THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM CÓ THAI SAU PHẪU THUẬT STRASSMAN CÓ THAI Dị dạng tử cung là một trong các dị dạng hay gặp nhất của dị dạng đường sinh dục, cơ chế do 3 nguyên nhân chính là : t
Trang 1THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM CÓ THAI SAU
PHẪU THUẬT STRASSMAN CÓ THAI
Dị dạng tử cung là một trong các dị dạng hay gặp nhất của dị dạng đường sinh dục, cơ chế do 3 nguyên nhân chính là : thiểu sản ống Muller, bất thường trong sự nhập ống Muller, bất thường trong tiêu ống Muller Trong đó dị dạng tử cung loại
có vách ngăn, tử cung đôi thường gặp nhất, Theo Muller 26%, theo Semmens 40%, Lewis 38% Tử cung có vách ngăn làm tăng bất thường đối với khả năng sinh sản của người phụ nữ bao gồm : sảy thai tự nhiên 15- 20%, đẻ non 45- 50%, ngôi bất thường, mổ đẻ, hơn nữa có liên quan đến vô sinh nguyên phát Hiện nay
có nhiều phương pháp điều trị tử cung có vách ngăn, tử cung hai sừng Chúng tôi xin giới thiệu một trường hợp bệnh nhân có dị dạng tử cung, vô sinh đã được phẫu thuật và đã có thai sau thụ tinh trong ống nghiệm
Giới thiệu bệnh án:
Bệnh nhân , 30 tuổi Không có tiền sử bệnh nội khoa Thấy kinh năm 17 tuổi, vòng kinh đều 35 ngày, mỗi lần 6 ngày
Trang 2Thăm khám phụ khoa: Hệ thống sinh dục phụ, âm hộ, âm đạo: bình thường 1 cổ
tử cung Tử cung thể tích bình thường Hai phần phụ bình thường Bệnh nhân bị
vô sinh I, điều trị: 7 năm
Các thăm dò vô sinh: Tinh dịch đồ: mật độ: 42.106/ml (a+b): 10%+ 25% Hình
thể bình thường: 33% Có phóng noãn với Progesteron ngày 21 vòng kinh
>15ng/ml Phim chụp tử cung vòi trứng cotte: có hình ảnh TC đôi, 2 vòi tắc kẽ Cotte: âm tính
Bệnh nhân được soi ổ bụng 13/1/03: Vùng gan nhiều màng dính, kiểu viêm do Chlamydia Tử cung hình dạng ngoài bình thường Soi buồng tử cung : có vách ngăn dày, thành 2 buồng tử cung Buồng trứng đa nang, đã tiến hành Drilling 2 buồng trứng
Test xanh Methylen (-), tắc kẽ 2 vòi
Chỉ định điều trị:
- Phẫu thuật cắt vách ngăn tử cung theo phưng pháp Strassmann và thụ tinh ống nghiệm (IVF)
Qui trình IVF (từ 17/10/03): Kích thích buồng trứng theo phác đồ dài : Tổng liều
FSH: 2000IU/ 10 ngày, được tiêm hCG 5000 IU khi có 3 nang >17mm và E2
3448 pg/ml Chọc hút trứng ngày 15/11/03 sau mũi tiêm hCG 36 tiếng Tổng số
Trang 3noãn: 10 Số thụ tinh: 10 Chuyển phôi ngày 2 sau thụ tinh, số phôi chuyển 4 (4 tế bào III), đông phôi 6
Kết quả: hCG sau 14 ngày >1000 IU/ml , SÂ sau 2 tuần có 3 thai, giảm thiểu còn
2 thai Bệnh nhân được mổ lấy thai ở tuần 38 (1 trai, và 1 gái)
Bàn luận: Hiện nay các tác giả trên thế giới đều thống nhất hướng điều trị đối với
các trường hợp tử cung có vách ngăn như sau : chỉ định phẫu thuật cho các trường hợp tiền sử sẩy thai, đẻ non liên tiếp Còn trong các trường hợp vô sinh nếu không
có các yếu tố khác kèm theo thì chỉ định phẫu thuật cần phải cân nhắc
Các phương pháp phẫu thuật: Cắt vách ngăn qua soi buồng tử cung Phẫu thuật cắt vách ngăn qua đường bụng Strassmann, Jones, Bret-Palmer
Cơ chế gây vô sinh của tử cung có vách ngăn : Fedele &CS, 1993 quan sát thấy
có sự khác nhau đáng kể cấu trúc niêm mạc (n/m) tử cung: Các tế bào tuyến n/m
tử cung vùng quanh lỗ tử cung và vòi giảm, phân bố không đều Tỷ lệ tế bào lông mao giảm Niêm mạc tử cung biệt hoá kém hoặc không trưởng thành làm ảnh hưởng sự làm tổ của phôi
So sánh các tác giả khác trên thế giới [4]
Tác gia Số BN vô Tỷ lệ có
Trang 4sinh I thai %
Fayez, 1986 7 71
Perino, 1987 8 63
Daly, 1989 15 47
Querleu,
1990
Marabini,
1994
Pabuccu,
1995
Colacurci,
1996
Trang 52004
Theo chúng tôi, nên phẫu thuật cho các bệnh nhân vô sinh I không rõ nguyên nhân khi phát hiện dị dạng tử cung Thời điểm tiến hành phẫu thuật tuỳ mức độ, loại dị dạng Với những trường hợp vách ngăn không hoàn toàn, hoặc hoàn toàn nhưng buồng tử cung còn rộng có thể trì hoãn sau
3 chu kỳ IUI có kích thích buồng trứng thất bại
Phương pháp phẫu thuật: tuỳ tổn thương Cắt vách ngăn qua soi buồng tử cung đối với các vách ngăn mỏng hoặc không hoàn toàn Phẫu thuật Strassmann, Jones, Bret-Palmer cho các vách ngăn hoàn toàn, hai tử cung