Sách khá xưa, vì thế tôi xin phép được dài dòng kể lại vì đâu lại có quyển sách này trong tay Tại Pháp, cứ mỗi năm một hai lần các làng xã tổ chức ngày bán đồ cũ.. Bỗng đi ngang gian hàn
Trang 1Lịch sử cuộc viễn chinh nam kỳ năm 1861
LỜI TỰA
Nguyên là một quyển sách do nhà Hachette tại Pháp xuất bản năm 1864 Sách khá xưa, vì thế tôi xin phép được dài dòng kể lại vì đâu lại có quyển sách này
trong tay
Tại Pháp, cứ mỗi năm một hai lần các làng xã tổ chức ngày bán đồ cũ Đó cũng là dịp dân trong vùng gặp nhau trò chuyện Nhà nào có đồ đạc không dùng lại đem ra bán rẻ Hoặc nhà nào dọn dẹp kho, tầng hầm, nhà xe, có thứ gì không dùng cũng đem ra bán Có những gian hàng ăn uống vui như ngày hội Tôi thích
đi thơ thẩn xem người lớn gặp nhau, trẻ con nô đùa, xem nhửng thứ lỉnh kỉnh bày la liệt trên mặt đất,
những vật kỷ niệm của ông bà họ từ xưa, những đồ
Trang 2dùng trong nhà còn mới hay đã hỏng Bỗng đi ngang gian hàng của một người thanh niên còn trẻ, anh ta vọt miệng hỏi tôi:
- Ông có mua sách cũ không?
Tôi nhìn thấy trên mặt đất cạnh chân anh chỉ có độ hơn 10 quyển sách Anh ta hiểu ý ngay và giải thích với tôi rằng:
- Có một người buôn sách cũ chuyên nghiệp vừa mua hết, chỉ còn có từng đó
- Anh cho phép tôi lựa nhé?
Chưa kịp ngồi xuống xem thì anh ta đã nhanh nhẹn cúi xuống nhặt lên 1 quyển sách đưa cho tôi Quyển sách mốc meo, ẩm ướt, tuy đóng bìa cứng nhưng đã rách nát Nể nang đứng lại vì lời mời của anh, bây
Trang 3giờ lại nể nang vì anh ta chìa cho tôi quyển sách
trước mặt Quyển sách mốc xanh rất bẩn, vì lịch sự tôi phải cầm Lật ra trang đầu:
Histoire
de l'EXPEDITION DE COCHINCHINE
en 1861
Tôi ít khi đọc sách vớ vẩn, nhưng dù sao thì quyển sách này cũng nói về quê hương tôi, biết đâu có một vài chi tiết hay hay về lịch sử
Từ ngày nhỏ tôi rất ghét môn sử, không bao giờ
thuộc bài Sử của 1 nước mà tôi không biết nó ở đâu, địa danh của 1 trận đánh cũng chẳng biết nó chỗ nào,
5 ngàn người chết hay 10 ngàn người chết thì cố nhớ
để trả bài thế thôi, nếu vô phước mà thầy gọi trúng tên
Đã mua thì phải đọc Nhưng càng đọc thử lại càng
Trang 4thấy nhiều xúc cảm dâng lên trong tôi Những xúc cảm rất phức tạp, vừa đau đớn, vừa hãnh diện, vừa mỉm cười Đau đớn cái đau đớn của tổ tiên tôi, hãnh diện cái hãnh diện của dân tộc tôi, mĩm cười trước cái ngây nhô của lịch sử, cái thật thà dễ thương của con người Có khi nước mắt chảy quanh nhưng cũng có khi phải bật thành tiếng cười
Vì thế, tôi đã nảy ra cái ý dịch quyển sách này để
những người đồng hương với tôi có dịp chia sẻ những cảm xúc trong tôi
Tác giả có lối văn rất xưa, rắc rối và bóng gió, thừong hay dùng chấm phẩy (;) hai chấm ( : ) câu và ý dài dòng, tôi cố gắng, nếu có thể được, giữ nguyên cách hành văn và cả cách chấm câu của tác giả khi dịch
Cố gắng giữ lối trình bày ý tưởng của tác giả khi
dịch Cố giữ lối trình bày ý tưởng của tác giả , nhưng cũng phải chuyển thành ngữ khí Việt Nam thế nào cho gọn gàng, dễ đọc Câu nào "nửa Tây nửa Ta" thì xin đọc giả tha thứ
Trang 5Thỉnh thoảng có ghi chú, nếu là ghi chú của tác giả thì tôi ghi rõ là của tác giả (TG), nếu là ghi chú của người dịch, trong mục đích giúp người đọc dễ theo dõi câu chuyện, thì tôi cũng ghi rõ là người dịch
(ND)
Khi dịch, tôi không ngồi đối diện với tác giả để tìm hiểu và hỏi han tác giả Tôi xin phép được ngồi cùng
1 bên bàn với tác giả để lật lại với nhau 1 vài trang sử nhỏ của quê hương tôi Tác giả kể cho tôi nghe
những gương oai hùng của người lính viễn chinh, tôi cũng len lén mượn ngòi bút của tác giả để mô tả lại những giọt máu của tổ tiên tôi, những giọt máu rơi rớt trên những thửa ruộng sình lầy Hình như những giọt máu ấy vẫn còn âm ấm trong tôi