HS: - Ôn tập lại các kiến thức về đường tròn đã học ở lớp dưới; cách tính khoảng cách giữa hai điểm trong mặt phẳng tọa độ - Chuẩn bị bút xạ III... Đọc hiểu nhiệm vụ Mỗi nhóm làm 1 câu h
Trang 1Giáo án hình học 10 : Tiết 34 Bài 4: ĐƯỜNG TRÒN
I Mục tiêu
- Về Kiến thức:
+ HS hiểu cách viết phương trình đường tròn
+ Biết được rằng với điều kiện A2 + B2-C > 0 thì phương trình x2 + y2 + 2 Ax + 2By +C=0 là phương trình của 1
đường tròn tâm I(-A;-B) và bán kính R= A2 B2 C
- Về Kỹ năng:
+ Lập được phương trình đường tròn khi biết tọa độ tâm
và bán kính R
+ Xác định được tâm và bán kính của 1 đường tròn
+ Nhận dạng được phương trình đường tròn
- Về TD-TĐ:
+ Biết quy lạ về quen
+ Cẩn thận, chính xác trong tính toán
II Chuẩn bị
Trang 2y
y
x
b
a
M I O
GV: Giấy trong ghi kết quả của mỗi hoạt động; phiếu học tập, máy chiếu
HS: - Ôn tập lại các kiến thức về đường tròn đã học ở lớp dưới; cách tính khoảng cách giữa hai điểm trong mặt
phẳng tọa độ
- Chuẩn bị bút xạ
III Tiến trình tiết học
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS Tóm tắt ghi
bảng
Hoạt động1:
Phương trình
đường tròn
* Hoạt động
1.1: Tiếp cận
kiến thức
- Yêu cầu HS
làm bài tập
- Cả lớp cùng làm
- M(x;y) () IM=3
(x 1 )2 (y 3 )2 3
- 4 HS lên bảng, mỗi HS kiểm tra 1 điểm Xem có thuộc đường tròn () không
A (); C () vì IA=IC=3
1.Phương trình đường tròn
Trang 3sau:
Cho đường
tròn () có
tâm I(1;3),
bán kính bằng
3 Hãy kiểm
tra xem điểm
nào sau đây
thuộc đường
tròn ():
A(1;0); B(3;2)
C(4;3)
D(-3;5)?
?M(x;y) ()
khi nào?
Gọi 4 HS lên
bảng kiểm tra
4 điểm
B() vì IB= 5<3
D () vì ID = 20>3
- HS trả lời câu hỏi -IM=R (xa)2 (yb)2 R
(x-a)2 + (y-b)2 = R2
-HS theo dõi ghi bài
HS cả lớp cùng làm -1 HS đứng tại chỗ đọc kết quả phương trình (x+1)2 + (y-2)2 = 4
Cho đường tròn () tâm I(a;b) bán kính R M(x;y) ()
IM = R (x-a)2 + (y-b)2 =
R2 (*)
Ta gọi (*) là ohương trình của đường tròn ()
Trang 4* Hoạt động
1.2: Hình
thành kiến
thức
- Với đường
tròn () có
tâm I(a;b),
bán kính R thì
M(x;y) thuộc
đường tròn ()
khi nào?
- Hãy viết
đẳng thức
IM=R theo
toạ độ của M
và I?
- Phương trình
(x-a)2 + (y-b)2
- HS theo dõi đề bài trên màn hình cả lớp cùng làm, suy nghĩ tìm ra đường tròn
- 1 vài HS đưa ra câu trả lời kết quả: câu b đúng
Trang 5= R2 là
phương trình
của đường
tròn ()
Hoạt động
1.3: Củng cố
1/ Viết
phương trình
đường tròn
tâm I(-1;2),
bán kính bằng
2?
2/ Cho
phương trình
đường tròn:
(x-7)2 +(y+5)2
=25 Hãy chọn
khẳng định
đúng?
- HS nhận phiếu học tập với nội dung của câu hỏi 3
Đọc hiểu nhiệm vụ Mỗi nhóm làm 1 câu hỏi theo sự phân công của GV
- Đại diện mỗi nhóm lên trình bày kết quả (chiếu bài làm lên màn hình)
Nêu cách xác định
- HS theo dõi kết quả và nghe GV nêu cách xác định tính đúng sai của từng
Trang 6a) Toạ độ tâm
là (-7;5) và
bán kính là 5
b) Toạ độ tâm
là (7;-5) và
bán kính là 5
c) Toạ độ tâm
là (-7;5) và
bán kính là 25
Toạ độ tâm là
(7;-5) và bán
kính là 25
Chiếu câu
hỏi lên màn
hình, giao
nhiệm vụ cho
HS gọi 1
vài HS đứng
tại chổ trả lời
khẳng định
- HS theo dõi đề bài trên màn hình, khai triển các bình phương trong từng phương trình đường tròn
3 HS lên bảng trình bày
3 câu a) x2 + y2 -14x + 10y +
49 =0 b) x2 + y2 +4x + 6y + 9=0
c) x2 + y2 -2ax – 2by +
a2+b2-R2=0
HS nhận biết dạng khác của phương trình đường tròn
- HS theo suy nghĩ vấn đề
2 Nhận dạng phương trình
Trang 73/ Hãy chọn
Đ-S trong các
khẳng định
sau:
a) Phương
trình đường
tròn tâm
I(0;0) bán
kính bằng 1
là: x2 + y2 =1
b) Phương
trình đường
tròn tâm
P(-2;3) và đi qua
Q(2;-3) là:
(x+2)2+(y-3)2
= 52
c) Phương
trình đường
giáo viên nêu ra
- HS thực hiện theo gợi ý của GV
(2) (x+A)2 + (y+B)2 - A2 +
B2 –C=0
(x+A)2 + (y+B)2 = A2 +
B2 –C
A2 + B2 –C có thể là một số
âm, bằng không hoặc 1 số dương
- Nếu điều kiện: A2 + B2 –
C >0
- 1 HS đọc lại nội dung trên màn hình
đường tròn
Nếu gọi I(-A;-B); M(x;y) thì phương trình x2 + y2 + 2Ax +2By + C=0 với điều kiện A2+ B2-C
>0 là phương trình của đường tròn tâm I(-A;-B), bán kính R= A2 B2 C
Trang 8tròn đường
kính PQ với
P(-2;3);
Q(2;-3) là: x2 +
y2 = 52
d) Phương
trình đường
tròn đi qua 3
điểm M(1;2);
N(5;2) và
P(1;-3) là:
(x-3)2 +
(y-1)2=10
Phát phiếu
học tập với
nội dung bài
tập 3, yêu cầu
HS làm theo
nhóm Giao
- HS đọc đề bài, hiểu nhiệm vụ
Thực hiện bài làm theo nhóm (Mỗi nhóm chỉ làm 1 câu theo sự phân công của GV)
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả (chiếu bài làm của nhóm lên máy chiếu)
Trang 9nhiệm vụ cho
mỗi nhóm (4
nhóm)
- Hướng dẫn
HS cách xác
định tính đúng
sai của từng
khẳng định
Điểm
M(x0;y0)
thuộc đường
tròn có
phương trình
(1) thì (x0-a)2
+ (y0-b)2= R2
Chiếu kết
quả bài tập 3
lên màn hình
và nêu cách
- HS theo dõi ghi bài
Trang 10xác định
Hoạt động 2:
Nhận dạng
phương trình
đường tròn
* Hoạt động
2.1:
- Yêu cầu HS
khai triển các
bình phương
tổng, hiệu
được đưa ra
trong từng
phương trình
đường tròn:
a) (x-7)2 +
(y+5)2=25
b) (x+2)2
+(y+3)2=4
Trang 11c) (x-a)2 +
(y-b)2= R2 (1)
Ta thấy mỗi
đường tròn
trong mặt
phẳng tọa độ
đều có pt dạng
x2 + y2 +2Ax
+ 2By +C=0
(2)
Phải chăng
phương trình
(2) với A,B,C
Trang 12tùy ý, đều là
phương trình
của 1 đường
tròn nào đó
không?
Hãy phân
tích, biến đổi
phương trình
(2) về dạng
(x+A)2 +
(y+B)2 = A2 +
B2 –C
- Với các giá
trị A,B,C tùy
ý thì biểu thức
A2+ B2-C có
thể nhận giá
trị như thế
nào/
- I(a;b) , R là tâm và bán kính của đường tròn qua M,P,Q, ta có:
IM=IP=IQ=R I M IP
IM IQ
(1 a) (2 b) (5 a) (2 b) (1 a) (2 b) (1 a) ( 3 b)
a 3
b 0.5
Vậy I(3;-0,5) và R=IM= 10 , 25
Phương trình đường tròn: (x-3)2 + (y+0,5)2=10,25
Trang 13- Nếu gọi
I(-A;-B); M(x;y)
thì đẳng thức
trên là 1
phương trình
đường tròn
tâm I khi nào?
Kết luận:
Phương trình
x2 + y2 + 2Ax
+2By + C=0
với điều kiện
A2+ B2-C >0
là phương
trình của
đường tròn
tâm I(-A;-B),
bán kính
R= A2 B2 C
Trang 14* Hoạt động
2.2: Củng cố
- Bài tập:
Trong các
phương trình
sau, phương
trình nào là
phương trình
đường tròn?
Nêu cách xác
định và chỉ ra
tâm và bán
kính của
đường tròn?
a) x2 + y2 -2x
– 2y -2 =0
b) x2 + y2 -2x
– 6y+103 =0
c) 3x2 +3y2
Trang 15+2003x – 17y
=0
d) x2 + 2y2 -2x
+ 5y+2 =0
- Hướng dẫn:
Phân tích đưa
các phương
trình về đúng
dạng x2 + y2
+2Ax +
2By+C =0
Xác định
A;B;C
kiểm tra điều
kiện A2+B2-C
- Nhận xét và
đưa ra kết quả
đúng
Chú ý:
Trang 16Phương trình
mà hệ số của
x2 y2 khác
nhau thì
không phải là
phương trình
đường tròn
Hoạt động 3:
Cũng cố toàn
bài (T1)
1/ Củng cố lại
toàn bộ kiến
thức đã nhận
thức được từ
đầu tiết học
2/ Bài tập: “
Viết phương
trình đường
tròn đi qua 3
Trang 17điểm M(1;2)
P(5;2)
Q(1;-3)
Hướng dẫn:
gọi I(a;b) và R
là tâm và bán
kính của
đường tròn đi
qua 3 điểm
M,P,Q thì khi
đó ta có được
điều gì?
Từ điều kiện
này ta có hệ
phương trình?
Giải hệ này ta
tìm được a,b,
từ đó viết
được phương
Trang 18trình đường
tròn
Gọi 1 HS
lên bảng
- Ta có thể
giải bằng cách
khác:
Giả sử
phương trình
đường tròn có
dạng: x2 + y2
+ 2Ax + 2By
+C=0 Do
M,P,Q thuộc
đường tròn
nêu ta có hệ 3
phương trình
với 3 điểm
Trang 19A,B,C về
nhà làm
Hoạt động 4:
Hướng dẫn
về nhà
- Với điều
kiện A2 + B2 –
C 0 , Hãy
tìm tập hợp
các điểm
M(x;y) thỏa
mãn phương
trình (2)
- BTVN:
22;23;24/95
SGK)