 2: MÂU THUẪN GIỮA CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA VIỆT NAM KHI GIA NHẬP WTO.
2.1.Giới thiệu về Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
2.1.1.Thông tin cơ bản về Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade
Organization – WTO)
Trụ sở: Geneva, Thụy Sĩ
Ngày thành lập: 01-01-1995
Sáng lập bởi: Vòng đàm phán Uruguay (1986 – 1994)
Người đứng đầu: Tổng Giám đốc Pascal Lamy
Website: www.wto.org
2.1.2.Chức năng:
Mục đích quan trọng của WTO là hỗ trợ cho sự trao đổi suôn sẻ, tự do, công bằng và có thể dự đoán trước của thương mại thế giới, thông qua:
- Quản lý các hiệp định thương mại của WTO
- Là diễn đàn cho các đàm phán thương mại
- Giải quyết các tranh chấp thương mại
- Xem xét chính sách thương mại của các quốc gia
- Hỗ trợ các nước đang phát triển trong các vấn đề về chính sách thương mại, thông qua hỗ trợ kỹ thuật và chương trình huấn luyện
- Hợp tác với các tổ chức quốc tế khác
2.1.3.Cơ cấu tổ chức:
WTO hiện có 150 thành viên, chiếm hơn 97% thương mại thế giới Hiện có khoảng 30 quốc gia khác đang trong quá trình đàm phán để trở thành thành viên WTO
Trang 9Các quyết định của WTO được thực hiện trên cơ sở đồng thuận bởi tất
cả các thành viên
Bộ máy tổ chức:
(1) Các cơ quan lãnh đạo và có quyền ra quyết định:
-Cấp cao nhất: Hội nghị Bộ trưởng
Họp ít nhất 2 năm 1 lần với sự tham dự của tất cả các thành viên WTO Hội đồng có thể ra quyết định đối với tất cả các vấn đề trong các hiệp định thương mại của WTO
-Cấp thứ 2: Đại Hội đồng
Đảm nhiệm công việc hàng ngày của WTO giữa các kỳ Hội nghị Bộ trưởng
là 3 cơ quan: Đại hội đồng, Hội đồng Giải quyết Tranh chấp và Hội đồng Xem xét Chính sách Thương mại
Đại hội đồng đại diện cho Hội nghị Bộ trưởng trong tất cả các công việc của WTO
(2) Các cơ quan thừa hành và giám sát việc thực hiện các Hiệp định
Thương mại đa phương:
-Cấp thứ 3: Các Hội đồng Thương mại, bao gồm Hội đồng Hàng Hóa, Hội đồng Dịch vụ, Hội đồng Quyền Sở hữu Trí tuệ, hoạt động dưới quyền của Đại hội đồng
-Cấp thứ 4: Các Ủy ban, Nhóm làm việc và Ban Công tác trực thuộc các Hội đồng Thương mại, phụ trách các hiệp ước riêng biệt và các lĩnh vực chuyên môn khác như môi trường, phát triển, việc gia nhập của thành viên, thỏa thuận thương mại khu vực
(3) Cơ quan thực hiện chức năng hành chính:
Gồm Tổng giám đốc (Tổng Thư ký) và Ban thư ký WTO
2.1.4.Cơ sở pháp lý và nguyên tắc hoạt động:
Trang 10- WTO hoạt động trên cơ sở các luật lệ quy định trong các Hiệp định đã đạt được qua thỏa thuận giữa các thành viên WTO Định ước cuối cùng của Vòng đàm phán Uruguay ký ngày 15-4-1999 tại Marrakesh, Maroc là văn kiện pháp lý bao gồm các Hiệp định cơ bản chi phối và điều tiết các hoạt động của WTO hiện nay
Các nguyên tắc nền tảng của WTO:
(1) Tối huệ quốc (nếu một nước dành cho một nước thành viên một sự đối
xử ưu đãi nào đó thì cũng phải dành sự ưu đãi đó cho tất cả các thành viên khác);
(2) Đãi ngộ quốc gia (hàng hóa nhập khẩu, dịch vụ và quyền sở hữu trí tuệ nước ngoài phải được đối xử không kém thuận lợi hơn so với hàng hóa, dịch
vụ cùng loại trong nước);
(3) Mở cửa thị trường;
(4) Cạnh tranh công bằng
2.2.Gia nhập WTO -Cơ hội và thách thức:
2.2.1.Cơ hội của Việt Nam khi gia nhập WTO
- Một là: Được tiếp cận thị trường hàng hoá và dịch vụ ở tất cả các nước
thành viên với mức thuế nhập khẩu đã được cắt giảm và các ngành dịch vụ
mà các nước mở cửa theo các Nghị định thư gia nhập của các nước này, không bị phân biệt đối xử Điều đó, tạo điều kiện cho chúng ta mở rộng thị trường xuất khẩu và trong tương lai - với sự lớn mạnh của doanh nghiệp và nền kinh tế nước ta - mở rộng kinh doanh dịch vụ ra ngoài biên giới quốc gia Với một nền kinh tế có độ mở lớn như nền kinh tế nước ta, kim ngạch xuất khẩu luôn chiếm trên 60% GDP thì điều này là đặc biệt quan trọng, là yếu tố bảo đảm tăng trưởng
- Hai là: Với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế theo cơ chế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thực hiện công khai minh bạch các
Trang 11thiết chế quản lý theo quy định của WTO, môi trường kinh doanh của nước
ta ngày càng được cải thiện Đây là tiền đề rất quan trọng để không những phát huy tiềm năng của các thành phần kinh tế trong nước mà còn thu hút mạnh đầu tư nước ngoài, qua đó tiếp nhận vốn, công nghệ sản xuất và công nghệ quản lý, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra công ăn việc làm
và chuyển dịch cơ cấu lao động, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, bảo đảm tốc độ tăng trưởng và rút ngắn khoảng cách phát triển
Thực tế trong những năm qua đã chỉ rõ, cùng với phát huy nội lực, đầu tư nước ngoài có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nước ta và xu thế này ngày càng nổi trội: năm 2006, đầu tư nước ngoài chiếm 37% giá trị sản xuất công nghiệp, gần 56% kim ngạch xuất khẩu và 15,5% GDP, thu hút hơn một triệu lao động trực tiếp làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
- Ba là: Gia nhập WTO chúng ta có được vị thế bình đẳng như các thành
viên khác trong việc hoạch định chính sách thương mại toàn cầu, có cơ hội
để đấu tranh nhằm thiết lập một trật tự kinh tế mới công bằng hơn, hợp lý hơn, có điều kiện để bảo vệ lợi ích của đất nước, của doanh nghiệp Đương nhiên kết quả đấu tranh còn tuỳ thuộc vào thế và lực của ta, vào khả năng tập hợp lực lượng và năng lực quản lý điều hành của ta
- Bốn là: Mặc dầu chủ trương của chúng ta là chủ động đổi mới, cải cách
thể chế kinh tế ở trong nước để phát huy nội lực và hội nhập với bên ngoài nhưng chính việc gia nhập WTO, hội nhập vào nền kinh tế thế giới cũng thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, bảo đảm cho tiến trình cải cách của
ta đồng bộ hơn, có hiệu quả hơn
- Năm là: Cùng với những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử sau 20
năm đổi mới, việc gia nhập WTO sẽ nâng cao vị thế của ta trên trường quốc
tế, tạo điều kiện cho ta triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại theo
Trang 12phương châm: Việt Nam mong muốn là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng thế giới vì hoà bình, hợp tác và phát triển
2.2.2 Những khó khăn và thách thức trên con đường hội nhập.
Trong khi nhận thức rõ những cơ hội có được do việc gia nhập WTO mang lại, cần thấy hết những thách thức mà chúng ta phải đối đầu, nhất là trong điều kiện nước ta là một nước đang phát triển ở trình độ thấp, quản lý nhà nước còn nhiều yếu kém và bất cập, doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân còn nhỏ bé
Những thách thức này bắt nguồn từ sự chênh lệch giữa năng lực nội sinh của đất nước với yêu cầu hội nhập, từ những tác động tiêu cực tiềm tàng của chính quá trình hội nhập Những thách thức này gồm:
- Một là: Cạnh tranh sẽ diễn ra gay gắt hơn, với nhiều “đối thủ” hơn,
trên bình diện rộng hơn, sâu hơn Đây là sự cạnh tranh giữa sản phẩm của ta với sản phẩm các nước, giữa doanh nghiệp nước ta với doanh nghiệp các nước, không chỉ trên thị trường thế giới và ngay trên thị trường nước ta do thuế nhập khẩu phải cắt giảm từ mức trung bình 17,4% hiện nay xuống mức trung bình 13,4% trong vòng 3 đến 5 năm tới, nhiều mặt hàng còn giảm mạnh hơn
Cạnh tranh không chỉ diễn ra ở cấp độ sản phẩm với sản phẩm, doanh nghiệp với doanh nghiệp Cạnh tranh còn diễn ra giữa nhà nước và nhà nước trong việc hoạch định chính sách quản lý và chiến lược phát triển nhằm phát huy nội lực và thu hút đầu tư từ bên ngoài Chiến lược phát triển có phát huy được lợi thế so sánh hay không, có thể hiện được khả năng “phản ánh vượt trước” trong một thế giới biến đổi nhanh chóng hay không
Chính sách quản lý có tạo được chi phí giao dịch xã hội thấp nhất cho sản xuất kinh doanh hay không, có tạo dựng được môi trường kinh doanh, đầu tư thông thoáng, thuận lợi hay không v.v… Tổng hợp các yếu tố cạnh