Đó là lúc lãnh tụ Hoàng Hoa Thám - mệnh danh Đề Thám - vừa bị tay sai thực dân Pháp ám hại hèn hạ trong rừng Yên Thế thuộc tỉnh Bắc Giang đương thời... Đồng thời Đề Thám bí mật liên hệ v
Trang 1
Nhà lao An Nam ở Guyane_Kỳ 10 Kỳ 10: Nghĩa
quân Đề Thám đi đày ở Guyane
Đầu năm 1913, nghĩa quân Đề Thám bị bắt giam chật cứng Hỏa Lò Hà Nội Đó là lúc lãnh tụ Hoàng Hoa Thám - mệnh danh Đề Thám - vừa bị tay sai thực dân Pháp ám hại hèn hạ trong rừng Yên Thế thuộc tỉnh Bắc Giang đương thời
Trang 2Anh hùng Đề Thám (chụp giữa năm 1898 và 1905)
Trong hơn một phần tư thế kỷ kháng chiến trường kỳ,
Đề Thám đã lãnh đạo nghĩa quân, chỉ huy đánh Pháp nhiều trận ác liệt, tiêu biểu là các trận ở thung lũng
Hố Chuối (12-1890) và Đồng Hom (2-1892) Pháp phải hai lần giảng hòa với Đề Thám vào năm 1894 và
1897
Trang 3Những năm 1898-1908, Đề Thám xây dựng Phồn Xương thành căn cứ kháng chiến vững mạnh Đồng thời Đề Thám bí mật liên hệ với các lực lượng yêu nước ở ngoài Phồn Xương Nhiều sĩ phu như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Phạm Văn Ngôn, Lê Văn Huân, Nguyễn Đình Kiên đã hội kiến với Đề Thám
và tìm cách phối hợp hành động
Đầu năm 1909, Pháp mở cuộc tấn công qui mô lớn nhằm tiêu diệt nghĩa quân, vì Pháp căm phẫn nghĩa quân Đề Thám đã liều về Hà Nội đánh thuốc độc
quân nhân Pháp và mưu tính chiếm cứ thủ phủ thực dân Đề Thám vừa tổ chức đánh trả, vừa phải rút lui khỏi Yên Thế, di chuyển lên Thái Nguyên, Tam Đảo Lực lượng nghĩa quân suy giảm dần và tới cuối năm
1909 thì tan rã Đề Thám phải sống ẩn náu trong rừng Yên Thế, rồi bị tay sai của Pháp sát hại ngày
10-2-1913
Trang 4Từ 1909-1913, Pháp bắt bớ được nhiều nghĩa quân,
kể cả cán bộ chỉ huy và thành viên gia đình Đề Thám Pháp không phân biệt tù binh hay hàng binh mà đem nhốt chung vào nhà pha Hà Nội, rồi đưa ra xử cho có hình thức pháp lý và đưa sang đày tại Guyane
Nghĩa quân Đề Thám bị bắt làm tù binh
Nhiều sách báo đã nghiên cứu về cuộc khởi nghĩa Đề Thám với những thông tin và hình ảnh khá phong
Trang 5phú Tuy nhiên, còn cần thêm những thông tin để biết
rõ thân phận các nghĩa quân bị lưu đày ở Guyane rồi một phần trở về đời sống thường nhật ra sao
Tù binh Đề Thám tới hải cảng Alger
Trang 6Nghĩa quân Đề Thám trên hải cảng Alger trước khi bị đưa đến Guyane
Trang 7
Để việc khai thác tài nguyên thuận tiện hơn, một con đường đá dài 300km được xây bằng sức lực tù nhân
500 mạng người đổi 8km đường Tù nhân phải đãi cát tìm vàng