THANG ĐIỂM THÀNH PHỐ VŨNG TÀU & HUYỆN CHÂU ĐỨC ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC THÁNG 5 NĂM 2011 MÔN : NGỮ VĂN KHỐI D Đáp án – Thang điểm gồm 04 trang m I Đoạn trích Những đứa con trong gia đìn
Trang 1LIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC THÁNG
5 NĂM 2011 THÀNH PHỐ VŨNG TÀU & HUYỆN CHÂU ĐỨC
MÔN NGỮ VĂN KHỐI
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian phát đề)
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu I (2,0 điểm)
Đoạn trích Những đứa con trong gia đình được trần thuật chủ yếu
từ điểm nhìn của nhân vật nào? Tác dụng của cách trần thuật này đối với kết cấu truyện và khắc họa tính cách nhân vật
Câu II (3,0 điểm)
Người Nga có câu nói: Nếu có hai cái bánh mì, tôi sẽ bán một cái
để mua hoa hồng Cả tâm hồn cũng cần phải được ăn uống
Anh (chị) hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của mình về câu nói trên
PHẦN RIÊNG – PHẦN TỰ CHỌN (5,0 điểm)
Thí sinh chỉ được làm một trong hai câu (câu III.a hoặc III.b)
Câu III.a Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)
Phân tích nghệ thuật trào phúng trong đoạn trích Hạnh phúc của
một tang gia
(trích Số đỏ) của Vũ Trọng Phụng
Trang 2Câu III.b Theo chương trình Nâng cao (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ sau:
Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô
(Tố Hữu – Việt Bắc – Ngữ Văn 12 Nâng cao,
tập một, NXB Giáo dục, 2010, tr.84)
Con nhớ mế! Lửa hồng soi tóc bạc Năm con đau, mế thức một mùa dài
Con với mế không phải hòn máu cắt Nhưng trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi
(Chế Lan Viên – Tiếng hát con tàu – Ngữ Văn 12
Nâng cao, tập một, NXB Giáo dục, 2010, tr.107)
……… Hết………
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì
thêm
Trang 3
Họ tên học sinh:……… Số báo danh:………
THANG ĐIỂM
THÀNH PHỐ VŨNG TÀU & HUYỆN CHÂU ĐỨC ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC THÁNG 5 NĂM 2011
MÔN : NGỮ VĂN KHỐI D
( Đáp án – Thang điểm gồm 04 trang)
m
I Đoạn trích Những đứa con trong gia đình được trần
thuật chủ yếu từ điểm nhìn của nhân vật nào? Tác dụng
của cách trần thuật này đối với kết cấu truyện và khắc
họa tính cách nhân vật
2.0
1 − Truyện được thuật lại chủ yếu qua dòng hồi tưởng của
nhân vật Việt- một chiến sĩ Quân giải phóng - bị thương
phải nằm lại chiến trường
− Dòng nội tâm của nhân vật Việt khi liền mạch ( lúc tỉnh),
khi gián đoạn
( lúc ngất)
0.5
0.5
2 − Cách trần thuật này làm cho câu chuyện trở nên chân
thật hơn ; kết cấu truyện linh hoạt, tự nhiên : có thể thay
0.5
Trang 4đổi đối tượng, không gian, thời gian, đan xen tự sự và trữ
tình
− Mỗi lần Việt hồi tưởng , một số sự kiện được chắp nối và
các thành viên trong gia đình lần lượt hiện ra, được tô
đậm dần dần Đồng thời bản thân nhân vật cũng thể hiện
rõ bản lĩnh, tính cách của mình, đặc biệt là trong mối quan
hệ với các thành viên trong gia đình Cách trần thuật này
chứng tỏ Nguyễn Thi là cây bút có năng lực phân tích tâm
lí sắc sảo
0.5
II Viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ về câu nói: Nếu
có hai cái bánh mì, tôi sẽ bán một cái để mua hoa hồng
Cả tâm hồn cũng cần phải được ăn uống
3.0
1 Giải thích:
− Bánh mì là một cách diễn đạt nhằm chỉ những giá trị vật
chất thiết yếu cần cho sự sống của mỗi con người
−Hoa hồng là những giá trị tinh thần, tình cảm của con
người trong cuộc sống
−Tâm hồn là ý nghĩ, tình cảm, làm thành đời sống nội tâm,
thế giới bên trong của con người
−Ý cả câu: vật chất và tinh thần cần được cân bằng, hài
hòa trong cuộc sống Con người không nên chỉ quan tâm
đến vật chất mà còn phải chăm sóc, bồi dưỡng cho tâm
hồn của mình
0.25
0.25
0.25
0.25
2 Bàn luận
Trang 5− Nhu cầu vật chất ( ăn, ở, mặc, tiện nghi .) rất cần thiết
trong cuộc sống của con người Nhưng quá coi trọng vật
chất, con người dễ bị rơi vào lối sống ích kỷ, vô cảm
Một bộ phận nhỏ trong xã hội hiện nay có suy nghĩ lệch
lạc, chỉ nghĩ đến vật chất, lấy đó làm mục tiêu phấn đấu,
làm thước đo giá trị con người
− Tùy thuộc vào hoàn cảnh, nhu cầu tinh thần cũng nên
được chú ý song hành với nhu cầu vật chất Sống trong sự
hài hòa, cân đối giữa tinh thần và vật chất là điều mà
chúng ta hướng tới
− Tinh thần của câu nói nhấn mạnh ở vế sau: Cả tâm hồn
cũng cần phải được ăn uống Tâm hồn có vị trí rất quan
trọng trong đời sống con người Tâm hồn cũng cần được nuôi dưỡng để thế giới tình cảm của con người ngày càng giàu có, phong phú hơn Tâm hồn sẽ làm nên những nét đẹp nhân văn trong mỗi con người và ý nghĩa của cuộc đời
0.5
0.5
0.5
3 Bài học nhận thức và hành động:
− Câu nói không chỉ thể hiện một quan niệm sống đúng
đắn, tích cực mà còn giúp cho mọi người biết cách phấn
đấu để hoàn thiện nhân cách, nâng cao phẩm giá
− Bản thân cần tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tự làm giàu
có thế giới tâm hồn
0.5
III.a Phân tích nghệ thuật trào phúng trong đoạn trích Hạnh
phúc của một tang gia ( trích Số đỏ) của Vũ Trọng Phụng
5.0
Trang 61 Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm :
−Vũ Trọng Phụng là nhà văn hiện thực xuất sắc trước Cách
mạng Ông nổi tiếng về tiểu thuyết, truyện ngắn và đặc
biệt thành công ở thể loại phóng sự
−Số đỏ được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc
nhất của văn học Việt Nam, có thể “làm vinh dự cho mọi
nền văn học” (Nguyễn Khải) Đoạn trích Hạnh phúc của
một tang gia thuộc chương XV của tiểu thuyết này
0.5
2 Nghệ thuật trào phúng
a Tình huống trào phúng:
−Mâu thuẫn được thể hiện trong cách đặt tên nhan đề :
Hạnh phúc của một tang gia Nhan đề này chứa đầy
nghịch lý, vừa hàm chứa tiếng cười chua chát, vừa phản
ánh một sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn
−Mâu thuẫn giữa vui sướng và buồn khổ; giữa trang
nghiêm thành kính và bát nháo nhố nhăng; giữa thật và
giả
b Chân dung biếm họa:
− Mỗi nhân vật có một niềm hạnh phúc riêng nhưng tất cả
đều phơi bày thói đạo đức giả , đểu cáng, rởm đời
− Nhà văn đã phát hiện những chi tiết đối lập gay gắt cùng tồn tại trong một con người, sự vật, sự việc Miêu tả biến
hóa, linh hoạt và sắc sảo đến từng chi tiết, nói trúng nét
riêng của từng nhân vật
4.0
0.5
0.5
0.5
0.5
1.0
Trang 7+ Cụ cố Hồng mơ màng được mặc áo xô gai, được
khen…già; Văn Minh tranh thủ quảng cáo kiếm tiền; cô
Tuyết tranh thủ trưng diện; cậu tú Tân muốn chứng tỏ tài
chụp ảnh; ông Phán mọc sừng kiếm món lợi lớn…Riêng
Xuân Tóc Đỏ, danh giá và uy tín càng cao thêm
+ Hai cảnh sát Min Đơ, Min Toa có việc làm; bạn cụ cố
Hồng được dịp khoe huân chương và râu ria các loại;
những “ giai thanh gái lịch” được dịp hẹn hò, tán tỉnh…
c Ngôn ngữ trào phúng:
− Cách so sánh, ví von hài hước
− Cách đặt câu chứa đựng những mâu thuẫn, nghịch lý,
đảo lộn thật- giả, tốt- xấu…
− Cách tạo giọng văn : hài hước, sâu sắc, thú vị; kết hợp miêu tả với những lời nhận xét, bình luận, nói ngược thâm thúy
1.0
3 Đánh giá chung:
− Đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia là một màn bi
hài kịch, phơi bày bản chất nhố nhăng, đồi bại của một gia
đình, đồng thời phản ánh bộ mặt thật của xã hội thượng
lưu, thành thị trước Cách mạng tháng Tám
− Khẳng định tài năng của nhà văn Vũ Trọng Phụng
0.5
Tiếng hát con tàu
5.0
Trang 81 Vài nét về tác giả, tác phẩm
− Tố Hữu là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam hiện
đại Thơ Tố Hữu thể hiện lẽ sống, lý tưởng, tình cảm cách
mạng của con người Việt Nam hiện đại nhưng mang đậm
chất dân tộc truyền thống Việt Bắc là bài thơ xuất sắc của
ông, ra đời vào tháng 10/1954, thể hiện tình cảm cách
mạng sâu nặng đối với chiến khu và những kỷ niệm kháng
chiến
− Chế Lan Viên là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca Việt Nam hiện đại Thơ Chế Lan Viên giàu chất triết lí, suy tưởng, hình ảnh thơ sinh động, sáng tạo Được gợi cảm hứng từ một sự kiện kinh tế-xã hội, xuất phát từ lòng biết ơn, sự gắn bó với nhân dân và niềm vui tìm thấy ngọn nguồn nuôi dưỡng, sáng tạo nghệ thuật, Chế Lan
Viên viết bài thơ Tiếng hát con tàu
0.5
2 Cảm nhận về hai đoạn thơ
a Đoạn thơ trong bài Việt Bắc:
− Về nội dung: Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ đằm thắm, sâu
nặng của người cán bộ kháng chiến dành cho con người
Việt Bắc
+ Hai câu đầu: tuy cuộc sống gian khổ thiếu thốn nhưng
người Việt Bắc vẫn chan chứa nghĩa tình “ chia ngọt sẻ
bùi”
4.0
1.0
1.0
Trang 9+ Hai câu sau: hình ảnh người mẹ Việt Bắc tần tảo chắt
chiu, cần cù lao động
− Về nghệ thuật:
+ Thể thơ lục bát với nhịp điệu linh hoạt, uyển chuyển; âm
hưởng tha thiết, ngọt ngào
+ Hình ảnh tượng trưng “chia củ sắn lùi, bát cơm sẻ
nửa,chăn sui đắp cùng” kết hợp với cách dùng từ cùng
nghĩa “ chia, sẻ, cùng” diễn tả được mối tình cảm , tình
nghĩa sâu nặng giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ cách
mạng
Hình ảnh chọn lọc: “ người mẹ nắng cháy lưng” tiêu biểu
cho cái đẹp, cái ân tình trong cuộc sống kháng chiến không thể phai nhòa trong kí ức của người về xuôi
b Đoạn thơ trong bài Tiếng hát con tàu
− Về nội dung: đoạn thơ diễn tả nỗi nhớ của tác giả về
những kỉ niệm sâu sắc với nhân dân Tây Bắc
+ Hai câu đầu: nhớ lại kỷ niệm với “mế” người mẹ Tây Bắc
đã nuôi dưỡng, đùm bọc cán bộ kháng chiến
+ Hai câu sau: lòng biết ơn, tình cảm yêu thương, ân nghĩa
và sự cảm phục của tác giả đối với người mẹ Tây Bắc
− Về nghệ thuật:
+ Câu cảm thán bộc lộ cảm xúc trực tiếp; lời thơ thấm thía,
1.0
1.0
Trang 10da diết
+ Hình ảnh thật đến từng chi tiết nhỏ mà giàu sức gợi tả,
nghệ thuật đối lập (lửa hồng – tóc bạc), thành ngữ được
vận dụng sáng tạo ( hòn máu cắt)
+ Cách xưng hô tự nhiên “con”, “mế” chỉ mối quan hệ gia
đình thân tình ruột thịt ; sử dụng cụm từ khắc họa bối cảnh thời gian, gợi rõ sự thử thách, hi sinh trọn vẹn, vĩnh
cửu, cao cả “ một mùa dài”, “trọn đời”
3 Nét tương đồng và khác biệt:
a Tương đồng
− Hai đoạn thơ đều thể hiện hình ảnh nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Pháp, tập trung ở hình ảnh người mẹ
Đó là những con người nghèo khó nhưng giàu tình nghĩa,
lặng lẽ âm thầm cống hiến cho cách mạng …
− Cả hai đoạn thơ đều thể hiện nỗi nhớ da diết, sâu nặng,
ngợi ca, biết ơn nhân dân
b Khác biệt
− Đoạn thơ trong bài “ Việt Bắc” viết về nhân dân Việt Bắc
bằng thể thơ lục bát truyền thống…
− Đoạn thơ trong bài “ Tiếng hát con tàu” viết về nhân dân
Tây Bắc bằng thể thơ thất ngôn, đậm chất suy tưởng…
0.5