Trong khi chụp hoặc chiếu, tất cả nhân viên phải đứng trong cabin bảo vệ và quan sát qua kính chì, hoặc đeo tạp dề bảo vệ và đứng cách xa bệnh nhân nếu không có việc bắt buộc đứng gần..
Trang 1Y Học Hạt Nhân 2005
9 Nội quy an toàn khi thao tác với các chất phóng xạ và nguồn bức xạ
9.1 Nội quy an toàn cho phòng chụp chiếu X quang
1 Trước khi chiếu, chụp phải đóng các cửa phòng
2 Không hướng chùm tia vào cửa ra vào, cửa sổ của phòng, về phía bàn điều khiển
hay vào tường phòng tối
3 Trong khi chụp hoặc chiếu, tất cả nhân viên phải đứng trong cabin bảo vệ và quan
sát qua kính chì, hoặc đeo tạp dề bảo vệ và đứng cách xa bệnh nhân nếu không có việc bắt buộc đứng gần Đeo găng tay bảo vệ khi cần thao tác bệnh nhân trong khi chiếu
4 Liều chiếu, thời gian chiếu và độ rộng của trường chiếu phải giữ ở mức tối thiểu,
vừa đủ cho chẩn đoán
5 Bệnh nhân được bảo vệ bộ phận sinh dục bằng các dụng cụ bảo vệ khi có chỉ định
6 Khi cần giữ phim hay giữ bệnh nhân, tận dụng các giá đỡ cơ học trong chừng mực
có thể
7 Bệnh nhân không được đợi hay thay quần áo trong phòng X quang khi đang chiếu,
chụp cho một bệnh nhân khác
8 Trong trường hợp bắt buộc phải có người giữ bệnh nhân hay người giữ phim trong
khi chụp, chiếu thì người đó phải mặc tạp dề và đeo găng tay bảo vệ, không đứng trong trục của chùm tia mà đứng về phía bên và xa bóng phát tia
9.2 Nội quy an toàn khi thao tác với nguồn phóng xạ hở
1 Chỉ tiến hành các công việc với nguồn phóng xạ hở trong những phòng đ7 được
quy định Ngoài phòng có treo biển báo có phóng xạ
2 Các dụng cụ làm việc với chất phóng xạ cần được dùng riêng và đánh dấu rõ ràng
3 Mọi thao tác liên quan đến chất phóng xạ cần phải được tiến hành thận trọng,
chính xác và thành thạo
4 Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết và sắp xếp hợp lí trước khi bắt đầu công
việc
5 Đối với những quy trình mới, cần phải tập dượt trước với mô hình không phóng
xạ
6 Kỹ thuật viên phải mặc quần áo riêng và đi găng tay cao su
7 Không được hút bằng miệng các dụng cụ phóng xạ
8 Tận dụng việc che chắn các bình có chứa chất phóng xạ
9 Các nguồn phóng xạ cần trả ngay về nơi cất giữ sau khi đ7 thao tác xong
Dụng cụ, quần áo cần phải được kiểm tra nhiễm xạ, nếu phát hiện thấy thì
cần tiến hành các biện pháp tẩy xạ ngay.
9.3 Nội quy an toàn cho phòng điều trị chiếu xạ với nguồn Co - 60 hoặc Cs -
137
1 Hàng ngày phải kiểm tra các thiết bị an toàn, đặc biệt là hệ thống đèn tín hiệu cho
vào phòng chiếu, hệ thống liên lạc với bệnh nhân để đảm bảo các thiết bị đang ở trạng thái hoạt động tốt Trường hợp máy hoạt động trục trặc, phải báo ngay cho nhân viên phục vụ an toàn biết
2 Quan sát, theo dõi bệnh nhân trong suốt quá trình chiếu từ bên ngoài phòng chiếu
qua cửa an toàn hay qua hệ thống camera
3 Bảo đảm chính xác liều chiếu, thời gian chiếu và trường chiếu trên bệnh nhân
Click to buy NOW!
w
w
w
.d ocu -tra c k. co
w d ocu -tra c k. co
m
Trang 24 Trường hợp xảy ra sự cố không thể đưa nguồn trở về vị trí an toàn, cần tiến hành
đóng tấm bịt và lá chắn càng nhanh càng tốt Nếu có bộ phận đẩy cơ học thì khởi
động ngay để giải quyết tình thế
Câu hỏi ôn tập
01.Nêu các nguồn chiếu xạ tự nhiên và nhân tạo lên cơ thể con người ?
02.Nêu cơ chế tác dụng của bức xạ ion hoá ?
03.Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu ứng sinh học của bức xạ ion hoá ?
04.Trình bày các tổn thương phóng xạ ở mức phân tử và tế bào ?
05.Trình bày hai hiệu ứng sinh học chính: hiệu ứng xác định (tất yếu) và hiệu ứng
ngẫu biến ?
06.Nêu các liều lượng và đơn vị đo thường dùng trong an toàn phóng xạ ?
07.Kể tên các quy chế về an toàn phóng xạ đ7 được ban hành ở Việt Nam ?
08.Trình bày những nguyên tắc để xây dựng tiêu chuẩn an toàn bức xạ ?
09.Nêu giới hạn liều cho những người làm việc với bức xạ và dân chúng ?
10.Trình bày các biện pháp an toàn chống chiếu ngoài ?
11.Trình bày các lại tấm chắn phóng xạ và nguyên liệu dùng để che chắn phóng xạ ?
12.Nêu các biện pháp bảo vệ tập thể và cá nhân để chống nhiễm xạ vào trong (chiếu
trong)?
13.Trình bày các biện pháp tẩy xạ cá nhân và tẩy xạ môi trường làm việc ?
14.Trình bày cách xử lý các chất thải phóng xạ ?
15.Nêu các qui định về nội qui vệ sinh cá nhân khi làm việc với các chất phóng xạ
nguồn hở ?
16.Trình bày các loại liều lượng kế dùng để theo dõi liều chiếu cá nhân cho nhân viên
bức xạ ?
17.Thực hiện việc kiểm tra sức khoẻ cho nhân viên phóng xạ như thế nào?
18.Nêu những điểm cần lưu ý về mặt vệ sinh an toàn phóng xạ khi kiểm tra sức khoẻ
cho nhân viên phóng xạ ?
19.Trình bày các biện pháp bảo vệ bệnh nhân trong chẩn đoán và điều trị bằng phóng
xạ ?
20.Nêu các nguồn ô nhiễm môi trường và các biện pháp bảo vệ về phóng xạ?
Trang 3
Tài liệu tham khảo tiếng việt
1 Phan Sỹ An Lý sinh y học NXB Y học, Hà nội 1998
2 Phan Sỹ An Bài giảng Y học hạt nhân, NXB Y học, Hà nội 2002
3 Phan Sỹ An Những kỹ thuật Y học hạt nhân phổ biến hiện nay trên thế giới và kết
quả ứng dụng ở Việt nam Thông tin Y học lâm sàng Bệnh viện Bạch mai, số 10 năm 2003
4 Trịnh Thị Minh Châu: Kinh nghiệm 10 năm điều trị ung thu tuyến giáp bằng đồng
vị phóng xạ 131I tại bệnh viện Chợ rẫy Y học thành phố Hồ Chí Minh, Chuyên đề Ung bướu học, phụ bản, tập 8 số 4- 2004: 154-162
5 Đặng Trần Duệ Bệnh tuyến giáp và các rối loạn do thiếu iốt NXB Y học, Hà nội
1996
6 Phan Văn Duyệt Y học hạt nhân : cơ sở và lâm sàng, NXB Y học, Hà nội 2001
7 Phan Văn Duyệt An toàn vệ sinh phóng xạ và X quang y tế NXB Y học, Hà nội
1997
8 Nguyễn Bá Đức Thực hành xạ trị bệnh ung thư NXB Y học, Hà nội 2003
9 Nguyễn Chấn Hùng Ung bướu học nội khoa NXB Y học thành phố Hồ Chí Minh
2004
10.Hoàng Ngọc Liên, Nguyễn Đức Thuận, Nguyễn Thái Hà An toàn bức xạ và an
toàn điện trong y tế NXB Khoa học và kỹ thuật, 2002
11.Nguyễn Xuân Phách, Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Danh Thanh, Nguyễn Bảo Toàn,
Nguyễn Hữu Văng Y học hạt nhân : Giáo trình giảng dạy sau đại học Học viện Quân y, 2004
12.Trần Đức Thọ Bệnh học tuyến giáp Bài giảng bệnh học nội khoa tập I NXB Y
học, Hà nội 1999
13.Trần Xuân Trường: Hoá dược học phóng xạ Nhà xuất bản Y học, Hà nội 1996
Tài liệu tham khảo tiếng anh
1 Bairi B.R., Singh B., Rathod N.C., Narurkar P.V Handbook of Nuclear Medical
Instruments Tata McGraw - Hill publishing company limited, New Delhi, New York, Sidney, Tokyo, 1994
2 Clerk J M H.: Standardized radioiodine therapy in Grave’s disease J Intern
Med 1994
3 Clerk J M H.: Iodine -131 therapy in sporadic nontoxic goiter The Journal of
Nuclear Medicine, Vol 38, No 3, 1997
4 Edmund Kim E Edward Jackson E Molecular Imaging in Oncology Spinger -
Verlag Berlin Heidelberg, New York, 1999
5 Eric J Hall Radiobiology for the Radiologist J.B Lippincott Company,
Philadelphia, 1994
6 Friedman A M : Radionuclides in therapy Boca Raton, Florida, America, 1987
7 Friedman F S.: Basic and clinical endocrinology Appleton and Lange,
Connecticut America, 1998
8 Harbert John Textbook of Nuclear Madicine Volume I: Basis Science Lea &
Febiger, Philadelphia, 1984
9 Hennig, Woller, Frenke Nuclear Medizin Constav Fischer Verlag, 1991
Click to buy NOW!
w
w
w
.d ocu -tra c k. co
w d ocu -tra c k. co
m
Trang 410.Immunoassay Internation: sè1/1994, 2/1994, 5/1995
11.Kim E E.: Nuclear diagnostic imaging Mac Millan publishing company, New
York, America, 1987
12.Kohler P.O Clinical Endocrinology John Wiley & Sons, New York, 1992
13.Malmer E.L at al Practical Nuclear Medicine.W.B Saunders Company, 1992
14.Padhy A K.: 131I treatment of thyroid cancer Lecture notes Regional training
course on nuclear medicine in oncology Manila, 2002
15.Recommendations of the International Commission on Radiological Protection
Publication 60 Ann ICRP 21, 1990
16.Wagner H.N at al Diagnostic Nuclear Medicine Patient Studies.Year Book
Medical Publishers, INC, 1986
17.William J.E., Trinklein F.E., Mercalfe H.C : Modern Physics Holt, Rirchart and
Winston Publisher New York, Toronto, London, Sydney, Tokyo 1988
Trang 5Mục lục
Trang
Lời giới thiệu 3
Chương I: Mở đầu (PGS TSKH Phan Sỹ An, PGS TS Trần Xuân Trường) 1 Định nghĩa và lịch sử phát triển 5
2 Hệ ghi đo phóng xạ và thể hiện kết quả trong y học 6
3 Các kỹ thuật cơ bản trong áp dụng ĐVPX vào YHHN 9
4 Nội dung của Y học hạt nhân 10
5 Vai trò của Y học hạt nhân trong các chuyên khoa khác 13
6 Tình hình Y học hạt nhân ở nước ta và trên thế giới 13
Chương II: Ghi đo phóng xạ trong y học hạt nhân (PGS TS Trần Xuân Trường, PGS TSKH Phan Sỹ An) 1 Nguyên lý và các thiết bị ghi đo bức xạ ion hoá 15
2 Các loại máy và kỹ thuật ghi hình 18
Chương III: Hoá dược phóng xạ (PGS TS Trần Xuân Trường, PGS TSKH Phan Sỹ An) Phần I: Hoá phóng xạ 1 Các phương pháp điều chế hạt nhân phóng xạ 29
2 Hợp chất đánh dấu hạt nhân phóng xạ 31
3 ứng dụng các hợp chất đánh dấu 33
Phần II: Dược phóng xạ 1 Các đặc trưng của thuốc phóng xạ 33
2 Cơ chế tập trung thuốc phóng xạ trong chẩn đoán và điều trị 36
3 Kiểm tra chất lượng dược chất phóng xạ 38
Chương IV: Y học hạt nhân chẩn đoán (PGS TS Mai Trọng Khoa, Ths Nguyễn Thành Chương) Phần I: Thăm dò chức năng và ghi hình bằng đồng vị phóng xạ 1 Chẩn đoán các bệnh tuyến giáp 40
2 Thăm dò chức năng thận và đường tiết niệu 49
3 Chẩn đoán bệnh nRo 58
4 Chẩn đoán bệnh tim mạch 66
5 Ghi hình xương 78
6 Thăm dò chức năng phổi 80
7 Chẩn đoán một số bệnh đường tiêu hoá 84
Phần II: Ghi hình khối u bằng đồng vị phóng xạ
(PGS TS Mai Trọng Khoa, BSCKI Đào Thị Bích Thuỷ)
Click to buy NOW!
w
w
w
.d ocu -tra c k. co
w d ocu -tra c k. co
m