Giáo án địa lý 12 - Bài 21: Đặc điểm nền nông nghiệp nước ta. pdf

- Biết được đặc điểm của nền nông nghiệp nhiệt đới nước ta đang chuyển dịch từ nông nghiệp cổ truyền sang nông nghiệp hiện đại, sản xuất hàng hóa quy mô lớn.. 1 Nền nông nghiệp nhiệt đới

Giáo án địa lý 12 - Bài 21: Đặc điểm nền nông nghiệp nước ta

I Mục tiêu: Sau bài học, giáo viên giúp học sinh hiểu:

1 Kiến thức:

- Biết được những thế mạnh và hạn chế của nông nghiệp nhiệt đới nước ta

- Biết được đặc điểm của nền nông nghiệp nhiệt đới nước ta đang chuyển dịch từ nông nghiệp cổ truyền sang nông nghiệp hiện đại, sản xuất hàng hóa quy mô lớn

- Biết dược xu thế chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ở nước

ta

2 Kĩ năng:

- Phân tích lược đồ hình 21.1 SGK Địa lí 12

- Phân tích các bảng số liệu có trong bài học

3 Thái độ: Có ý thức khai thác và sử dụng tài nguyên nông nghiệp một cách hợp lí

II phương tiện dạy học:

- Bản đô kinh tế Việt Nam

- Một số hình ảnh về hoạt động sản xuất nông nghiệp tiêu biểu (có tính chất để minh họa cho nội dung của bài)

III Hoạt động dạy và học:

A ổn định tổ chức:

B Kiểm tra miệng: Câu 1: Hãy nêu chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế của nước ta Khởi động: Hãy điền đúng tên các địa phương với các sản phẩm đặc trưng tương ứng: 1 Nhãn lồng

2 Bưởi năm roi

3 Cam canh

4 Sữa tươi Mộc châu

5 Bưởi Phúc Trạch

6 Chè Shan tuyết

GV giới thiệu các đặc trưng nền nông nghiệp nhiệt đới và giới thiệu bài học

* Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và

học sinh

Nội dung chính

Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự

ảnh hưởng của điều kiện tự

nhiên và tài nguyên thiên nhiên

nước ta đến sự phát triển nền

nông nghiệp nhiệt đới

Hình thức: Cá nhân hoặc cặp

Bước 1: HS dựa vào kiến thức

đã học và kiến thức trong SGK

cho biết điều kiện tự nhiên và

tài nguyên thiên nhiên nước ta

có những thuận lợi và khó khăn

gì đối với việc phát triển nền

nông nghiệp nhiệt đới?

Bước 2: HS trả lời, GV giúp HS

chuẩn kiến thức

1) Nền nông nghiệp nhiệt đới: a) Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho phép nước ta phát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới:

- Thuận lợi:

+ Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

có sự phân hóa rõ rệt, cho phép:

Đa dạng hóa các sản phẩm nông nghiệp

áp dụng các biện pháp thâm canh, tăng vụ, chuyển dịch cơ cấu mùa vụ,

+ Địa hình và đất trồng cho phép

áp dụng các hệ thống canh tác

* Hoạt động 2: Tìm hiểu thực

trạng khai thác nền nông nghiệp

nhiệt đới

Hình thức: Cá nhân/ lớp

Bước 1:

? Chúng ta đã làm gì để khai

thác có hiệu quả nền nông

nghiệp nhiệt đới?

Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn

xác kiến thức

+ GV nhấn mạnh: - Công nghệ

là cơ sở để khai thác có hiệu quả

nền nông nghiệp nhiệt đới

Hoạt động 3: Tìm hiểu các đặ

điểm cơ bản của nền nông

nghiệp cổ truyền và nền nông

nghiệp hàng hóa

Hình thức: nhóm

khác nhau giữa các vùng

- Khó khăn:

+ Thiên tai, sâu bệnh, dịch bệnh

b) Nước ta đang khai thác ngày càng có hiệu quả đặc điểm của nền nông nghiệp nhiệt đới:

- Các tập đoàn cây trồng và vật nuôi được phân bố phù hợp hơn tới các vùng sinh thái

- Cơ cấu mùa vụ và giống có nhiều thay đổi

- Tính mùa vụ được khai thác tốt hơn

- Đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm của nền nông nghiệp nhiệt đới

2) Phát triển nền nông nghiệp hiện đại sản xuất hàng hóa góp

Bước 1: GV giao nhóm và giao

việc cụ thể

+ Các nhóm có số chẵn tìm hiểu

các đặc điểm cơ bản của nền

nông nghiệp cổ truyền

+ Các nhóm có số lẻ tìm hiểu

các đặc điểm cơ bản của nền

nông nghiệp hàng hóa

+ Sau đó điền các nội dung vào

phiếu học tập số 1

Bước 2: GV gọi đại diện các

nhóm HS trình bày kết quả thảo

luận và chuẩn kiến thức Trên

cơ sở thông tin phản hồi ở phiếu

học tập HS thấy được đặc điểm

khác nhau cơ bản của nền nông

nghiệp cổ truyền và nền sản

xuất hàng hóa

GV nhấn mạnh: Nền nông

nghiệp nước ta đang có xu

hướng chuyển từ nền nông

nghiệp cổ truyền sang nền

phấn nâng cao hiệu quả của nông nghiệp nhiệt đới:

- Nền nông nghiệp nước ta hiện nay tồn tại song song nền nông nghiệp cổ truyền và nền nông nghiệp hàng hóa

- Đặc điểm chính của nền nông nghiệp cổ truyền và nền nông nghiệp hàng hóa (Thông tin phản hồi phiếu học tập số 1)

nông nghiệp hàng hóa, góp

phần nâng cao hiệu quả của

nền nông nghiệp nhiệt đới

Hoạt động 4: Tìm hiểu về sự

chuyển dịch kinh tế nông thôn

nước ta

Hình thức: Cá nhân hoặc cặp

Bước 1:

+ HS căn cứ vào bảng 21.1 SGK

Địa lí 12 Rút ra nhận xét về xu

hướng đa dạng hóa hoạt động

kinh tế nông thôn

? Cho biết các thành phần kinh

tế nông thôn

3) Nền kinh tế nông thôn nước

ta đang chuyển dịch rõ nét:

a) Hoạt động nông nghiệp là bộ phận chủ yếu của kinh tế nông thôn:

- Kinh tế nông thôn đa dạng nhưng vẫn chủ yếu vẫn dựa vào nông - lâm - ngư nghiệp

- Các hoạt động phi nông nghiệp ngày càng chiếm tỉ trọng lớn hơn và đóng vai trò quan trọng ở vùng kinh tế nông thôn

b) Kinh tế nông thôn bao gồm nhiều thành phần kinh tế:

- Các doanh nghiệp nông - lâm nghiệp và thủy sản

- Các hợp tác xã nông - lâm nghiệp và thủy sản

? Biểu hiện của sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế nông thôn theo

hướng sản xuất hàng hóa và đa

dạng hóa

Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn

xác kiến thức

- Kinh tế hộ gia đình

- Kinh tế trang trại

c) Cơ cấu kinh tế nông thôn đang từng bước chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa và

đa dạng hóa:

- Sản xuất hàng hóa nông nghiệp:

+ Đẩy mạnh chuyên môn hóa + Hình thành các vùng nông nghiệp chuyên môn hóa

+ Kết hợp công nghiệp chế biến hướng mạnh ra xuất khẩu

- Đa dạng hóa kinh tế nông thôn: + Cho phép khai thác tốt hơn các nguồn tài nguyên thiên nhiên, lao động

+ Đáp ứng tốt hơn những điều kiện thị trường

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn còn được thể hiện

bằng các sản phẩm nông - lâm - ngư nghiệp và các sản phẩm khác

IV Đánh giá:

Câu 1: Thành phần kinh tế nào đóng vai trò quan trọng đưa nông nghiệp phát triển ổn định và từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa?

A Các doanh nghiệp nông - lâm nghiệp và thủy sản

B Các hợp tác xã nông - lâm nghiệp và thủy sản

C Kinh tế hộ gia đình

D Kinh tế trang trại

Câu 2: Sắp xếp các ý ở cột A và cột B sao cho hợp lí:

I Đặc điểm

1 Các tập đoàn cây, con được phân bố phù hợp hơn với các vùng sinh thái nông nghiệp

2 Nguồn nhiệt ẩm dồi dào, cho phép trồng trọt quanh năm, có khả năng thâm canh, tăng vụ lớn

3 Có tính thời vụ rõ rệt, có sự chuyển dịch mùa

vụ từ Nam ra Bắc, từ đồng bằng lên trung du,

nền nông

nghiệp nhiệt

đới

II Các thế

mạnh đang

được phát huy

miền núi

4 Thay đổi cơ cấu cây trồng và cơ cấu mùa vụ để khắc phục những hạn chế do thiên tai và sâu bệnh gây ra

5 Cơ cấu cây trồng đa dạng (nhiệt đới, cận nhiệt,

ôn đới)

6 Khai thác sự chênh lệch về mùa vụ giữa miền Bắc và miền Nam để đẩy mạnh trao đổi nông sản

7 Đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu các nông sản nhiệt đới

8 Hệ thống canh tác khác nhau tạo ra thế mạnh khác nhau giữa các vùng

9 Thiên tai, dịch bệnh, sâu bệnh làm tăng thêm tính bấp bênh

10 Phát triển các loại rau quả cận nhiệt trong vụ đông

Đáp án: I(2, 3, 5, 8, 9) ; II( 1, 4, 6, 7, 10)

V Hoạt động nối tiếp:

HS làm các bài tập số 2 trong SGK

VI Phụ lục:

Phiếu học tập số 1:

Nền nông nghiệp cổ truyền

Nền nông nghiệp hàng hóa

Mục đích

Quy mô

Trang thiết bị

Hướng chuyên môn

hóa

Hiệu quả

Phân bố

Thông tin phản hồi phiếu học tập số 1:

Nền nông nghiệp cổ truyền

Nền nông nghiệp hàng hóa

Mục đích Tự cấp, tự túc

Người sản xuất quan tâm nhiều đến sản lượng

Người nông dân quan tâm nhiều đến thị trường, đến năng suất lao động, lợi nhuận

Trang thiết

bị

Công cụ thủ công Sử dụng nhiều máy móc

hiện đại

Hướng

chuyên môn

hóa

Sản xuất nhỏ ,manh mún, đa canh

Sản xuất hàng hóa, chuyên môn hóa

Liên kết nông - công nghiệp

Hiệu quả Năng suất lao động thấp Năng suất lao động cao Phân bố Những vùng có điều kiện

sản xuất nông nghiệp còn khó khăn

Những vùng có truyền thống sản xuất hàng hóa, thuận lợi về giao thông, gần các thành phố