Phân loại vật tư-kỹ thuật theo công dụng kinh tế có: +Nguyên vật liệu: được dùng một lần trong quá trình sản xuất và giá trị được chuyển toàn bộ vào sản phẩm.. + Thiết bị máy móc: được
Trang 1Lời nói đầu
Trong thời kỳ kế hoạch hoá tập chung việc sản xuât kinh doanh của doanh nghiệp chủ yếu thực hiện theo chỉ thị, kế hoạch của nhà nước Nhà nước chi vật tư đến tận xưởng để các doanh nghiệp tiến hành sản xuất Thời đó chưa có cạnh tranh sản phẩm sản xuất ra được nhà nước phân phối và sử dụng
Do đó yếu tố tiết kiệm vật tư chưa được các doanh nghiệp chú trọng nhiều
Tuy rằng thời đó chính phủ đã đặt ra một số mức, định mức tiêu dùng vật tư
nhưng chưa có hình thức rõ ràng để khuyến khích các doanh nghiệp và công nhân tiến hành sản xuất tiết kiệm
Khi mà nền kinh tế của đất nước đã chuyển sang cơ chế thị trường, yếu tố cạnh tranh được đẩy mạnh và khốc liệt hơn Mỗi một doanh nghiệp sản xuất muốn tồn tại thì ngày càng phải phát triển và phải có cách thức, kế hoạch, chiến lựơc rõ ràng để có thể cạnh tranh được với các doanh nghiệp khác
Đặc biệt hiện nay đất nước đang trong thời kỳ hội nhập với khu vực và thế giới Thị trường được mở rộng hơn đối với các doanh nghiệp trong nước
đồng thời thị trường trong nước cũng phải mở rộng để các doanh nghiệp nước ngoài vào sản xuất và kinh doanh Khi đó các doanh nghiệp việt nam sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn để tồn tại và phát triển Trong điều kiện đó để tồn tại
và cạch tranh được thì mỗi doanh nghiệp cần phải có một chiến lược, kế hoạch
rõ ràng cho doanh nghiệp mình Yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến cạnh tranh
là giá và chất lượng của hàng hoá, các dịch vụ đi kèm… Trong các yếu tố đó thì giá cả là có ảnh hưởng rất lớn đến cạnh tranh sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp Thông thường trong gía trị của sản phẩm thì giá trị vật tư
thường chiếm từ 70%-80% Do đó biện pháp tốt nhất để giảm giá thành sản phẩm là thực hiện tiết kiệm vật tư từ ngay khâu đầu vào của sản xuất Tiết kiệm vật tư là yêu cầu cần thiết và cấp bách đối với mỗi doanh nghiêp sản xuất trong điều kiện kinh doanh hiện nay, khi mà nguyên vật liệu… để sản xuất sản phẩm ngày một đắt và khan hiếm, những nguyên vật liệu quý hiếm ngày càng cạn kiệt
hoạch húa tập trung sản xuất hiện nay
Trang 2Chương I:
Cơ sở lý luận về tiết kiệm vật tư của doanh nghiệp trong
hoạt động kinh doanh
1 Các khái niệm cơ bản về vật tư và tiết kiệm vật tư
1.1 Vật tư
1.1.1 Khái niệm
Vật tư là bộ phận cơ bản trong toàn bộ tư liệu sản xuát của xã hội,bao gồm nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng và thiết bị máy móc
1.1.2 Phân loại vật tư-kỹ thuật
theo công dụng kinh tế có:
+Nguyên vật liệu: được dùng một lần trong quá trình sản xuất và giá trị được chuyển toàn bộ vào sản phẩm
+ Thiết bị máy móc: được sử dụng nhiều lần trong quá trình sản xuất và giá trị được chuyển dần vào sản phẩm làm ra
Theo sự đồng nhất về quy trình công nghệ là căn cứ và quy trình công nghệ sản xuất các loại sản phẩm là vật tư kỹ thuật để phân thành các loại khác nhau Theo cách phân loại này tất cả các vật tư có quy trình công nghệ sản xuât giống nhau hoặc gần như giống nhau được xếp cùng một loại bất kể
nó được sản xuất ở đâu và do đơn vị nào sản xuất
Theo nguồn cung ứng là phương pháp phân loại dựa vào nguồn vật tư kỹ thuật để cung ứng cho nề kinh tế quốc dân
+Vật tư kỹ thuật sản xuất trong nước +Vật tư kỹ thuật nhập khẩu
Theo đối tượng cung ứng + Cung ứng cho sản xuất + Cung ứng cho xây dựng
Trang 3 Theo cấp quản lý là căn cứ vào chế độ phân phối và các cấp quản lý vật tư kỹ thuật để phân loại
+ Vật tư kỹ thuật do nhà nước thống nhất quản lý
+ Vật tư kỹ thuật không do nhà nước thống nhất quản lý
1.2 Định mức tiêu dùng vật tư là lượng vật tư hao phí lớn nhất cho phép để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm theo quy cách, kết cấu, chất lượng, quy trình công nghệ nhất định, trong những điều kiện tổ chức và kỹ thuật nhất định
Việc xây dựng định mức tiêu dùng vật tư tiên tiến và đưa định mức đó vào áp dụng trong sản xuất là biện pháp quan trọng nhát để thực hành tiết kiệm vật tư có cơ sở chặt chẽ việc sử dụng vật tư Địch mức tiêu dùng vật tư
còn là căn cứ để tiến hành kế hoạch hoá cung ứng và sử dụng vật tư, tạo tiền
đề cho việc hạch toán kinh tế và thúc đẩy phong trào thi đua lao động sản xuất
và thực hành tiết kiệm trong xí nghiệp, phân xưởng
1.3 Tiết kiệm vật tư có nghĩa là sử dụng hợp lý vật tư có sẵn, tiêu dùng có căn
cứ kinh tế để sản xuất ra nhiều sản phẩm có chất lượng tốt, là bảo đảm sản xuất sản phẩm với chi phí vật chất ít nhất mà đạt được hiệu quả nhiều nhất
Trong sản xuất chi phí vật tư thường chiếm tới 70% - 80% giá thành sản phẩm công nghiệp Riêng các xí nghiệp công nghiệp quốc doanh, nếu sử dụng tiết kiệm và giảm 1% chi phí vật tư, hằng năm cũng làm lợi cho Nhà nước hàng trăm triệu đồng, vì vậy sử dụng tiết kiệm vật tư là biện pháp cơ bản để hạ giá thành sản phẩm, tăng tích luỹ xã hội chủ nghĩa Hơn nữa, với khối lượng vật tư nhât định, phấn đấu hạ thấp định mức tiêu dùng vật tư cho đơn vị sản phẩm không những giảm chi phí sản xuất, mà còn bảo đảm sản xuất khối lượng sản phẩm nhiều hơn, tăng thêm của cải vật chất cho xã hội
2 Vai trò của tiết kiệm vật tư trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
2.1 Giảm chi phí trong quá trình sản xuất sản phẩm từ đó giảm chí phí trên một đơn vị sản phẩm, giảm giá thành sản phẩm từ đó tạo cho doanh nghiệp nhiều lợi nhuận hơn và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
Trang 4Đây là một trong những vai trò vô cùng quan trọng của việc tiết kiệm vật tư.Vật tư là một trong những yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất của mỗi doanh nghiệp Trong sản xuất giá trị của vật tư thường chiếm từ 70%-80% giá
trị của sản phẩm, do đó khi ta tiết kiệm được dù chỉ là một lượng rất nhỏ vật tư
sử dụng để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm thì tổng lượng vật tư ta tiết kiệm
được rất lớn, khi đó giá cả của sản phẩm sẽ giảm đi rất nhiều Đất nước ta mới tiến hành đổi mới cải cách nền kinh tế từ tập chung quan liêu (thời kỳ mà hầu hết vật tư sử dụng ở các doanh nghiệp là do nhà nước cấp phát, nhà nước bao tiêu sản phẩm đầu ra cho doanh nghiệp) Do đó, các doanh nghiệp sản xuất chỉ chú ý đến số lượng sản phẩm sản xuất ra chưa chú ý đến chất lượng của sản phẩm nhiều và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường Khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường các thuận lợi đó của doanh nghiệp bị mất
đi, mỗi doanh nghiệp phải tìm cho mình một hướng đi để có thể đứng vững trên thị trường Do mới chuyển đổi nền kinh tế nên một trong các phương pháp để cạnh tranh hiệu quả thực hiện tiết kiệm vật tư ngay ở khâu sản xuất sản phẩm
2.2 Làm tăng quy mô sản xuất từ đó tạo ra nhiều sản phẩm hơn cho xã hội
Thực hiện tiết kiệm vật tư từ đó ta có thể giảm chi phí đầu vào, sử dụng những khoản đã tiết kiệm được đó để tăng thêm quỹ đầu tư tái mở rộng sản xuất của doanh nghiệp từ đó tạo nhiều sản phẩm hơn cho doanh nghiệp và xã
hội
2.3 Góp phần nâng cao công xuất của máy móc thiết bị
Trong quá trình cạnh tranh gay gắt như hiện nay mỗi doanh nghiệp muốn tồn tại đựơc thì phải luôn chú tâm đến thiết bị máy móc, không ngừng nâng cao năng xuất của máy để tiết kiệm vật tư, tận dụng tối đa khả năng khấu hao của máy móc, thiết bị
2.4 Thúc đẩy khoa học kỹ thuật phát triển, thúc đẩy áp dụng khoa học kỹ thuật mới
Muốn tiết kiệm vật tư có hiệu quả thì doanh nghiệp không chỉ đặt ra các
định mức và chỉ tiêu tiêu dùng vật tư, nâng cao khả năng quản lý của từng
Trang 5phân xưởng từng doanh nghiệp mà còn phải không ngừng thúc đẩy áp dụng khoa học kỹ thuật mới và sản xuất Ngày nay, khoa học kỹ thuật không ngừng phát triển và việc áp dụng các công nghệ mới vào trong sản xuất sản phẩm là vô cùng quan trọng và là yếu tố sống còn của doanh nghiệp Sử dụng công nghệ mới không những tiết kiệm được vật tư mà còn tăng khả năng sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao chất lượng, kiểu dáng của sản phẩm, tạo sự đa dạng trong sản phẩm
2.5 Tăng khả năng cạnh tranh ở cấp độ sản phẩm, Doanh nghiệp, toàn nền kinh tế quốc dân
Tiết kiệm vật tư sẽ làm giảm chi phí trên một đơn vị sản phẩm từ đó giá
mỗi đơn vị sản phẩm của doanh nghiệp sẽ giảm như vậy sẽ nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường
3 Những biện pháp cơ bản nhằm sử dụng hợp lý và tiết kiệm vật tư
Hiện nay đất nước ta còn nghèo, nền công nghiệp nặng chưa lớn mạnh, cơ
sở nguyên liệu nông nghiệp chưa phát triển vững chắc, nhiều loại vật tư còn phải nhập của nước ngoài; do đó, việc phấn đấu sử dụng tiết kiêm vật tư, tích cực dùng nguyên vật liệu trong nước thay thế hàng nhập, vừa bảo đảm hiệu quả kinh tế nhiều mặt, vừ có ý nghĩa chính trị to lớn
Trong xí nghiệp sản xuất, mọi người lao động đều có trách nhiệm sử dụng tiết kiệm vật tư, xí nghiệp phải triệt để thực hành tiết kiệm trong mọi khâu: dự trữ, bảo quản, sử dung vật tư Trong đó, vấn đề quan trọng nhất là không ngừng phấn đấu đạt và giảm mức tiêu dùng vật tư trong sản xuất, sử dung tổng hợp nguyên, vật liệu và tích cực sử dụng nguyên, vật liệu thay thế cho loại vật tư khan hiếm, nhập của nước ngoài
3.1 Hạ thấp trọng lượng thực của sản phẩm, hay là nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên, vật liệu chính trên cơ sở bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm
Do tính chất công nghệ và tính năng sử dụng vật liệu có khác nhau, cho nên biện pháp hạ thấp định mức tiêu dùng nguyên, vật liệu phải vận dụng cụ thể, thích hợp với điều kiện thực tế