TÀI LIỆU ÔN TẬP DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG - ĐỊA 12_3 docx

Mà muốn phát triển kinh tế công nghiệp ở duyên hải miền Trung thì phải gắn với xây dựng kết cấu hạ tầng.. -Duyên hải miền Trung là một trong những vùng có nguồn tài nguyên khoáng sản khá

TÀI LIỆU ÔN TẬP DUYÊN HẢI

MIỀN TRUNG - ĐỊA 12

Câu 4: Giải thích tại sao duyên hải miền Trung có nhiều khả năng lớn để hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp Mà muốn phát triển kinh tế công nghiệp ở duyên hải miền Trung thì phải gắn với xây dựng kết cấu hạ tầng

Duyên hải miền Trung có nhiều lợi thế để hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp

-Duyên hải miền Trung là một trong những vùng có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú, đó là các khoáng sản kim loại, phi loại có trữ lượng lớn nhất nhì cả nước

+Khoáng sản kim loại điển hình có mỏ sắt Thạch Khê lớn nhất cả nước trữ lượng hơn 500 triệu tấn trong tổng số hơn 1

tỷ tấn sắt cả nước

+ Có mỏ Crôm Cổ Định- Thanh Hoá duy nhất cả nước + Có mỏ Măng gan Nghệ An lớn thứ 2 cả nước sau Cao Bằng

Các mỏ khoáng sản kim loại này cho phép duyên hải miền Trung xây dựng nhiều nhà máy luyện kim đen quy mô lớn, điển hình là luyện gang thép đồng thời có thể khai thác

khoáng sản tạo ra nguồn nguyên liệu xuất khẩu có giá trị lớn, điển hình là xuất khẩu quặng Crôm

-Khoáng sản kim loại màu điển hình có mỏ Thiếc Quỳ Hợp - Nghệ An trữ lượng lớn vào loại nhất cả nước, mỏ Vàng Bồng Miêu duy nhất ở cả nước Hiện nay 2 loại khoáng sản này

là mặt hàng xuất khảu rất có giá trị vàcũng là cơ sở để thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài và các dự án liên doanh quốc

tế

-Duyên hải miền Trung là một trong những vùng có trữ lượng về VLXD lớn thứ nhì cả nước, điển hình là đá vôi tập trung lớn nhất ở khu vực BTbộ như Thanh hoá, Nghệ An, Quảng Bình là nguyên liệu làm xi măng rất tốt, cho nên khu vực này có khả năng xây dựng nhiều nhà máy xi măng điển hình xi măng Bỉm Sơn công suất hơn 1 triệu tấn/ năm trong tương lai

có thể xây dựng và hoàn thiện thêm nhà máy xi măng Nghi Sơn- Thanh Hoá

-Trong vùng có trữ lượng lớn nhất cả nước dó là cát thuỷ tinh trong có chứa hàm lượng ôxít Ti tan khá lớn Vì vậy, cát thuỷ tinh vừa là nguyên liệu sản xuất kính, pha lê có giá trị vừa

là nguyên liệu để tinh lọc thành khoáng sản Titan phục vụ công nghiệp luyện kim, đồng thời cũng là sản phẩm xuất khẩu rất có giá trị

-Duyên hải miền Trung cũng cơ trữ lượng lớn về khoáng sản đất sét, Cao lanh điển hình như mỏ Cao lanh ở đồng Hới trữ lượng lớn nhất cả nước là nguyên liệu sản xuất gốm sứ qui mô lớn

-Duyên hải miền Trung cũng là vùng nổi tiếng cả nước về trữ lượng đá quý, có mỏ lớn nhất ở Quỳ Châu- Quỳ Hợp- Nghệ

An là sản phẩm xuất khẩu rất có giá trị Bên cạnh đá quý có trữ lượng lớn về đá xây dựng nổi tiếng như đá hoa cương (Thanh Hoá, Quảng Bình) là nguyên liệu để sản xuất đá ốp lát phục vụ cho kiến trúc và xây dựng

-Duyên hải miền Trung còn có trữ lượng lớn thứ nhì cả nước về than đá nổi tiếng như mỏ than đá Nông Sơn- quảng Nam (trữ lượng khoảnghơn 10 triệu tấn) là nguyên liệu phục

vụ cho phát triển công nghiệp nhiệt điện như nhiệt điện Đà nẵng- Quảng Ngãi

-Duyên hải miền Trung lại có vùng thềm lục địa rộng, dưới thềm lụcđịa có bể trầm tích phía Đông Quảng Nam- đà Nẵng có trữ lượng dầu khí khá lớn Cho nên ngày nay ta đang xây dựng máy lọc dầu số 1 Dung Quất để đón trước sự khai thác dầu khí vùng này

Tóm lại, duyên hải miền Trung với nguồn tài nguyên, nguyên liệu khoáng sản đa dạng, trữ lượng khá lớn như nêu

trên chính là cơ sở rất quan trọng cần thiết để hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp với quy mô trung bình

-Bên cạnh cơ sở cung cấp nguyen liệu khoáng chất to lớn như vậy duyên hải miền Trung còn có khả năng lớn nhất nhì cả nưóc về khả năng cung cấp các nguyên liệu nông sản, lâm sản, hải sản cho phát triển các ngành công nghiệp chế biến với qui

mô lớn diểnhình chế biến gỗ, hải sản, làm nước mắm

-Duyên hải miền Trung cũng là vùng rất giàu về tiềm năng du lịch cả về tự nhiên lẫn lịch sử văn hoá nhân văn nổi tiếng với nhiều hang động, nhiều bãi tắm đẹp (động Phong Nha, Sầm Sơn, Cửa Lò, Nha Trang) và đặc biệt trong vùng có cả 3 di sản văn hoá lớn nhất cả nước đó là Cố đô Huế, Phố Cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn Cho nên duyên hải miền Trung sẽ có ngành công nghiệp du lịch phát triển mạnh nhất nhì cả nước

 tất cả các tiềm năng về tự nhiên, văn hoá nhân văn nêu trên khẳng định duyên hải miền Trung có nhiều thuận lợi

để hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp hoàn chỉnh Nhưng muốn hình thành cơ cấu công nghiệp hoàn chỉnh thì vùng này cần phát triển theo những hướng chính sau đây:

+Trước hết cần phải đảm bảo đủ năng lượng điện cho vùng mà trước hết có thể sử dụng nguồn năng lượng điện qua đường cao áp 500KW từ Hoà Bình Và đồng thời tiến hành đầu

tư xây dựng thêm nhiều máy thuỷ điện mới, ưu tiên thuỷ điện

cỡ trung bình và nhỏ Trong đó có nhà máy thuỷ diện lớn nhất khu vực là thuỷ điện Hàm Thuận công suất dự kiến cao tơí 3 triệu kw, đã khánh thành thuỷ điện sông Hinh 70000 kw (Phú yên) thuỷ diện Vĩnh Sơn 60000 kw (Bình định) tiếp tục đầu tư xây mới thuỷ điện Đa Mi, Ninh Thuận Bản Mai công suất hơn

250000 kw Việc xây dựng các nhà máy thuỷ điện như neu trên cùngvới nguồn diện bổ sung từ Hoà Bình vào chắc chắn sẽ tạo

ra nguồn động lực hàng đầu phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá trong vùng

+Tiếp tục đầu tư xây dựng vùng kinhtế trọng điểm miền trung, đó là Thừa Thiên Huế, đà Nẵng, Quảng Ngãi cùng với xây dựng khu nhà máy lọc dầu Dung Quất số 1 sẽ tạo ra "cực" kinh

tế miền Trung có khả năng thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài và tạo ra thay đổi lớn về bộ mặt kinh tế trong vùng

+Đầu tư hoàn thành một số cụm công nghiệp quy mô nhỏ

và trung bình như cụm công nghiệp Bỉm Sơn- Thanh hoá mà hiện nay đã có nhà máy xi măng Bỉm Sơn lớn nhất cùng với xi măng Nghi Sơn và tiếp tục xây thêm nhiều nhà máy chế biến nông sản, gỗ và vật liệu xây dựng ở vùng cực Nam Trung bộ (Ninh thuận- Bình thuận) tiếp tục đầu tư xây dựng cụm công nghiệp chế biến hải sản, khai thác cát xuất khẩu và chế biến sản phẩm cây công nghiệp đặc sản như Nho, Thanh Long, Điều, Dưa

Muốn đạt được mục tiêu hoàn thành cơ cấu công nghiệp như nêu trên thì duyên hải miền Trung phải đầutư xây dựng CSVCHT vì CSHT được coi như là nguồn lực không thể thiếu dược đối với sự nghiệp CN hoá

*Việc hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp của duyên hải miền Trung phải gắn với hiẹn đại hoá về CSVCKTHT

-Để tạo ra cái nền tảng cho hình thành cơ cấu kinh tế công nghiệp ở miền TRung trước hết vùng này phải đầu tư nâng cấp hiện đại hoá mạng lưới GTVT- TTLL theo những hướng sau:

+Nâng cấp hiện đại hoá quốc lộ 1A và đường sắt Thống nhất vì 2 này được coi như là trục xương sốngcủa các tuyến GT Bắc-Nam chạy xuyên qua duyên hải miền Trung Vì vậy quốc

lộ 1A và đường sắt thống nhất được coi là động mạch chủ của các mối lưu thông phân phối của duyên hải miền Trung Đồng thời nhờ 2 tuyến này mà duyên hải miền Trung có thể gắn kết chặt chẽ với 2 cực kinh tế của cả nước dó là Bắc Bộ và Nam Bộ

+Song song với hiện đại hoá quốc lộ 1 A và đường sắt Thống nhất thì phải hiện đại các tuyển giao thông theo hướng Đông Tây (quốc lộ 7,8,9,19,21) để tạo thành mạng lưới giao thông khăng khít giữa duyên hải miền Trung với Tây nguyên, với các bạn Lào, Căm-Pu- Chia

+Đầu tư nâng cấp, hiện đại hoá các cảng biển, đặc biệt các cảng biển lớn, cảng nước sâu như cảng Đà nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Cam Ranh đầu tư xây dựng thêm nhiều cảng mới như cảng Dung Quất, Văn Phong, Chân Mây và đầu tư xây dựng cảng Cửa Lò (Vinh) Đà Nẵng thành cảng biển Quốc tế (đó

là những cửa thông ra biển của Lào)

+Phải đầu tư nhanh chóng xây dựng đường trường sơn

CN hoá (xa lộ Bắc nam) để tạo tiền đề khai thác quản lý, xây dựng hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở miền Tây duyên hải miền Trung đồng thời cũng là tạo cơ hội bảo vệ an ninh biên giới phía Tây Tổ Quốc

TRUNG DU MIỀN NÚI PHÍA BẮC

Câu 1: nêu khái quát và phântích các nguồn lực tự nhiên kinh tế xã hội để phát triển sản xuất của Trung du miền núi phía Bắc có những thuận lợi và khó khăn gì ?

*Khái quát

Trung du miền núi phía Bắc có S tự nhiên rộng 102937

km2 với dân số tính đến năm 1999 là hơn 12 triệu người, mật

độ trungbình hơn 120người/km2 trong đó mật độ vùng Tây bắc chỉ có 62 người/km2 (1999)

-Trung du miền núi phía Bắc là vùng lãnh thổ của các tỉnh và thành phố

+Vùng Đông Bắc gồm các tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Giang, Bắc Ninh, Cao Bằng, Thái Nguyên, bắc Cạn, hà Giang, Tuyên Quang, Phú Thọ, Vĩnh Phúc,yên bái, Lào Cai

+Tây bắc gồm 3 tỉnh:Sơn la, lai Châu, Hoà Bình

-Trung du miền núi phía Bắc được coi là vùng rất giàu về tài nguyên thiên nhiên, đặcbiệt là khoáng sản kim loại, phi kim loại, nhiều tiềm năng lớn để phát triển công nghiệp khai khoáng và chế biến với quy môlớn và trùngbình

-Vùng này có đất đai rộng lớn, đa dạng về loại hình, lại có khí hậu với mùa Đông lạnh rất phùhợp với phát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới, cận nhiệt đới ,ôn đới điển hình là những cây côngnghiệp cận nhiệt đới đặc sản như chè búp, sơn hồi

-Trung du miền núi phía Bắc cũng là vùng rất thuận lợi phát triển chăn nuôi gia súc lớn, điển hình là Trâu Bò

-Trung du miền núi phía Bắc là cái nôi cư trú của nhiều đồng bào dân tộc ít người phía Bắc như Tày, Nùng, Thái, H'

Mông, Dao cũng là vùng có lịch sử khi thác lâu đời, cũng là vùng

có nhiều dấu ấn lịch sử anh hùng của dân tộc, điển hình là Điện Biên Phủ

-Trung du miền núi phía Bắc do có lịch sử khai thác lâu đời, có tài nguyên thiên nhiên phong phú, đồng thời lại tiếp giáp với các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây (Trung Quốc) và Bắc Lào, đó là những vùng kinh tế năng động (như Quảng Đông),

cho nên Trung du miền núi phía Bắc đã bị ảnh hưởng lớn của nền vănhoá và nền kinh tế các tỉnh phía nam Trung Quốc

-Trung du miền núi phía Bắc nhiều năm qua đã bị con ngưòi khai thác sử dụng bừa bãi, lãng phí về tàI nguyên thiên nhiên nên các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở vùng Đông Bắc

đã bị suythoái , cạn kiệt nhanh, môi trường đảo lộn, còn Tây Bắc thì điều kiện tự nhiên phức tạp, địa hình hiểm trở nên chưa được đầu tư khai thác lớn Chính vì vậy, việc khai thác phát triển kinh tế ở Trung du miền núi phía Bắc nước ta không những có ý nghĩa to lớn về mặt phát triển kinh tế- xã hội mà còn có ý nghĩa to lớn về mặt chính trị- xã hội- quốc phòng

(phần khái quát nêu trên có thể trả lời cho câu hỏi giải thích tại sao việc phát triển kinh tế ở Trung du miền núi phía Bắc lại có ý nghĩa cả về chính trị, xã hội, quốc phòng.)

*Các nguồn tự nhiên với phát triển kinh tế Trung du miền núi phía Bắc

-Thuận lợi:

+về VTĐL: Trung du miền núi phía Bắc có nhiều thuận lợi với phát triển kinh tế vì:

.Trung du miền núi phía Bắc tiếp giáp với TQ, có đường biên giới dài 1400 km lạigiáp cả với Bắc lào, đăc biệt tiếp giáp với vùng Quảng Đông- TQ là vùng rất năng động Cho nên Trung du miền núi phía Bắc chịu ảnh hưởng lớn của nền kinh

tế Hoa Nam- Trung Quốc Mặt khác vùng này lại cónhiều cửa khẩu dễ dàng thông thương với TQ và Lào như cửa khẩu LạngSơn, Móng cái, lào Cai và cửa khẩu tây Trang của Lào, vì thế Trung du miền núi phía Bắc càng dễ dàng tiếp thu tinh hoa văn hoá của TQ và giáo lưu VH-XH với Trung Quốc- lào

.Trung du miền núi phía Bắc lại có cửa thông rabiển là vùng duyên hải Quảng Ninh với nhiều cảng biển lớn như cảng Cái Lân, Hòn Gai, Cẩm Phả vì vậy, vùng này rất thuận lợi trongviệc giáo lưu phát triển kinh tế bằng đường biển với quốc

tế và các vùng trongcả nước

Trung du miền núi phía Bắc lại tiếp giáp với Đồng Bằng sông Hồng không những là vựa lúa lớn cả nước mà còn là cáinôi văn hoá của khu vực phía Bắc rất giàu về tiềmnăng lao động Cho nên Trung du miền núi phía Bắc lại được đồng bằng sông Hồng chi phối về lương thực nhân lực, khoa học kỹ thuật cho sự phát triển kinh tế trong vùng

-Về tàI nguyên thiên nhiên: Trung du miền núi phía Bắc được coi là vùng rất giàu tài nguyên thiên nhiên đặc biệt là khoáng sản đất, rừng

.Trước hết đất đai của Trung du miền núi phía Bắc rộng nhất cả nước, trong đó đất đai đa dạng về loại hình có cả đất Feralit, điển hình như đất Feralit đỏ vàng, đất mùn, phù sa, rất thuận lợi với phát triển một nền nông nghiệp đa dạng

Khí hậu của Trung du miền núi phía Bắc là khoa học nhiệt đới ẩm gió mùa nhưng lại có mùa đông lạnh với nhiệt độ trung bình vào mùa đông có thể xuống dưới 130C, đây là vùng được coi là có mùa đông lạnh nhất cả nước Cho nên khí hậu vùng này cho phép trồng nhiều loại cây chịu lạnh điển hình như chè búp sơn, hồi, và các loại cây rau vụ đông