Trước khi học đọc, thì những năm tháng được mẹ kể chuyện trước khi đi ngủ, xem TV hay chăm chú nhìn vào các quyển sách đã dạy cho trẻ biết rằng một số thông tin trong câu chuyện còn quan
Trang 1Con tôi thường bị than phiền vì khả năng
chú ý kém
"Tôi không chắc thuật ngữ chính xác là gì nhưng nó có thể là hình tượng
khái niệm Con trai tôi có các kĩ năng đọc và phát âm rất tốt; tuy nhiên,
không phải lúc nào bé cũng có thể trả lời hoặc sắp xếp theo chuỗi trình
tự các sự kiện từ một câu chuyện đã được đọc Nếu đó là một đoạn
video, cháu sẽ thuật lại cực tốt Với tư cách là một bậc phụ huynh hay
một giáo viên thì chúng tôi có thể làm gì để giúp cháu? Năm tới cháu sẽ
lên lớp 4 Rất nhiều lần bé bị bắt gặp không chú ý hoặc lắng nghe,
nhưng chúng tôi cảm thấy điều này rất mâu thuẫn Đâu phải cứ không
lắng nghe và chú ý là sẽ ảnh hưởng đến các môn học trong trường vì mọi
thứ đâu nhất thiết phải dựa vào kĩ năng đọc hiểu Bất kì thông tin hay ý
kiến nào cũng sẽ được đánh giá đúng mực Cám ơn." DH
Trả lời: Kerry Hogan, Chuyên viên trị liệu tâm lý giáo dục, trung tâm
Chapel Hill TEACCH
Câu hỏi của bạn liên quan đến sự phát triển nhận thức và đọc hiểu là một
qui trình rất tốt Đây là một phạm vi học tập mang ý nghĩa rất quan trọng
Trang 2đối với sự thành công trong giáo dục nhưng không phải lúc nào cũng
nhấn mạnh đến các học sinh mắc chứng tự kỉ Thông qua khả năng trực
giác, hầu hết trẻ em đều biết rằng mục đích của việc đọc là tiếp thu các
thông tin về câu chuyện Trước khi học đọc, thì những năm tháng được
mẹ kể chuyện trước khi đi ngủ, xem TV hay chăm chú nhìn vào các
quyển sách đã dạy cho trẻ biết rằng một số thông tin trong câu chuyện
còn quan trọng hơn những cái khác Các em học cách tìm kiếm thông tin
rồi sử dụng thông tin đó để rút ra những kết luận chung về ý nghĩa câu
chuyện Khi các em biết đọc thì chúng tiếp tục tìm kiếm những thông tin
đó
Trẻ mắc chứng tự kỉ sẽ không phải lúc nào cũng làm điều này Chúng
nghĩ rằng mấu chốt của việc đọc là để giải thích các từ Chúng yêu thích
qui trình này và thường làm rất tốt nhưng sau đó lại quên đi mục đích
của các giá trị mà chúng đang đọc Thậm chí khi chúng đang cố gắng tập
hợp các chi tiết trong câu chuyện thì lại gặp phải khó khăn trong việc
chọn lựa thông tin nào là quan trọng nhất Việc quá chú trọng đến các
chi tiết thường làm cho trẻ không thấy được cái bao quát Đây là một
vấn đề đã quá cũ mà người ta thường sử dụng câu nói "thấy rừng chứ
Trang 3không chỉ từng cái cây" Vì vậy chúng ta phải làm gì?
1 Chọn ra các thông tin quan trọng trong môi trường hoặc trong một câu
chuyện đơn giản để cùng đọc với trẻ Chọn các chủ đề dễ hiểu, các loại
sách tranh ảnh, hay thậm chí là các đoạn phim sao cho con bạn không bị
xao lãng quá nhiều bằng cách giải thích và suy nghĩ về câu chuyện
2 Viết các từ "bắt đầu," "ở giữa," và "kết thúc" trên 3 miếng ghi chú
dính và cho con bạn đặt các miếng này vào đúng các phần của câu
chuyện mà trẻ nghĩ là sẽ khớp với từng nhãn
3 Cắt các mẫu truyện tranh ra và xáo các mẫu này để trẻ thực hiện việc
sắp đặt lại theo trình tự
4 Tạo ra các sơ đồ hay các liên kết lưới của mẫu truyện mà sẽ giúp trẻ
phác thảo các thông tin quan trọng trong câu truyện đó Ví dụ, Một sơ đồ
hình lưới của câu truyện phải trông giống như thế này:
Đây là một chiến lược tổ chức mang tính trực quan nhằm giúp các học
sinh lựa chọn xem thông tin nào quan trọng nhất trong văn bản rồi sau
đó sắp xếp các thông tin này dưới dạng các chủ đề cụ thể Bạn có thể
định rõ loại chiến lược hầu như trong bất kì trường hợp nào Nếu con
Trang 4bạn phải viết một câu truyện về kì nghỉ hè, bé có thể điền vào một nhánh
lưới đầu tiên, ghi ra 3 điều mà bé sẽ thực hiện, 3 điều mà bé muốn thực
hiện, ai sẽ là người đi cùng bé, và những điều thú vị nhất về mùa hè
Một khi bạn đã hình dung ra được mẫu phân tích thông tin thì bạn có thể
tiến hành thực hiện trong bất kì trường hợp nào Khi bạn đón bé đi học
về hãy hỏi bé những câu hỏi "Con đã làm gì trong thời gian đầu của buổi
học? Giữa buổi học thì sao? Cuối ngày con làm những gì nè? Con thấy
một ngày kết thúc như thế nào?" Khi bạn nói với bé về một ngày của
mình hãy sắp xếp những chuỗi sự kiện đó theo những câu hỏi bên trên
để trẻ bắt đầu thấy thông tin đó hiệu quả sắp xếp như thế nào
5 Khi bé được giao nhiệm vụ đọc hết một chương truyện hoặc cuốn
sách giáo khoa rồi kể lại nội dung vừa đọc thì giáo viên của con bạn nên
phân nhỏ nhiệm vụ ra thành các bước nhỏ, chính xác là các khía cạnh
nào của văn bản nên được nhấn mạnh Trong một bài tập về núi lửa các
học sinh khác được hỏi là, "Tóm tắt chương nói về núi lửa trong sách
khoa học của bạn" Các học sinh mắc chứng tự kỉ sẽ thực hiện tốt hơn
nếu được hỏi để viết một vài tóm lược ngắn về mỗi phần trong chương
Ví dụ, một nhiệm vụ được cho là thành công đối với học sinh mắc chứng
Trang 5tự kỉ có thể là:
Viết 3 câu để cho biết núi lửa là gì
Viết 2 câu về nơi mà các học sinh có thể tìm thấy núi lửa
Viết 4 câu nêu lý do tại sao núi lửa lại phun trào
Viết 2 câu về phần mà các học sinh yêu thích nhất trong chương
6 Yêu cầu các giáo viên của con bạn cho phép viết vào sách giáo khoa
của bé Tô đậm thông tin quan trọng trong văn bản (bao gồm các đề mục
và những sự gợi ý bằng văn bản đối với thông tin quan trọng) Điều này
sẽ giúp con bạn bắt đầu tìm kiếm thông tin nào là quan trọng nhất
Chúc may mắn! Việc chuyển từ phương pháp "học để đọc" sang "đọc để
học" là một thủ thuật đối với các học sinh mắc chứng tự kỉ và sẽ là một
quá trình dài, nhưng các chiến lược trực quan và khả năng thực hiện sẽ
đưa bạn đến nơi mà bạn muốn đến
<! /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal,
div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in;
margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; size:12.0pt;
font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-font-family:"Times New
Trang 6Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:45.0pt 75in 5in
.75in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in;
mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} >
Theo
http://www.do2learn.com/disabilities/asktheexperts/overviewmain.htm
Đình Quang mamnon.com