Bài giảng nguyên lý cắt gọt gỗ : Nguyên lý và công cụ xẻ gỗ part 5 potx

Cắt gọt của răng cưa xẻ dọc Khi xẻ dọc, lưỡi cắt chính đầu răng thực hiện cắt đứt sợi gỗ, lúc này mặt trước răng tiếp xúc và nén vào gỗ.. Răng cưa đi sâu dần vào gỗ làm cho lực nén vào g

Sơ đồ so sỏnh sự tỏc động của lực trong

trường hợp búp me và bẻ cong

Hiện tượng kẹt cưa và biện pháp khắc

phục

3.4 Quá trình cắt phoi khi xẻ gỗ

3.4.1 Quá trinh cắt phoi của răng cưa

a Cắt gọt của răng cưa xẻ dọc

Khi xẻ dọc, lưỡi cắt chính (đầu răng) thực hiện cắt đứt sợi gỗ, lúc này mặt trước răng tiếp xúc và nén vào gỗ Răng cưa đi sâu dần vào gỗ làm cho lực nén vào gỗ của mặt trước răng dần dần tăng lên, khi lực nén đủ lớn, lớp gỗ 1, 2 chịu lực nén của mặt trước răng men theo đường cưa cắt theo bề mặt sợi gỗ Lớp gỗ sau khi bị cắt tiếp tục chịu lực nén của mặt trước răng bị gãy và trượt tạo thành mùn cưa

Cắt gọt của răng cưa xẻ dọc

+ Khi cưa, răng cưa cắt gỗ bằng 3

cạnh cắt, một lần cắt răng cưa hoàn

thành hành trình cắt gọt 3 bề mặt

+ Lưỡi cắt chính thực hiện cắt

ngang thớ gỗ, cạnh phụ thực hiện

giống như cắt bên

Xem cạnh cắt chính oo1, chiều tốc độ thực gần như vuông góc với phương của thớ gỗ Khi hực hiện quá trình xẻ dọc, cạnh cắt oo1 cắt đứt các thớ gỗ, làm phoi mất liên kết với đáy mạch xẻ, tạo ra mặt cắt oo1bb1, sau đó nhờ cất tạo hình nêm của dao mà tạo ra lực ở mặt trước, lực này làm phoi biến dạng và mất liên kết (bị trượt dọc) với phôi, tạo ra mặt bên của phoi oacd và o1a1c1d1 Tuỳ theo phương pháp mở cưa (bóp me, bẻ cong) mà hình dạng và quá trình tạo phoi có khác nhau

Hình dạng và sự tạo phoi trong trường hợp bóp me

Phoi trong trường hợp xẻ dọc bằng răng cưa bóp me có tiết diện ngang là hình chữ nhật, nhìn tổng thể phoi có dạng gần như khối hộp chữ nhật

Hình dạng và sự tạo phoi trong trường hợp bẻ cong

b Cắt gọt của răng cưa cắt ngang

Cắt gọt của răng cưa cắt ngang

+ Khi răng cưa cắt ngang (hình),

hướng đẩy phôi (hoặc hướng mạch

cưa) vuông góc với sợi gỗ

Khi răng cưa cắt vào gỗ một độ sâu đủ lớn, phân lực F3 lớn hơn giới hạn chịu kéo dọc thớ thì phần trong của mạch cưa bị cắt đứt và tạo thành mùn cưa.

+ Nếu chọn loại răng cưa cắt ngang

mài nghiêng cắt gỗ với góc lớn hơn

90o, lúc răng mới cắt vào gỗ sẽ tương

tự như dùng dao nhỏ để cắt ra một vết

nhỏ trên gỗ, hai răng liên tiếp tạo trên

bề mặt gỗ hai đường vết răng song

song, răng cưa đi sâu dần vào gỗ, phân

lực vuông góc với mạch cưa F3 của

hợp lực tác dụng của mặt trước răng

lên phía trong của mạch cưa ép lên hai

cạnh của mạch cưa kéo đứt sợi gỗ theo

hướng sợi gỗ

- Quá trình tạo phoi trong trường

hợp răng cưa được mài vát

Quá trình tạo phoi trong trường

hợp răng cưa được mài vát

- Quá trình tạo phoi trong trường hợp răng cưa đặc biệt

3.4.2 Quá trình chất, vận chuyển và đào thải phoi trong quá trình xẻ, hầu cưa

Cưa xẻ là dạng cắt kín, do vậy phoi sau

khi cắt ra không đào thải ra ngoài ngay được

mà nó còn ở lại trong mạch xẻ một thời gian

cho tới khi răng cua ra khỏi mạch, như vậy

ở lưỡi cưa phải có khoảng không gian để

chứa được một lượng phoi trược khi nó

được vận chuyển ra ngoài, khoảng không

gian đó trong cưa được giới hạn giữa hai

răng cưa liên tiếp gọi là hầu cưa

Vậy kích thước hầu cưa như thế nào là vấn đề quan trọng, nếu hầu cưa nhỏ tì không chứa hết lượng phoi mà răng cưa cắt ra, nếu lớn quá thì lại làm yếu lưỡi cưa, do vậy các thông số kích thước hầu cưa cần được tính toán hợp lí

Xác định thông số hầu cưa

Trong quá trình chuyển động ở mặt trước và ngay

trong khi ở đáy hầu cưa phoi vẫn tiếp tục bị nén

Hệ số nén σ n= 0,4  0,5.

Trong quá trình chuyển động, một số phần tử phoi do

ma sát rơi khỏi hầu cưa, lọt vào khe hở giữa bản cưa

và thành bên ván xẻ

hệ số rơi  của phoi

Thực tế hầu cưa không bao giờ chất đầy cả mà

chỉ giới hạn ở diện tích nabend.

βh gọi là hệ số khả năng chất đầy của hầu

cưa: (βh = 0,7 ữ 0,75).

Gọi V là thể tích phoi lúc chưa cắt, F là diện tích hầu cưa Chúng ta có :

Sơ đồ xét vai trò của hầu cưa

BFβ h = BHhσn

Nếu xét tương đối, diện tích hầu cưa là: Ft = η σ

Θ

2

n

xt

2



 

ở đây: Θ – hệ số kể đến khả năng chứa do phương pháp mở cưa Θ  = 1 và Θ λ = 0,8.

Từ đó rút ra bước răng cưa thích hợp theo khả năng chứa phoi là: n H.h

t

tg 2(1 tg tg

 



3.4.3 Nguyên lý hoạt động của các máy xẻ

a Cưa vòng

Cưa vòng là loại máy dựa vào lưỡi

cưa vòng được lắp trên hai bánh đà

chuyển động đều để thực hiện

nhiệm vụ cưa Khi cưa vòng hoạt

động răng cưa trên băng cưa lợi

dụng vào chuyển động tịnh tiến để

cắt phôi gỗ (hình) Lúc này chuyển

động chính của lưỡi cưa và chuyển

động tiến vào của phôi đồng thời

tiến hành

Chuyển động cưa vòng

b Cưa đĩa

Khi cưa đĩa hoạt động, đĩa cưa

chuyển động quay đều quanh trục cố

định, phôi được đẩy vào theo chuyển

động thẳng đều (hình)

Quỹ tích chuyển động tương đối của

đỉnh răng cưa là véctơ tổng của

véctơ vận tốc chuyển vị đỉnh răng

theo phương ngang và chuyển động

chuyển vị đỉnh răng theo phương

tiếp tuyến với đĩa cưa

Chuyển động cưa đĩa

c Cưa sọc

Cưa sọc là loại máy

dựa vào lưỡi cưa dạng dải

được căng trên khung cưa,

khung cưa thực hiện

chuyển động tịnh tiến khứ

hồi thực hiện cắt gọt gỗ

Khi cưa sọc hoạt động,

lưỡi cưa cùng với khung

cưa chuyển động khứ hồi

cắt gọt gỗ Do đó chuyển

động của lưỡi cưa sọc cũng

chính là chuyển động của

khung cưa

Chuyển động của cưa sọc