TRANG PHỤC THỜI HÙNG VƯƠNG - Trang sức hạt chuỗi, nhẫn pps

Trang sức hạt chuỗi, nhẫn Những hạt chuỗi được xâu lại bằng đá hình tròn, hoặc hình ống dài, hình quả trám và hình hạt na.. Nhiều mẫu được chế tác bằng đồng, có cả những trang sức du nh

NHỮNG HÌNH THỨC TRANG PHỤC, MÀU

SẮC

MŨ, KHĂN, VÁY, ÁO, KHỐ THỜI HÙNG

VƯƠNG

6 ĐỒ TRANG SỨC THỜI HÙNG VƯƠNG QUA

CHẤT LIỆU

ĐÁ, ĐỒNG, VÀNG, NGỌC, MÃ NÃO, THỦY

TINH

6.2 Trang sức hạt chuỗi, nhẫn

Những hạt chuỗi được xâu lại bằng đá hình tròn, hoặc hình ống dài, hình quả trám và hình hạt na Trang sức nhẫn, chất liệu chủ yếu là đá và đồng Buổi đầu văn hóa Phùng Nguyên, các hạt chuỗi và nhẫn hoàn toàn bằng đá hay ngọc Đến văn hóa Đông Sơn, đồng thau được dùng như một chất liệu bổ sung thêm cho

phong phú Nhiều mẫu được chế tác bằng đồng, có cả những trang sức du nhập bằng thủy tinh Các loại

chuỗi cũng được tìm thấy nhiều ở văn hóa Sa Huỳnh – miền Nam Trung Bộ nhưng phần đông là các chuỗi nhập ngoại, có xuất xứ ban đầu từ những lò ven biển miền Nam Ấn Độ khoảng từ thế kỉ V đến I TCN

Nội dung ẩn:

Hạt chuỗi được làm từ nhiều loại mã não, đá ngọc màu, thủy tinh đục, thủy tinh mờ và trong suốt với nhiều màu sắc đen, lam, trắng, vàng, đỏ, tím nhạt… Các loại hạt chuỗi làm bằng đá ngọc (nesphirite) màu trắng, dân gọi là “đá Lạt Ma” Những hạt chuỗi mã não đỏ có số lượng nhiều, hạt chuỗi đơn sắc mã não

và thủy tinh, có loại hình cam đục kiểu dáng phong phú, nhiều nhất là hình quả trám, mặt cắt ngang có hình 6 cạnh, 7 cạnh, 8 cạnh, 9 cạnh, hình thoi dài có mặt cắt hình cầu, trình tròn, hình lục giác hẹp ở hai đầu Hạt chuỗi có số lượng nhiều nhất là thủy tinh có

độ trong, đục (loại bán thấu quang đục mờ)… Loại hạt chuỗi trang sức này được phủ rộng dọc theo bán đảo Malaysia, quần đảo Indonesia (ở Bali), ở Philipin trong di tích Tabon, đặc biệt địa bàn phân bố đồ trang sức trên trải rộng khắp miền Bắc nước ta Các loại hạt chuỗi bằng mã mão, thủy tinh trong một số di tích văn hóa Đông Sơn còn thấy ở cả thượng Lào – cánh đồng Chum (Hà Văn Tấn 1995 – Colani M 1935)

Những trang sức chuỗi bằng mã não thủy tinh bằng những thế kỉ đầu công nguyên có thể nói tràn ngập nhiều vùng dân cư Những kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học và qua phân tích cho kết quả: phần lớn loại trang sức này được du nhập từ trung tâm các trung tâm chế tác xuất khẩu chuỗi hạt ở ven biển Đông Nam Ấn Độ, chủ yếu ở trung tâm Arikamedu (Pondichery ngày nay) (Francis P 1980)

Nội dung ẩn:

Niên đại của những chuỗi hạt khoảng nửa sau thiên thiên niên kỉ thứ nhất TCN chứng tỏ sự giao thương trên vùng ven biển Đông Nam Á Hạt chuỗi vàng tìm thấy ở Đại Lãnh (Quảng Nam – Đà Nẵng) và trong di tích Mộ Chum Phú Hòa, Suối Đá (Xuân Lộc), Giồng Phệt, Giồng Cá Vồ (Cần Thơ – Thành phố Hồ Chí Minh) (1993 – 1994 Nguyễn Kim Dung và cộng sự) Những đồ bạc, vàng ở Óc Eo châu thổ sông Cửu

Long là khuyên tai con đỉa, khuyên tai chốt xoay

(thành phần bán thành phẩm còn có mặt trên đảo Java – Indonesia, Chăm Pa) Nghệ thuật kim hoàn có từ kĩ nghệ chế tác Ấn Độ, Óc Eo sáng tạo nên trang sức Chăm độc đáo Trong thư tịch cổ Trung Quốc, cuốn

“Cựu Đường thư” đã ghi cụ thể trang phục của vua Chăm Pha: “Vua mặc áo cổ bối bạch diệp, trên đeo trân châu, dây chuyền vàng kết thành chuỗi Hoàng hậu mặc vải cổ bối tiêu hà, mình trang sức dây

chuyền vàng, chuỗi ngọc trai” Khoảng nửa đầu thế

kỉ IX SCN còn cho biết rõ vua Vincơna Ta Vác Man

IV: “người đeo những dây vàng có đính ngọc trai, ngọc bích giống như mặt trăng tròn đầy đặn, che một chiếc lọng trắng bao cả bốn phương trời bởi lòng còn sâu lớn hơn cả đại dương, trên thân trang trí kín tất cả bởi vương miện, đai, vòng, hoa tai bằng vàng, những chuỗi hạt hồng ngọc” Trong bia đá dựng tượng ở tháp Pongana (Nha Trang) niên đại 1170 cho biết:

“Các ngón tay vua đeo nhẫn với những hạt đá quý lấp lánh” (Parmentierh 1919) Ngoài ra trên rất nhiều pho tượng Chăm bằng đá, bằng đồng, phù điêu đều có diễn tả nhân vật đeo đồ trang sức trên yếm, cổ, vòng ngực, đai lưng, vòng đùi, vòng cổ…