Câu 6: Phong cách tài hoa nghệ sĩ của Nguyễn Tuân thể hiện trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà” A- Mở bài: - Giới thiệu đặc điểm cơ bản của phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân, trong đó
Trang 1Những nét cơ bản về Nguyễn Tuân và bài văn Người lái đò
sông Đà
Trang 2Câu 5: Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân:
-Nguyễn Tuân có một phong cách nghệ thuật rất độc đáo và sâu sắc.Trước Cách mạng tháng Tám,
phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân có thể thâu tóm trong một chữ "ngông" Thể hiện phong cách này, mỗi
trang viết của Nguyễn Tuân đều muốn chứng tỏ tài hoa uyên bác
Và mọi sự vật được miêu tả dù chỉ là cái
ăn cái uống, cũng được quan sát chủ yếu ở phương diện văn hoá,
mĩ thuật
-Trước Cách mạng tháng Tám, Ông đi tìm cái đẹp của thời xưa còn
vương sót lại và ông gọi là Vang
bóng một thời Sau Cách mạng, ông không đối lập giữa quá khứ,
hiện tại và tương lai Văn Nguyễn Tuân thì
bao giờ cũng vậy, vừa đĩnh đạc cổ kính, vừa trẻ trung hiện đại Nguyễn Tuân học theo "chủ nghĩa xê dịch"
Vì thế ông là nhà văn của những tính cách phi thường, của những tình cảm, cảm giác mãnh liệt, của những
phong cảnh tuyệt mĩ, của gió, bão, núi cao rừng thiêng, thác ghềnh
dữ dội Nguyễn Tuân cũng là một con
người yêu thiên nhiên tha thiết Ông có nhiều phát hiện hết sức tinh
tế và độc đáo về núi, sông, cây, cỏ trên
đất nước mình Phong cách tự do phóng túng và ý thức sâu sắc về cái tôi cá nhân đã khiến Nguyễn Tuân tìm
Trang 3đến thể tuỳ bút như một điều tất yếu Nguyễn Tuân còn có đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của ngôn
ngữ văn học Việt Nam
-Sau Cách mạng tháng Tám, phong cách Nguyễn Tuân có những thay đổi quan trọng Ông vẫn tiếp
cận thế giới, con người thiên về phương diện văn hóa nghệ thuật, nghệ sĩ, nhưng giờ đây ông còn tìm thấy
chất tài hoa nghệ sỹ ở cả nhân dân đại chúng Còn giọng khinh bạc thì chủ yếu chỉ là để ném vào kẻ thù của
dân tộc hay những mặt tiêu cực của xã hội
Câu 6: Phong cách tài hoa nghệ sĩ của Nguyễn Tuân thể hiện
trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà”
A- Mở bài:
- Giới thiệu đặc điểm cơ bản của phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân, trong đó, cần tô đậm cái nhìn độc
đáo của ông về cuộc sống và con người, đặc biệt là thiên hướng khắc họa con người ở phương diện đề cao
những phẩm chất tài hoa nghệ sĩ
- Không chỉ trong những sáng tác trước năm 1945, thể hiện chân dung con người tài hoa nghệ sĩnhư một nhu
cầu chơi ngông với cuộc đời, một nhu cầu đối lập với bọn người phàm phu tục tử đầy rẫy trong xã hội, mà
trong các sáng tác sau Cách mạng cái nhìn mang tính quan niệm ấy
ở Nguyễn Tuân dường như vẫn hết sức
Trang 4nhất quán Tuy nhiên, giờ đây, đối với ông khắc hoạ chân dung những con người tài hoa nghệ sĩ trong chế
độ mới lại mang một mục đích cao đẹp khác: tôn vinh Tài năng và Lao động
B- Thân bài:
- Sơ lược vài nét về nhân vật tài hoa nghệ sĩ của Nguyễn Tuân Đối với Nguyễn Tuân, phẩm chất tài hoa nghệ sĩ không chỉ là độc quyền của người làm nghệ thuật
Ai sống đẹp, sống với một ý thức văn hoá rất cao đối với đời sống
cá thể cũng đều xứng đáng được đứng
trong thế giới của những con người tài hoa nghệ sĩ
Đương nhiên họ phải là người đam mê, hết mình với công việc và
cả việc … chơi nữa Cho nên nhân
vật của Nguễn Tuân có thật nhiều những con người tài hoa: người uống trà, người đánh cờ, người làm đèn
kéo quân, người đánh thơ, thả thơ, người viết chữ đẹp, người làm cốm, người giã giò, người lái đò…
- Nhưng con người nghệ sĩ tài hoa trong tác phẩm của Nguyễn Tuân dường như chỉ bộc lộ phẩm chất này
trong những hoàn cảnh thật khác thường, những thời điểm thật đặc biệt Chính vì thế mà Huấn Cao thì phải
cho chữ trong nhà ngục (Chữ người tử tù), mà người lái đò thì đối với Nguyễn Tuân, cũng phải là người lái
đò của sông Đà chứ không phải là những dòng sông khác
Trang 5- Sông Đà hung bạo và chữ tình, cái “dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá” kia mới
chính là nơi để cho người nghệ sĩ thoát hiểm leo gềnh, vượt thác được bộc lộ tài năng của mình
- Chẳng hiểu vô tình hay hữu ý mà tác giả của thiên bút kí lại tạo một tương phản đến nhường ấy giữa sông
Đà với ông đò? Chỉ biết, đối địch với dòng sông hung bạo và nham hiểm với muôn vàn cạm bẫy của những
gềnh đá, hút nước, thác dữ, đá ngầm … người lái đò chỉ có một con thuyền đơn độc, mỏng mảnh, nhưng ông
lại là người nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá, từng trải kinh nghiệm đò giang sông nước, tỉnh táo
sắc lạnh giữa nguy nan … Chính vì thế mà dù cho “mặt nước hò reo vang dậy … ùa vào mà bẻ gẫy cán
chèo”, cho dù “sóng nước như thế quân liều mạng vào sát nách mà
đá trái, mà thúc gối vào bụng vào hông
thuyền” rồi “ đánh hồi lùng, đánh đòn tỉa, đánh đòn âm”, cho dù “ tất cả đá tự nghìn năm vẫn mai phục dưới
lòng sông chỉ chờ cơ hội là vùng dậy đòi ăn chết cái thuyền” thì kiêu hãnh trên sóng nước ghê gớm, dữ dằn
vẫn là một ông đò ấy Cuối cùng thì cái sức mạnh vĩ đại và hoang
dã kia cũng phải chịu khuất phục trước trí
tuệ của con người ấy
- Nhưng ông đò chiến thắng sông Đà không chỉ bằng sức mạnh, trí tuệ, còn bằng cả những hành vi thật nghệ
Trang 6sĩ chỉ có ở con người Người đọc chắc không thể quên được những chi tiết: ông đò “nắm chặt lấy cái bờm
sóng đúng luồng rồi, ông đò ghì cương lái, bắm chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh, mà
lái miết một đường chéo về phía cửa đá ấy” Khi tưởng cái cử chỉ nắm chặt lấy bờm sóng, cái dáng điệu lái
miết một đường chéo toát lên bao vẻ hồn nhiên và cũng thật hào hoa nữa, chẳng biết là người đọc nên dành
sự trìu mến của mình cho ông lái đò hay cho Nguyễn Tuân hay cho
cả hai? Và người đọc cũng không quên
cái cảnh “ đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng ống cơm lam và toàn bàn tán về cá dầm xanh, về
những cái hầm cá hang cá mùa khô nổ những tiếng to như mìn bộc phá rồi cá tuôn ra đầy tràn ruộng” Cái
thanh thản, hồn nhiên được như thế giữa trời đất cũng là một phẩm chất nghệ sĩ chứ sao?
- Người lái đò ấy là ai? Có phải ông chính là muôn nghìn những con người lao động vô danh vẫn âm thầm,
bền bỉ và đam mê hết mình trong công việc thường ngày trong cuộc sống này? Có phải ông cũng chính là
Nguyễn Tuân người nghệ sĩ lao động cật lực trên dòng sông chữ?
Và, cũng như ông đò vậy thôi, để sáng tạo
được những trang văn sáng ngời vẻ đẹp độc đáo, uyên bác, tài hoa, Nguyễn Tuân cũng đã từng trải qua bao
khó nhọc, khổ hạnh của nghề nghiệp mình?
Trang 7- Trên mỗi dòng của thiên bút kí như cũng đang có một cuộc đua tranh với tạo hoá của Nguyễn mà tung hết
vốn liếng tài hoa, uyên bác của mình?
C- Kết bài:
Thể hiện cái tư thế đầy kiêu hãnh của con người trước thiên nhiên, Nguyễn Tuân như muốn gửi vào
đó một đóng góp riêng: vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ Mà cũng không hẳn thế, cái thiên hướng dường như đã khá
ổn định về phong cách này hẳn đã được thổi vào cái không khí hào sảng của thời đại mà ánh lên một nét mới
để hình tượng người lái đò bỗng trở thành biểu tượng tuyệt đẹp của Lao động và Con người.