Giáo án khoa điều dưỡng - ĐIỀU DƯỠNG HỌC VÀ CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN VỀ ĐIỀU DƯỠNG pps

ĐIỀU DƯỠNG HỌC VÀ CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN VỀ ĐIỀU DƯỠNG Trình bày được các khái niệm về điều dưỡngNêu được các định nghĩa về điều dưỡng Trình bày được 5 vai trò của người điều dưỡng Vận dụn

ĐIỀU DƯỠNG HỌC VÀ CÁC NGUYÊN LÝ

CƠ BẢN VỀ ĐIỀU DƯỠNG

Trình bày được các khái niệm về điều dưỡngNêu được các định nghĩa về điều dưỡng

Trình bày được 5 vai trò của người điều dưỡng

Vận dụng được các nguyên lý vào thực hành điều

dưỡng

 1 Các khái ni ệ m cơ b ả n

 Tổ chức y tế thế giới đánh giá dịch vụ chămsóc sức khỏe do điều dưỡng - hộ sinh cung cấp

là một trong những trụ cột của hệ thống dịch vụ

y tế nên đã đưa ra nhiều nghị quyết về củng cố

và tăng cường dịch vụ điều dưỡng - hộ sinh

toàn cầu phát triển nguồn nhân lực điều dưỡng

có trình độ được coi là chiến lược quan trọng đểtăng cường sự tiếp cận của người nghèo đối vớicác dịch vụ y tế, cũng như đảm bảo công bằngtrong ngành y tế

 Đi ề u dư ỡ ng là m ộ t ngh ề chuyên nghi ệ p.

 Y h ọ c ngày càng phát tri ể n đòi h ỏ i ph ả i nâng cao ki ế n

th ứ c và trình đ ộ chuyên nghi ệ p c ủ a đi ề u dư ỡ ng

 Vi ệ c đào t ạ o đi ề u dư ỡ ng ở b ậ c đ ạ i h ọ c và sau đ ạ i h ọ c

đã t ạ o ra s ự thay đ ổ i v ề m ố i quan h ệ gi ữ a ngư ờ i th ầ y thu ố c và ngư ờ i đi ề u dư ỡ ng, ngư ờ i đi ề u dư ỡ ng tr ở

thành c ộ ng s ự c ủ a ngư ờ i th ầ y thu ố c, m ộ t thành viên

c ủ a nhóm chăm sóc thay vì ch ỉ là ngư ờ i th ự c hi ệ n y

 Đi ề u dư ỡ ng là m ộ t ngành h ọ c và khoa h ọ c v ề chăm sóc

 Do đ ặ c thù c ủ a ngh ề đi ề u dư ỡ ng là làm công vi ệ c

chăm sóc t ừ đơn gi ả n nh ấ t đ ế n nh ữ ng công vi ệ c ph ứ c

t ạ p

 T ừ vi ệ c thay ga tr ả i giư ờ ng t ớ i các công vi ệ c nghiên

c ứ u, qu ả n lý, đào t ạ o và tr ở thành các chuyên gia đi ề u

dư ỡ ng lâm sàng có trình đ ộ do đó ngành đi ề u dư ỡ ng

g ồ m nhi ề u c ấ p trình đ ộ đ ể đáp ứ ng nhu c ầ u hành ngh ề

và yêu c ầ u chăm sóc s ứ c kh ỏ e

 Ngày nay, do s ự phát tri ể n c ủ a y h ọ c đòi h ỏ i tính

chuyên môn hóa ngày càng cao đã làm cho đi ề u dư ỡ ng

tr ở thành m ộ t ngành đa khoa có nhi ề u chuyên khoa

như: đi ề u dư ỡ ng nhi, đi ề u dư ỡ ng phòng m ổ , đi ề u

dư ỡ ng c ộ ng đ ồ ng, đi ề u dư ỡ ng tâm th ầ n, h ộ sinh

 2 Các đ ị nh nghĩa v ề đi ề u dư ỡ ng

 2.1 Đ ị nh nghĩa c ủ a Florent Nightigale 1860

 Điều dưỡng là một nghệ thuật sử dụng môitrường của người bệnh để hỗ trợ sự hồi phục

của họ.

 Định nghĩa của Florent Nightigale phản ánh

mối quan tâm của thời đại mà bà ta đang sống

Bà đặt vai trò trọng tâm của người điều dưỡng

là giải quyết các yếu tố môi trường xung quanhnơi người bệnh để người bệnh được hồi phục

một cách tự nhiên

 2.2 Đ ị nh nghĩa c ủ a Virginia Handerson 1960

 " Ch ứ c năng duy nh ấ t c ủ a ngư ờ i đi ề u dư ỡ ng là h ỗ tr ợ các ho ạ t đ ộ ng nâng cao ho ặ c h ồ i ph ụ c s ứ c kh ỏ e c ủ a

ngư ờ i b ệ nh ho ặ c ngư ờ i kh ỏ e, ho ặ c cho cái ch ế t đư ợ c thanh th ả n mà m ỗ i cá th ể có th ể t ự th ự c hi ệ n n ế u h ọ

có s ứ c kh ỏ e, ý chí và ki ế n th ứ c Giúp đ ỡ các cá th ể sao cho h ọ đ ạ t đư ợ c s ự đ ộ c l ậ p càng s ớ m càng t ố t"

 Đ ị nh nghĩa c ủ a Virginia Handerson đã đư ợ c h ộ i

đ ồ ng đi ề u dư ỡ ng qu ố c t ế ch ấ p nh ậ n vào năm 1973 và

đa s ố các nhà h ọ c thuy ế t đi ề u dư ỡ ng cũng đã có s ự

th ố ng nh ấ t

 Theo Handerson ch ứ c năng ngh ề nghi ệ p c ủ a ngư ờ i

đi ề u dư ỡ ng là chăm sóc và h ỗ tr ợ ngư ờ i b ệ nh th ự c hi ệ n các ho ạ t đ ộ ng hàng ngày

 2.3 Đ ị nh nghĩa c ủ a h ộ i đi ề u dư ỡ ng M ỹ

v ề ph ạ m vi th ự c hành c ủ a ngư ờ i đi ề u dư ỡ ng và th ể

hi ệ n xu hư ớ ng c ủ a ngành đi ề u dư ỡ ng trong lĩnh v ự c chăm sóc s ứ c kh ỏ e:

 Đi ề u dư ỡ ng là ch ẩ n đoán và đi ề u tr ị nh ữ ng ph ả n ứ ng

c ủ a con ngư ờ i đ ố i v ớ i b ệ nh hi ệ n t ạ i ho ặ c b ệ nh có ti ề m năng x ả y ra

 Tuy nhiên cũng có ý ki ế n cho r ằ ng đ ị nh nghĩa trên thiên v ề k ỹ thu ậ t và gi ả m đi thiên ch ứ c c ủ a ngh ề đó là chăm sóc.

 Vai trò của người điều dưỡng

 3.1 Người chăm sóc

 Theo Benner và Wrubel thì: chăm sóc là yếu tố cơ bản để thực hành điều dưỡng hiệu quả Mọi máy móc, kỹ thuật hiện đại không thay thế được sự chăm sóc của người điều dưỡng vì các thiết bị này sẽ không tác

đ ộng được tới cảm xúc và điều chỉnh hành động cho thích hợp với

những nhu cầu đa dạng của mỗi cá thể Chăm sóc là nền tảng của mọi can thiệp Đ.D và là thuộc tính cơ bản của người điều dưỡng

 Leiningerm cho rằng: Chăm sóc là yếu tố thiết yếu của điều dưỡng, là một nết đặc biệt và là đặc tính duy nhất của điều dưỡng Theo bà "

không có sự chữa bệnh nào mà không có sự chăm sóc nhưng sự chăm sóc có th ể diễn ra mà không có điều trị"

 Theo Jen Watson: " thực hành chăm sóc là hạt nhân của nghề điều

dưỡng"và đưa ra hai giả định về những giá trị của sự chăm sóc con

 3.2 Ngư ờ i truy ề n đ ạ t thông tin



 Thông tin có hiệu quả là yếu tố thiết yếu của

mọi nghề phục vụ trong đó có nghề điều dưỡng

 Giao tiếp quy định mối quan hệ giữa người

bệnh và người điều dưỡng, giữa người điều

dưỡng và đồng nghiệp cũng như các nhân viên y

3.3 Ngư ờ i giáo viên

Nhu cầu giáo dục sức khỏe của người điều

dưỡng đối với người bệnh ngày càng tăng.

Ngày nay, người ta chú trọng đến việc nâng cao

và duy trì sức khỏe hơn là chỉ chữa bệnh thuầntúy

Vì vậy N.B cần có thêm kiến thức để tự theo dõi

và chăm sóc nhằm rút ngắn ngày nằm viện

Sự gia tăng của các bệnh mạn tính và tật nguyềnđòi hỏi người bệnh và gia đình phải có thêm kiếnthức và kỹ năng để tự chăm sóc tại nhà

Qui trình giảng dạy gồm 4 thành phần cơ bản:

nhận định, lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch và

lượng giá

 3.4 Ngư ờ i tư v ấ n

soát.

 3.5 Ngư ờ i bi ệ n h ộ cho ngư ờ i b ệ nh

 Ngoài ra người điều dưỡng còn có vai trò là

người lãnh đạo, người quản lý, người làm côngtác nghiên cứu điều dưỡng và là chuyên gia giỏi

về chăm sóc lâm sàng

 4 CÁC H Ọ C THUY Ế T VÀ NGUYÊN LÝ CƠ B Ả N

 Quan niệm của Nightigale về vai trò của người

điều dưỡng trong việc sử dụng môi trường bệnh

viện tác động vào sự hồi phục của người bệnh đã

trở thành tư tưởng chủ đạo trong chương trìnhđào tạo và là chức năng cơ bản của nghề điều

dưỡng dưới thời bà

 Ngày nay, mặc dù môi trường bệnh viện đã

được cải thiện nhưng nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh

viện vẫn đang là thách thức đối với hệ thống các

bệnh viện trên toàn thế giới.

 Người điều dưỡng có phạm vi thực hành rộnghơn song nhiệm vụ tạo dựng một môi trường an toàn cho người bệnh vẫn là một trong những nộidung quan trọng của người điều dưỡng

 .2 Học thuyết Virginia Handerson

 Nguyên tắc thực hành điều dưỡng của Virginia Handerson liên quan tới các nhu cầu cơ bản của con người Những nhu cầu dưới đây được gọi là 14 nhu cầu của Henderson:

 13 Vui chơi và giải trí

 14 Học tập và thỏa mãn sự ham hiểu biết

 Người khỏe mạnh tự đáp ứng được nhu cầu

hàng ngày cho mình, nhưng khi bị bệnh người

bệnh có thể chỉ tự đáp ứng được một phần

hoặc phải hoàn toàn phụ thuộc vào người khác

để đáp ứng các nhu cầu trên cho mình.

 Handerson cho rằng thiên chức nghề nghiệp củangười điều dưỡng là giúp người bệnh đáp ứng

được nhu cầu hàng ngày của họ.

 Nghiên cứu học thuyết của Handerson gợi ý chongười điều dưỡng khi tiếp cận với người bệnh

cần phải đánh giá và chẩn đoán những nhu cầu

của họ trên cơ sở đó hỗ trợ họ đáp ứng được cácnhu cầu cơ bản của con người

 4.3 H ọ c thuy ế t Abdellah

 5 H ỗ trợ cung cấp ô xy cho toàn bộ cơ thể

 7 H ỗ trợ bài tiết

 11 H ỗ trợ duy trì chức năng cảm giác

 12 Phát hiện và hỗ trợ những thay đổi về cảm xúc liên quan tới bệnh

 13 Phát hiện và chấp nhận thay đổi về tâm sinh lý liên quan tới bệnh tật

 14 Hỗ trợ duy trì giao tiếp bằng lời và không lời có hiệu quả

 15 Hỗ trợ mối quan hệ người với người

 16 Hỗ trợ những tiến bộ hướng tới mục tiêu tinh thần của mỗi người

 17 T ạo ra một môi trường chăm sóc và điều trị thân thiện

 18 Hỗ trợ nhận thức của mỗi cá thể đối với các nhu cầu về thể chất, tình c ảm và nhu cầu phát triển

 19 Chấp nhận những hạn chế về thể chất và tình cảm của N.B

 20 S ử dụng nguồn lực của cộng đồng để giải quyết bệnh tật

 21 Hiểu được vai trò của các yếu tố xã hội cũng như các yếu tố tác

đ ộng tới nguyên nhân của bệnh

 .4 Học thuyết Dorothea Orem về tự chăm sóc

đâu

 4.5 Quy trình đi ề u dư ỡ ng

 Quy trình điều dưỡng được Hall đưa ra 1955, Johnson 1959, Orlando 1961 và Wiedenbach

1963 phát triển và xây dựng thành 5 bước dướiđây

 Quy trình điều dưỡng được coi là công cụ mangtính khoa học để người điều dưỡng đưa ra kế

hoạch chăm sóc cho người bệnh

 - Đánh giá: Thu th ậ p thông tin v ề tình tr ạ ng ngư ờ i b ệ nh có h ệ