27 YHSShydrocarbon, benzene, toluene, alcohol, hóa chất phát sinh từ các dụng cụ, thiết bị trong lab … Ảnh hưởng của ô nhiễm vi sinh vật như vi khuẩn, nấm mốc lên quá trình nuôi cấy phôi
Trang 1YHSS 26
CÁC TÁC NHÂN Ô NHIễM KHÔNG KHÍ TRONG IVF LAB
Ô nhiễm không khí trong IVF lab bao gồm:
Do vi sinh vật (infectious contamination):
vi khuẩn, virus, nấm mốc
Do hóa chất (chemical air contamination):
CO2, khí gây mê, chất tẩy rửa, các
TRONG IVF LAB
ThS, BS Hồ Mạnh Tường
HOSREM
Trang 227 YHSS
hydrocarbon, benzene, toluene, alcohol,
hóa chất phát sinh từ các dụng cụ, thiết
bị trong lab …
Ảnh hưởng của ô nhiễm vi sinh vật như
vi khuẩn, nấm mốc lên quá trình nuôi cấy
phôi được hiểu biết tương đối rõ Vi khuẩn,
bào tử nấm có thể phát triển rất tốt trong
các đĩa môi trường nuôi cấy phôi làm ảnh
hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của
phôi và khả năng làm tổ của phôi
Bên cạnh đó, nhiều bằng chứng về tác
động bất lợi của ô nhiễm không khí do hóa
chất lên các giai đoạn của hệ thống nuôi
cấy trong IVF lab Tuy vậy, cho đến nay,
nhiều chuyên viên lab trong IVF vẫn chưa
có nhận thức đủ về ảnh hưởng của chất
lượng không khí lên nuôi cấy phôi Nhiều
IVF lab vẫn được xây dựng ở các tòa nhà
không được kiểm soát chất lượng không
khí, ở những khu vực ô nhiễm không khí
nặng, hoặc ở các khu công nghiệp…
Các chuyên viên lab thường không biết rằng 94-95% không khí trong tủ cấy là từ không khí trong labo đi vào (khi mở cửa và qua lỗ thông sau tủ) Phần còn lại (5%) là
từ các chai khí CO2 cũ, ít được kiểm tra về mức độ ô nhiễm của khí chứa bên trong
Điều này càng là vấn đề lớn tại các IVF lab
ở Việt nam Ngoài ra, cũng cần hiểu rằng hầu hết những hóa chất có trong không khí
ở môi trường xung quanh lab đều có thể đi vào và tích tụ trong lab theo thời gian
Tác nhân ô nhiễm không khí do hóa chất
có thể chia làm 4 nhóm chính:
1 VOC (volatile organic compounds): các hydrocarbon trọng lượng phân tử thấp trong không khí
2 Các phân tử vô cơ nhỏ như: N2O, SO2, CO
3 Các hóa chất phát sinh từ các vật liệu xây dựng, trang trí nội thất như các aldehydes benzenes, phenol…
4 Các hóa chất gây ô nhiễm khác như:
thuốc diệt trùng, khí dung
CÁC VẤN ĐỀ KHÁC VỀ CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ TRONG IVF LAB
Ngoài các tác nhân gây ô nhiễm không khí, một số vấn đề khác cũng đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng đến kết quả nuôi cấy phôi và tỉ lệ có thai tại các trung tâm IVF:
Nhiệt độ không khí
Độ ẩm không khí trong IVF lab
Lưu thông không khí trong IVF lab
Trang 3YHSS 28
CÁC ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT LƯỢNG
KHÔNG KHÍ LÊN IVF
(Cohen et al., 1997; Boone et al., 1999;
Racowsky et al.1998)
Giảm tỉ lệ thụ tinh
Giảm sự phát triển của phôi
Giảm chất lượng phôi
Giảm tỉ lệ có thai lâm sàng
Cải thiện chất lượng không khí làm tăng
tỉ lệ có thai lâm sàng
Do đó, việc kiểm soát chất lượng không khí
trong IVF lab và duy trì các chỉ số không
khí ở các tiêu chuẩn nhất định đóng một
vai trò rất quan trọng, mang tính quyết định
trong qui trình nuôi cấy phôi của một trung
tâm IVF Đảm bảo chất lượng phôi là một
trong những yếu tố sống còn của một trung
tâm IVF
CÁC BIỆN PHÁP KIỂM SOÁT CHẤT
LƯỢNG KHÔNG KHÍ TRONG IVF LAB
Màng lọc HEPA thường được sử dụng
để lọc không khí trong lab IVF Nhiều chuyên viên không biết rằng, mặc dù kích thước lọc của màng HEPA rất nhỏ (0,3 micromet), có thể lọc hầu hết các
vi sinh vật, nhưng vẫn rất lớn so với đa
số các phân tử vô cơ và hữu cơ trong không khí
Màng lọc carbon có thể lọc được các
hóa chất ô nhiễm trong không khí
Máy lọc khí tạo các gốc oxy hóa hay
ozone có thể giúp giảm nồng độ các hóa chất ô nhiễm, nhưng các gốc oxy
hóa mạnh cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng phôi Có thể thay thế bằng các máy lọc khí và hấp thu các hóa chất bằng cơ chế hoạt động khác
Lọc khí từ các chai khí trước khi vào tủ cấy
Lọc khí liên tục trong tủ cấy (CODA)
Cấy vi khuẩn định kỳ
Tủ thao tác vô trùng
Tấm dậm chân
Áp lực không khí dương trong IVF lab
Máy đo mật độ hạt trong không khí (particle counter)
Máy đo V.O.C
Kiểm soát nhiệt độ lab
Kiểm soát độ ẩm lab
Kiểm soát lưu thông không khí trong IVF lab và khu vực lân cận
Với sự phát triển của kỹ thuật hỗ trợ sinh sản trên thế giới và xu hướng cải thiện chất lượng các qui trình trong TTTON, hệ thống clean room (phòng sạch) bao gồm cả “air shower” (tắm khí), “pass-box” nhằm đảm bảo sự an toàn và chất lượng nuôi cấy phôi ngày càng được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm TTTON trên thế giới Hệ thống phòng sạch, nếu được thiết kế phù hợp
sẽ giúp kiểm soát được hầu hết các vấn
đề của chất lượng không khí trong lab và phòng thủ thuật
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ
“CLEAN ROOM”
Clean room được sử dụng trong IVF lab
Trang 429 YHSS
từ gần 20 năm qua Hiện nay, rất nhiều
trung tâm đã ứng dụng clean room vào IVF
Clean room đặc biệt có ý nghĩa và quan
trọng ở những nơi có điều kiện không khí ô
nhiễm cao như Việt nam
Clean room (Phòng sạch) là gì?
Clean room là một phòng được thiết kế sao
cho nguồn cấp khí, phân phối khí, bụi, các
hạt, hóa chất, nhiệt độ, độ ẩm trong không khí
được kiểm soát và đạt được các tiêu chuẩn
phù hợp về mức độ sạch của không khí
Tại Việt nam hiện nay, clean room được
áp dụng tại các phòng thí nghiệm cao cấp,
công nghệ sản xuất dược phẩm GMP, công
nghệ sản xuất vi mạch
Các hạt bụi (particle) trong không khí
trong lab là từ đâu?
Cơ thể người là nguồn tạo các hạt bụi lớn
nhất Số lượng hạt phát sinh phụ thuộc
vào từng người, mức độ di chuyển, trang
phục… Ví dụ: người ta sẽ phóng thích vào
không khí khoảng 100.000 hạt bụi vào
không khí xung quanh nếu ngồi hoặc đứng
yên và số hạt phóng thích có thể tăng đến
10.000.000 hạt, nếu di chuyển nhanh
Air shower là gì?
Đây là một phòng nhỏ trước khi đi vào
clean room Trong air shower, các luồng
không khí tốc độ cao sẽ thổi sạch các hạt
bụi bám trên cơ thể và trang phục của nhân
viên trước khi vào clean room Điều này sẽ giúp giảm thiểu việc mang bụi, yếu tố gây ô nhiễm vào phòng nuôi cấy phôi
Pass-box là gì?
Đây là một buồng trung gian để chuyển vật dụng và mẫu giữa các clean rooms hoặc giữa clean room và phòng thường Pass-box giúp hạn chế các chất ô nhiễm đi vào clean room Hiệu quả bảo vệ cho clean room sẽ được tăng cường thêm nhờ vào
áp lực dương của clean room
Lợi ích của clean room
Như vậy, hệ thống clean room hoàn chỉnh với air-shower, pass-box nếu được đưa vào áp dụng trong IVF sẽ giúp:
Kiểm soát được ô nhiễm không khí, giảm thiểu các nguồn nhiễm (vi sinh, hóa chất)
từ không khí, từ nhân viên
Kiểm soát được nhiệt độ, đây là yếu tố tác động trực tiếp, thường xuyên đến giao tử và phôi
Kiểm soát được độ ẩm không khí, giảm thiểu nguy cơ phát triển của các vi sinh vật
Kiểm soát được lưu thông không khí trong IVF lab và khu vực lân cận
Nâng cao ý thức của nhân viên về qui trình kiểm soát chất lượng không khí