Bên cạnh đó phải triệt để thực hành tiết kiệm trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng các công trình đã và đang đầu tư phục vụ sản xuất kinh doanh phấn đấu giả
Trang 12 Phương hướng phát triển cà phê của VINACAFE trên thị trường EU
Vấn đề cấp bách đặt ra cho Tổng công ty cà phê Việt Nam là hiện nay giá cà phê đang xuống thấp nhất trong vòng tám năm gần đây chưa có dấu hiệu phục hồi khả năng bị lỗ lớn nếu không có được những giải pháp kịp thời Với mức giá như hiện nay các hộ nông dân trồng cà phê có thể hoà vốn hoặc
có lãi chút ít nhưng các doanh nghiệp sản xuất cà phê trong tổng công ty cà phê chắc chắn sẽ lỗ lớn do giá thành sản xuất đang ở mức rất cao khoảng 14-
15 triệu đồng/ tấn Nguyên nhân cơ bản là chi phí cho đầu tư xây dựng cơ sở
hạ tầng: điện, đường, trường, trạm… Chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm ( khoảng 30%) nên tổng công ty có kế hoạch rà soát lại tổng chi phí đã đầu tư cho cơ sở hạ tầng để trình chính phủ cho phép bàn giao cho các địa phương quản lý Bên cạnh đó phải triệt để thực hành tiết kiệm trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng các công trình đã và đang đầu tư phục vụ sản xuất kinh doanh phấn đấu giảm giá thành sản phẩm sản xuất ở mức dưới mười triệu đồng trên tấn cà phê nhân và nâng cao chất lựơng cà phê xuất khẩu
+Về giống: Cần tuyển chọn, tạo nhập giống cà phê nhất là giống cà phê Arabica bằng các giống có năng xuất cao, chống sâu bệnh tốt như: Bourbon, Mundonovo… ở mộ số vùng có thể trồng giống:TN1 TN2, TN3… để phục
vụ cho trồng mới 40 000 ha cà phê chè, từng bước thay thế các vườn cây đã thoái hoá Nhà nước cần đầu tư cho công tác nghiên cứu giống, nhập giống mới, cần tập trung đầu tư cho trung tâm đầu tư Ba Vì phục vụ cho chương trình phát triển cà phê chè phía bắc
+ Tiếp tục đầu tư thâm canh vườn cây hiện có trên cơ sở áp dụng kỹ thuật, cơ cấu phân bón hợp lý, từng bước chuyển đổi giống, loại cà phê phù hợp với sinh thái, điều kiện đất đai từng vùng theo hướng tạo sự bền vững cho sản xuất nông nghiệp Những nông trường mới hình thành phải áp dụng đúng quy trình quy phạm kỹ thuật trồng mới ngay từ đầu tuân thủ các định mức
Trang 2+ Chỉ đạo tốt những quy trình quy phạm thu hái, chế biến, bảo quản cà phê, lựa chọn thiết bị, công nghệ chế biến cà phê tiên tiến, nhất là công nghệ chế biến cà phê chè, gắn công nghệ chế biến với vấn đề môi trường Chú trọng đầu tư nâng cấp xí nghiệp, chế tạo thiết bị chế biến cà phê thuộc công ty dịch vụ xuất nhập khẩu cà phê II Nha Trang nhằm cung cấp thiết bị chế biến
cà phê cho ngành và xuất khẩu, từng bước hạn chế việc nhập khẩu thiết bị mà trong nước sản xuất được
+ Tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho những đơn vị kinh doanh có hiệu quả, xây dựng thêm kho tàng, phương tiện để thu mua chế biến, bảo quản cà phê xuất khẩu như: Công ty cà phê Việt Đức, công ty đầu tư xuất nhập khẩu
cà phê Tây Nguyên…
+ Tổ chức kiện toàn lại hệ thống xuất nhập khẩu từ tổng công ty xuống
cơ sở, nghiên cứu thị trường, giá cả, phối hợp chặt chẽ và xây dựng chiến lược trong việc tiêu thụ sản phẩm.Từng bước triển khai việc bán cà phê theo phương thức đấu giá tại tổng kho khu vực thành phố Hồ Chí Minh Chỉ đạo tốt việc phối hợp tiêu thụ sản phẩm giữa các đơn vị sản xuất và xuất nhập khẩu, đa dạng hoá mặt hàng xuất khẩu từ cà phê
+ Mở rộng đa dạng háo mặt hàng xuất khẩu, nâng cao tiêu chuẩn cà phê nhân xuất khẩu phấn đấu đạt tiêu chuẩn về chất lượng cà phê trong khu vực
và thế giới
2 Những kế hoạch của Tổng công ty
2.1 Những kế hoạch và chiến lược dài hạn
Ngày nay cả thế giới đang trong quá trình toàn cầu hoá và hội nhập Do
đó ta cũng không thể nằm ngoài vòng xoáy này Trước những đòi hỏi và thách thức mới như vậy Tổng công ty cà phê Việt nam cũng đã đặt ra cho mình những phương hướng kế hoạch phát triên trong dài hạn như sau:
- Về sản xuất
Trang 3+ Quy hoạch đất trồng cà phê một cách hợp lí, thực hiện chính sách giao đất cho từng hộ nông dân, khuyến khích các thành phần kinh tế tự bỏ vốn, công sức, đầu tư đất đai để phát triển cà phê
+ Thực hiện hiện đại hoá nông nghiệp: Thuần chủng giống và đồng bộ hoá phân bón theo kỹ thuật chăm sóc, chế biến, thưc hiện thâm canh theo chiều sâu và ngay từ đầu nhằm nâng cao năng suất và chất lượng cà phê
Xây dựng thêm các dây chuyền sản xuất hiện đại, đặc biệt kết hợp sản xuất gắn liền với chế biến, các hộ nông dân có kỹ thuật trồng và thu hái cũng như các công tác bảo quản phải được phổ biến
- Về xuất khẩu
+ Đẩy mạnh nghiên cứu thị trường khai thác có hiệu quả, khôi phục thị trường truyền thống và mở rộng tiếp xúc với thị trường mới nhằm ngày càng phát triển thị trường xuất khẩu Phấn đấu đến năm 2010 đạt kim ngạch 1.4 tỉ USD/năm
+ Thực hiện đầu tư kỹ thuật, phổ biến kinh nghiệm sản xuất, chế biến,
đa dạng hoá sản phẩm để tăng cường xuất khẩu cà phê có chất lượng cao đã qua chế biến
Hoàn thiện bộ máy kinh doanh xuất khẩu trong Tổng công ty, sắp xếp
tổ chức hoạt động xuất khẩu theo một quy trình mới có hiệu quả hơn
- Hình thức tổ chức: Nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động có hiệu qủa hình thức Tổng công ty, sắp xếp lại mô hình tổ chức cho phù hợp với xu thế tình hình mới nhằm tạo điều kiện tích luỹ, cơ bản tạo môi trừơng thuận lợi cho việc đầu tư trọng điểm và tăng sức cạnh tranh trong nước
Ngoài ra Tổng công ty cũng biết phá huy lợi thế vềmặt hàng cà phê ở nước ta, nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường
2.2 Những kế hoạch ngắn hạn của Tổng công ty
Trên cơ sở những hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian qua và đồng thời cũng dựa trên những biến động, thay đổi của điều kiện kinh tế xã
Trang 4công ty trong vụ 2003-2004 nhìn chung bao gồm các chỉ tiêu phát triển toàn diện về sản xuất kinh doanh, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu là vượt quá và khắc phục những khó khăn, để thực hiện nhiệm vụ xuất khẩu tưng cả về số lượng và kim ngạch, nâng cao chất lượng và uy tín của cà phê của Việt Nam trên trường quốc tế Cụ thể những phương hướng của tổng công ty trong năm
2004 và đầu năm 2005 như sau:
- Về sản xuất: Thực hiện thâm canh cao diện tích cà phê hiện có, phòng chống sâu bệnh, chuyển đổi giống cà phê ở một số vùng, đảm bảo tăng năng suất như :
+ Phát triển diện tích cà phê trồng mới ở những vùng sinh thái phù hợp
và điều kiện thuỷ lợi đảm bảo, nhất là cà phê chè ở các tỉnh trung du và vùng núi phía bắc, đưa diện tích cà phê cả nước tăng từ 350 000 ha lên 450 000 ha Với phương hướng tăng năng suất cà phê từ 2 tấn/ha đến 3 tấn/ha Năng suất
cà phê dự kiến
+ Đối với các tỉnh phía bắc thì chỉ những vùng có độ cao trên 600 m so với mực nước biển mới có khả năng phát triển cà phê chè có chất lượng cao, còn càng xuống thấp thì chất lượng càng giảm sút Vì vậy trong thời gian tới cần ưu tiên tập trung để phát triển cà phê chè cho những vùng có độ cao trên
600 m và hạn chế tối đa việc mở rộng diện tích ở các vùng thấp Ở vùng Tây Nguyên thì phát triển trồng cây cà phê ở nơi có độ cao trên 800 m
+Vế cơ cấu giống: Đối với các nơi có độ cao từ khoảng 800 m trở lên với các tỉnh phía bắc và khoảng 1000 m thở lên đối với tỉnh Tây Nguyên nên
bố trí trồng giống như :Bourbon, TH1, Mundonovo, Đối với các vùng có độ cao dưới 800 m ở phía bắc và dưới 1000m ở Tây Nguyên thì trồng giống TN1, TN2, TN4,…
+ Sử dụng công nghệ chế biến ướt cà phê- công nghệ sinh học để cho sản phẩm xuất khẩu chất lượng cao
- Về xuất khẩu : Phương hướng chung cho hoạt động xuất khẩu năm
Trang 5bảo chất lượng sản phẩm xuất khẩu và tiêu thụ trong nước, nghiên cứu mở rộng thị trường, tăng kim ngạch xuất khẩu, tăng cường quản lý chỉ đạo các đơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu Kim ngạch xuất khẩu đạt 690 triệu USD/ năm Nói chung phương hướng năm 2005 về hoạt động xuất khẩu đi đôi với việc tăng sản lượng, cũng như kim ngạch xuất khẩu, Tổng công ty chú trọng hơn đến hoạt động chế biến và tổ chức hiệu quả hơn hoạt động xuất khẩu để giải quyết những bế tắc, khó khăn nhằm ngày càng nâng cao hiệu quả, chất lượng cà phê xuất khẩu và uy tín của nước ta ngày càng tăng trên thị trường thế giới
- Về xây dựng cơ bản : Xây dựng cơ sở hạ tầng bằng nguồn vốn tích luỹ
từ nội bộ để phục vụ sản xuất kinh doanh Hạn chế những công trình không phục vụ thiết yếu cho sản xuất, tiếp tục đầu tư đổi mới quy trình công nghệ, hiện đại hoá quy trình sản xuất, nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng cà phê
- Về công tác nghiên cứu khoa học : Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, xây dựng bổ xung các quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng cho sản phẩm, tập trung xây dựng trung tâm nghiên cứu càphê ở Ba Vì để phục vụ cho việc nghiên cứu và phát triển cà phê chè chất lượng cao ở miền bắc và Tây Nguyên
- Về phương hướng đổi mới và sắp xếp lại cơ cấu tổ chức doanh nghiệp sao cho hiệu quả, chất lượng ngày càng cao đó là :
Sắp xếp củng cố các đơn vị thành viên trong Tổng công ty, rà soát lại đội ngũ cán bộ lành đạo cơ sở để từ đó lập kế hoạch bồi dưỡng đào tạo lại đội ngũ cán
bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ kế cận
Trên đây là những phương hướng ngắn hạn và dài hạn của Tổng công
ty trong năm nay và năm tới Với mục tiêu liên tục đổi mới và hoàn thiện mọi hoạt động của sản xuất kinh doanh, vượt qua những khó khăn để xây dựng và phát triển mọi hoạt động của sản xuất kinh doanh đặc biệt là hoạt động xuất khẩu có hiệu quả cao hơn và hoàn thiện hơn
Trang 6III Một số giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê sang thị trường EU của Tổng công ty cà phê Việt Nam
Qua thực tế hoạt động kinh doanh xuất khẩu những năm qua, hoạt động xuất khẩu trong Tổng công ty không chỉ mang ý nghĩa đơn thuần mà nó là một hoạt động chính có vai trò quan trọng nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hoạt động xuất khẩu không chỉ chịu tác động của các yếu tố khách quan và chủ quan trong nước mà còn chịu nhiều ảnh hưởng của các nhân tố môi trường kinh doanh quốc tế Vì vậy Tổng công ty cũng luôn phải đưa ra những giải pháp hữu hiệu trong từng thời kỳ để phát huy những mặt được và khắc phục những khó khăn tồn tại làm sao để năng cao được khả năng xuất khẩu của Tổng công ty xứng đáng là đơn vị hàng đầu trong ngành cà phê của Việt Nam
1 Các quan điểm xây dựng các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê có hiệu quả của Việt Nam
1.1 Coi trọng hàng đầu các điều kiện và nhu cầu cụ thể của thị trường ngoài nước
Cần nghiên cứu cung cầu cà phê của thị trường ngoài nước các định chế trong buôn bán quốc tế và các điều kiện thâm nhập thị trường đối với cà phê Việt nam và coi đây là một căn cứ có tính nguyên tắc để hình thành các giải pháp từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm
1.2 Vai trò của Chính phủ và chính sách phát triển kinh tế hướng về xuất khẩu
Vai trò của chính phủ thể hiện thông qua định hướng chuyển đổi cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu đầu tư cà phê, ở chương trình đầu tư giống cây
cà phê, ở chính sách hỗ trở đầu tư đầu vào, đầu ra…
1.3 Nhà nước tạo hành lang pháp lý, thương nhân tự chủ trước hoạt động sản xuất kinh doanh theo pháp luật của mình
Trang 7Những nội dung thuộc về nhà nước bao gồm việc hoạch định chính sách, trong đó có chính sách bảo hộ, xác lập cơ chế điều hành, nghiên cứu thị trường và tiến hành các hoạt động xúc tiến thương mại ở tầm vĩ mô, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, giống, khoa học công nghệ, kể cả công nghệ thông tin…Trong khi đó, những hoạt động tác nghiệp cụ thể, điều tra nghiên cứu thị trường để đầu tư cho sản xuất, xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, kế hoạch, phương án kinh doanh cụ thể đều phải do tự bản thân doanh nghiệp tiến hành
Trang 81.4 Đảm bảo đồng thời tính khoa học và tính thực tiễn
Khi xây dựng các giải pháp cụ thể cần tránh những yếu tố khoa học mang tính lý luận thuần tuý, mà phải gắn với thực tiễn Bởi vì có những giải pháp về mặt khoa học rất tốt, thậm chí có thể tuyệt vời, nhưng lại không phù hợp với thực tiễn Việt nam thì sẽ không có giá trị sử dụng cho việt nam
1.5 Phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành và các thương nhân
Quan điểm này thể hiện sự cần thiết trong việc liên kết, phối hợp giữa các ngành nhằm ban hành và tiển khai các cơ chế chính sách có hiệu quả.Vì vậy, nếu coi các quan điểm trên đây là điều kiện cần thì quan điểm này là điều kiện đủ để có thể thực hiện thành công các giải pháp đặt ra
1.6 Khuyến khích cạnh tranh lành mạnh và hợp tác trong kinh doanh
Quan điểm này đặt ra yêu cầu cho các giải pháp là phải tạo điều nuôi dưỡng và khuyến khích cạnh tranh, coi trọng cạnh tranh là một điều kiện của
sự phát triển Bên cạnh đó để cạnh tranh được cần phải hợp tác, tập hợp sức mạnh Để phát huy được sức mạnh của các thương nhân, đòi hỏi phải xây dựng được một hành lang pháp lý Trong đó ác yếu tố cạnh tranh sẽ được nuôi dưỡng và thể chế hoá rõ ràng các mối quan hệ trong quá trình cạnh tranh
1.7 Xây dựng và phát triển Hiệp hội cà phê-ca cao Việt Nam ngày càng lớn mạnh
Trong thời gian qua, hiệp hội cà phê- ca cao Việt Nam đã làm tốt vai trò tập hợp hội viên, nâng cao sức cạnh tranh trong xuất khẩu.Tuy nhiên hiệp hội chưa tập trung đựơc sức mạnh tổng hợp, thậm trí còn tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các hội viên trong mua bán trên thị trường nội địa và quốc tế, gây thiện hại chung cho nền kinh tế
2 Các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê sang thị trưòng EU của Tổng công ty cà phê Việt Nam
2.1 Giải pháp vi mô
2.1.1 Các giải pháp về thị trường
Trang 9Để cho hoạt động xuất khẩu thành công thì trước hết phải có được thị trường ổn định Điều này đòi hỏi Vinacafe phải luôn có một nguồn hàng cà phê cung cấp đầy đủ, đa dạng phong phú về chủng loại đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng Đồng thời cũng phải có thị trường tiêu thụ ổn định và mang lại lợi ích cho Tổng công ty nói chung và cho Việt Nam nói riêng Để có được nguồn cung cà phê hợp lý, thì Tổng công ty phải có những giải pháp ngay từ khâu quy hoạch vùng trồng cà phê, khâu gieo trồng, khâu chăm sóc, chế biến,…
2.1.1.1 Chuyển dịch cơ cấu cây trồng
Như đã phân tích ở trên thì Việt Nam chủ yếu chỉ trồng cà phê Robusta,
cà phê Arabica rất ít Mà nhu cầu thế giới lại thiên về cà phê Arabica, nên mặc dù ta trồng nhiều cà phê Robusta cho sản lượng cao tuy nhiên giá thường thấp hơn giá cà phê Arabica nên giá trị xuất khẩu không cao Hơn nữa thị trường EU ngày càng có xu hướng tiêu dùng cà phê Arabica hơn vì chất lưọng loại cà phê này vượt xa cà phê Robusta Muốn thâm nhập vào được thị trường này thì không còn cách nào khác phải đổi mới cơ cấu cà phê phù hợp với nhu cầu thị trường này Vì thế ta cần phải thay đổi cơ cấu cây cà phê Chuyển dịch một bộ phận diện tích trồng cà phê vối sang cà phê chè
Hiện nay cả nước có hơn 500 ngàn ha, chủ yếu là cà phê vối ( cà phê chè có chưa đầy 20 ngàn ha) Chủ trương của nhà nước ta là không trồng mới thêm cà phê vối Rà soát lại diện tích cà phê hiện có, thanh lí khoảng 100 ngàn ha cà phê vối với năng xuất thấp, chất lượng kém , trồng thay thế bằng
cà phê chè hoặc cây khác như ca cao, bông,…Tiếp tục thực hiện quyết định 172QĐ/TTG ngày 24 tháng 3 năm 1997 của thủ tướng chính phủ vay vốn AFD trồng mới khoảng 40 ngàn ha cà phê chè ở vùng Miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, nhằm thay đổi dần cơ cấu sản phẩm cà phê Việt nam
Ngành cà phê Việt Nam cần có chủ trương đổi mới phương hướng sản xuất cà phê theo 2 cách :
Trang 10- Giảm bớt diện tích cà phê Robusta Chuyển các diện tích cà phê phát triển kém, không có hiệu quả sang các loại cà phê trông lâu năm khác như cao
2.1.1.2 Mở rộng các chủng loại mặt hàng cà phê xuất khẩu
Mở rộng chủng loại các mặt hàng cà phê không chỉ có cà phê nhân sống mà còn cần có thêm nhiều sản phẩm khác đáp ứng nhu cầu của khách hàng Việt Nam hiện có hai nhà máy sản xuất cà phê hoà tan đang hoạt động, một là nhà máy cà phê Biên Hoà thuộc Vinacafe một là của Nestle Thai Lan Vấn đề là tìm thị trường mở rộng thị trường tiêu thụ để tạo điều kiện mở rộng sản xuất Vấn đề cà phê dạng lỏng, dạng đóng hộp cũng cần được xem xét Ngoài ra đa dạng hoá sản phẩm cà phê xuất khẩu cân quan tâm nhiều đến cà phê chế biến Hạn chế xuất khẩu cà phê nhân vì thường đem lại hiệu quả không cao Hiện nay nhu cầu thế giới nói chung và nhu cầu thị trường EU nói riêng thích tiêu dùng những sản phẩm cà phê qua chế biến có chất lượng cao, mẫu mã đa dạng, phong phú Hơn nữa cà phê chế biến khi xuất khẩu sẽ đem lại giá trị cao hơn nhiều so với loại cà phê thô Như vậy tăng chủng loại cà phê xuất khẩu sẽ là điều kiện để ta giữ được thị trường cho sản phẩm cà phê
2.1.1.3 Mở rộng thị trường cho cà phê Việt Nam ở thị trường EU đồng
thời xúc tiến việc tiêu thụ cà phê ở thị trường nội địa
Hiện nay cà phê của Vinacafe mới chỉ thâm nhập vào thị trường EU cũ còn một thị trường rộng lớn gồm 10 thành viên mới chưa thâm nhập sâu Do