sinh động 2 Tiếng nói văn nghệ Viết 1948 Nguyễ n Đình Thi nhà văn, thơ, lí luận VH, soạn kịch Văn nghị luận +Văn nghệ nối sợi dây đồng cảm kì diệu giữa nghệ sĩ với bạn đọc thông qu
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK II -
TIẾNG VIỆT 9
6 Biên bản, hợp đồng, thư (điện)
PHẦN VĂN BẢN:
S
T
T
VĂN BẢN TÁC
GIẢ
THỂ LOẠI
NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT
1 Bàn về đọc
sách
Chu Quang Tiềm (nhà lí luận
VH Trung Quốc)
Văn nghị luận
+Đọc sách là con đường quan trọng để tích lũy, nâng cao học vấn.Ngày nay sách nhiều, phải chọn sách mà đọc, đọc
ít mà chắc còn hơn đọc nhiều mà rỗng, kết hợp đọc rộng và đọc sâu, đọc sách thường thức và sách chuyên môn.Việc đọc sách phải có kế hoach,
có mục đích kiên định chứ không phải tùy hứng, phải vừa đọc vừa nghiền ngẫm
+Ý kiến xác đáng, lí lẽ và dẫn chứng
Trang 2sinh động
2 Tiếng nói
văn nghệ
(Viết 1948)
Nguyễ
n Đình Thi (nhà văn, thơ, lí luận
VH, soạn kịch)
Văn nghị luận
+Văn nghệ nối sợi dây đồng cảm kì diệu giữa nghệ sĩ với bạn đọc thông qua những rung động mãnh liệt, sâu xa của trái tim Văn nghệ giúp con người được sống phong phú hơn và tự hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình
+Cách viết chặt chẽ, vừa giàu hình ảnh
và cảm xúc
3 Chuẩn bị
hành trang
vào thế kỉ
mới
(viết 2001)
Vũ Khoan (Thứ trưởng
bộ ngoại giao, Phó Thủ tướng
Văn nghị luận
+Chuẩn bị hành trrang đi vào thế kỉ mới, thế hệ trẻ cần nhìn rõ những điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam, rèn cho mình những đức tính và thói quen tốt ngay từ những việc nhỏ nhất, để đưa nước ta tiến lên sánh vai với các quốc gia năm châu
+ Ngôn ngữ báo chí, gắn với đời sống, cách nói trực tiếp, dễ hiểu, giản dị.,Sử dụng cách so sánh , Sử dụng thành ngữ,
Trang 3CP) tục ngữ, ca dao cụ thể, sinh động
4 Chó sói và
cừu trong
thơ ngụ
ngôn của
La
Phông-ten
Hi pô lit Ten
(Triết gia, sử gia Pháp)
Văn nghị luận
+Đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là
in đậm dấu ấn cá nhân và cách nghĩ riêng của nhà văn
+Dùng biện pháp so sánh hình tượng con cừu và chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông Ten với những dòng viết
về hai con vật ấy của nhà khoa học Buy-Phông
5 Con cò
(1962, Hoa
ngày
thường-Chim báo
bão)
Chế Lan Viên
Thơ
tự do
+Vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tượng con
cò trong bài thơ được phát triển từ những câu hát ru xưa để ngợi ca tình
mẹ thiêng liêng và ý nghĩa những lời hát ru ngọt ngào đối với cuộc sống con người
+Sự vận dụng sáng tạo ca dao, có những câu thơ đúc kết được những suy ngẫm sâu sắc
6 Mùa xuân Thanh Thơ +Tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn
Trang 4nho nhỏ
(11.1981)
Hải (Phạm
Bá Ngoãn)
năm chữ
bó với đất nước, với cuộc đời ; ước nguyện chân thành khát vọng được cống hiến cho đất nước, góp một « mùa xuân nho nhỏ » của mình vào mùa
xuân lớn của dân tộc
+Thơ năm chữ nhẹ nhàng, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, âm hưởng dân ca, hình ảnh đẹp, giản dị gợi cảm, những
so sánh và ẩn dụ sảng tạo
7 Viếng lăng
Bác
(4.1976)
Viễn Phươn
g (Phan Thanh Viễn)
Thơ
tự do
+Cảm xúc thành kính, thiêng liêng và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ cũng là tình cảm của đồng bào miền Nam, dân tộc Việt Nam, của mọi ngươi với Bác khi vào viếng lăng Bác
+Những đặc sắc về hình ảnh, tứ thơ, giọng điệu của bài thơ
8 Sang thu Hữu
Thỉnh
(Nguyễ
Thơ năm chữ
+Những cảm nhận tinh tế, tâm trạng ngỡ ngàng trước khoảnh khắc sang thu, những suy ngẫm sâu sắc mang tính triết
Trang 5n Hữu Thỉnh , tổng thư kí
HNV)
lí về con người và cuộc đời
+Khắc họa được hình ảnh thơ đẹp, gợi
cảm, đặc sắc về thời điểm giao mùa
hạ-thu ở nông thôn Bắc bộ
9 Nói với con Y
Phươn
g
(Hứa Vĩnh Sước, Chủ tịch hội VHNT Cao Bằng)
+Tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, bền bỉ của dân tộc Gợi nhắc về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc về tình cảm gắn bó với truyền thống quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống
+Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm, giọng điệu thủ thỉ tâm tình tha thiết, trìu mến, hình ảnh thơ vừa cụ thể, vừa mang tính khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ
1
0
Mây và
sóng
Ta-go
( nhà thơ lớn
+Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt
+Sáng tạo nên những thiên nhiên bay bổng, lung linh kì ảo song chân thực và
Trang 6Ấn độ) gợi nhiều liên tưởng
1
1
Bến quê
Viết 1985
Nguyễ
n Minh Châu
(Nhà văn quân đội, đi tìm hạt ngọc trong tâm hồn con người )
Truyệ
n ngắn
*- Cuộc sống, số phận con người chứa đầy những điều bất thường, nghịch lí, vượt ra ngoài những dự tính, toan tính của con người
-Trên đường đời, con người ta khó lòng tránh khỏi những vòng vèo hoặc chùng chình, để rồi vô tình không nhận
ra được những vẻ đẹp bình dị, gần gũi trong cuộc sống
-Thức tỉnh sự trân trọng giá trị của cuộc sống gia đình và những vẻ đẹp bình dị của quê hương
*Sáng tạo nên tình huống nghịch lí.Hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng
1
2
Những
ngôi sao xa
xôi
(Viết 1971)
Lê Minh Khuê ( cây
bút nữ chuyên
Truyệ
n ngắn đầu tay của
+Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt Họ có tâm hồn trong sáng, tinh thần dũng cảm, lạc quan, sôi nổi, trẻ trung, tình đồng đội gắn bó Đó
là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ
Trang 7viết về TNXP Trường
Sơn)
TG Việt Nam trong thời kì chống Mĩ
+Kể chuyện ở ngôi thứ nhất, miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật tinh tế, lời trần thuật, lời đối thoại tự nhiên
1
3
Bố của
Xi-mông
Mô-pa-xăng (Pháp)
Truyệ
n ngắn
-Nhắc nhở chúng ta về lòng thương yêu bạn bè, mở rộng ra là lòng thương yêu con người thông cảm với những nỗi đau hoặc lỡ lầm của người khác
-Miêu tả tâm lí nhân vật tnh tế
1
4
Con chó
Bấc
(Tiếng gọi
nơi hoang
dã)
Giắc Lân-đơn (Mĩ)
Trích Tiểu thuyết
+Ca ngợi tình yêu thương và sự gắn bó
sâu sắc, chân thành giữa người và vật
+Trí tưởng tượng tuyệt vời, tài quan sát
tinh tế
1
5
Rô-bin-xơn
ngoài đảo
hoang
Đe-ni-ơn Đi-phô
Trích Tiểu
thuyết
+Hiểu và hình dung được cuộc sống gian khổ và tinh thần lạc quan của Rô-bin-xơn một mình trên đảo hoang suốt mười lăm năm ròng rã
+Sáng tạo trong lựa chọn ngôi kể và nhân vật kể chuyện ; lựa chọn ngôn
Trang 8ngữ kể chuyện tự nhiên, hài hước
1
6
Bắc Sơn Nguyễ
n Huy Tưởng
Kịch +Khẳng định sức thuyết phục của chính
nghĩa, của cách mạng: khi bị đàn áp khốc liệt vẫn không bị tiêu diệt, vẫn thức tỉnh được quần chúng, dù là họ ở
vị trí trung gian , thờ ơ nhưng sau đó đứng hẳn về cách mạng
+Tạo tình huống để bộc lộ xung đột, ngôn ngữ đối thoại, thể hiện tâm lí, tính cách các nhân vật
1
7
Tôi và
chúng ta
Lưu Quang
VŨ
Kịch +Cuộc đấu tranh gay gắt giữa những
con người mạnh dạn đổi mới, có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm với những kẻ mang tư tưởng bảo thủ, lạc hậu
+Đặc điểm của thể loại kịch: Cách tạo tình huống hấp dẫn, phát triển mâu thuẫn, nhân vật diễn tả hành động, ngôn ngữ có tính cáchnrox nét