“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta thường có ấn tượng rằng đó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó.Thực ra, từ “tư duy” ở đây rông rãi hơn, và có nghĩa
Trang 1Tư duy tích cực và cuộc sống của bạn
Tư duy tích cực là gì ?
Tư duy tích cực là gì? Tư duy tích cực khác với một vài loại tư duy khác
như thế nào?
1 Tại sao ta lại cần tư duy tích cực?
“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta thường
có ấn tượng rằng đó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó.Thực
ra, từ “tư duy” ở đây rông rãi hơn, và có nghĩa là một thái độ sống, một
cái nhìn về cuộc đời và sự sống, tương tự như tư duy trong cụm từ“thay
đổi tư duy.” Tư duy tích cực chính là “sống tích cực” hay“thái độ tích
cực.”
“Tích cực” có nghĩa là không tiêu cực, là:
1- khi nhìn mọi sự, mọi vật, mọi vấn đề ta luôn luôn thấy cái hay, cái
đẹp, cái tốt
2- nếu thấy cái xấu ta có khả năng biến cái xấu thành cái tốt
Trang 23- luôn luôn hướng đến hành động để làm mọi sự tốt hơn
Ví dụ: (1) Bạn A của mình thật năng động và có lòng tốt với mọi người,
(2) chỉ hơi keo kiệt một tí, nhưng như vậy thì, nếu bạn làm thủ quỹ cho
nhóm mình, chắc chắn là quỹ chẳng bao giờ thiếu hụt, và (3) cứ làm từ
thiện hoài thì chắc chắn là bạn sẽ từ từ biết cách “phung phí” tiền cho
người nghèo khổ
2 Đặc điểm của tư duy tích cực là
1- tập trung cái nhìn và tư tưởng vào cái tốt, nếu thấy cái xấu cũng phải
tìm cho ra cái tốt trong cái xấu để tập trung tư tưởng vào đó
2- Dùng cái tốt như là động lực thúc đẩy mình sống và làm việc, đi đến
mục đích cuối cùng là làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn Cuộc đời đây là
cuộc đời của chính mình, và là cuộc đời của thế giới mình sống Tức là,
cái tốt vừa là động lực thúc đẩy mình sống, vừa là mục tiêu tối hậu của
cuộc sống
Trang 3Thông thường người ta thường phân chia thế giới thành hai nhóm người:
" tích cực và tiêu cực" Nhưng đó chỉ là cách nói tắt cho thuận tiện; thực
ra ai cũng vừa tích cực vừa tiêu cực, chỉ là khuynh hướng nào mạnh hơn
mà thôi Hơn nữa, thông thường ta hay có thói quen tích cực hay tiêu
cực tùy theo môi trường, mối quan hệ, tình cảm
Và ta cần “thực tập” vì tâm tính không dễ gì thay đổi được Tâm tính của
mỗi người là một bộ máy tâm sinh lý đặc biệt, cứ như thế mà vui buồn
yêu ghét Không phải muốn đổi tâm tính là có thể làm xong trong một
ngày, một tuần Nếu cơ thể cần được tập luyện mỗi ngày, khá lên mỗi
ngày một tí, vài ba năm mới được như vận động viên, thì tâm tính cũng
thế, cũng phải được rèn luyện mỗi ngày và phải kiên nhẫn một thời gian
thì mới có được kết quả “trông thấy”
3 Nhưng tại sao ta phải tư duy tích cực?
Trước hết, tâm tính của ta không phải do trời sinh Các yếu tố di truyền
có dự phần một tí, như là sinh ra thì có hai tay hai chân, nhưng có đai
Trang 4đen Judo hay một cơ thể èo ọt bệnh hoạn là do ta Trí lực và tâm lực
cũng thế, trời sinh ra có tâm trí, tích cực hay tiêu cực là do ta
Và thực ra thì chẳng ai bắt ta phải tích cực hay tiêu cực cả, sống cách
nào là sở thích cá nhân và tự do lựa chọn của mỗi người Nếu ta muốn
làm thư sinh trói gà không chặt, tối ngày thương mây khóc gió, như các
nho sĩ trong Số Đỏ, thì cũng được Nhưng nếu ta muốn mạnh mẽ từ thể
chất đến tinh thần, sống như hải âu cưỡi gió trên những lọn sóng đại
dương, thì ta phải tư duy tích cực Chỉ là vấn đề lựa chọn
Một trong những câu hỏi ta hay gặp khi nói đến tư duy tích cực là:
“Đôi khi ta cũng cần phải phê phán chứ? Critial thinking cũng cần vậy.”
Critical thinking, tạm dịch là tư duy phê phán, là một phương thức suy
nghĩ rất được chú trọng ngày nay Thực ra critical vừa có nghĩa là phê
phán, vừa có nghĩa là nghiêm trọng Đây là cách suy nghĩ đặt trọng tâm
vào nghi vấn—đánh dấu hỏi tất cả các tiền đề, các kết luận, các dữ kiện,
các phương pháp làm việc, trong một vấn đề, cho đến khi ta thỏa mãn
với độ chính xác của tất cả các điều này và đi đến một kết luận chính
Trang 5xác Và nếu nói đến nghi vấn và phê phán tức là nói đến việc phải mang
cái xấu (và cái tốt) ra mổ xẻ Mà nói đến cái xấu là có người nghĩ rằng
như vậy có vẻ không tích cực
Chúng ta sẽ nói đến critical thinking chi tiết hơn trong một dịp khác Tại
đây chúng ta chỉ cần nhắc rằng, critical thinking (tư duy phê phán) và
positive thinking (tư duy tích cực) đều cần thiết và có thể đi đôi với
nhau Positive thinking là một thái độ sống, hơn là một phương thức suy
nghĩ Critical thinking là một phương thức suy nghĩ Ta có thể dùng
critical thinking với một thái độ tích cực, hoặc với một thái độ tiêu cực
Ví dụ:
Đối diện với các vấn đề giáo dục, ta có thể dùng critical thinking để
mang ra một số các vấn đề như chương trình học chưa khoa học và thực
tiễn, phương pháp giảng dạy còn thấp, học cụ còn thiếu thốn, v.v… Nếu
là người tiêu cực thì ta sẽ ngồi đó nhăn nhó phàn nàn: “Nhà nước ta tồi,
dân ta tồi Chấm hết.”
Nhưng nếu là người tích cực thì ta sẽ nhìn vào các yếu tố tích cực như
Trang 6Văn hóa Việt Nam kính trọng thầy cô, kinh tế quốc gia phát triển khá
trong thập niên qua, một số các công ty viễn thông (Internet) là công ty
nhà nước, liên hệ quốc tế tốt, người Việt ở nước ngoài đông, để tính đến
một kế hoạch vận dụng tất cả sức mạnh nầy vào việc cải cách giáo dục
Tư duy tích cực là chủ động, dùng thái độ của mình để tạo ra thế giới
của mình Thế giới của mình là cơ thể và đầu óc của mình, gia đình
mình, bạn bè mình, những công việc mình làm, những người mình giao
tiếp hằng ngày Mình chủ động tích cực để biến thế giới đó và những
người trong thế giới đó trở thành vui vẻ hơn và tích cực hơn Thay vì cứ
sống theo lối phản ứng—gặp người vui thì vui, gặp người cau có thì cau
có—tức là làm cho thế giới của mình chao đảo từng phút từng giờ, thì
mình chủ động giữ thế giới của mình an vui tích cực luôn luôn
www.dotchuoinon.com