Kiến thức: - Hiểu được sự phân hóa thiên nhiên theo vĩ độ là do sự thay đổi khí hậu từ Bắc vào Nam mà ranh giới là dãy núi Bạch Mã.. - Biết được sự khác nhau về khí hậu và thiên nhiên ph
Trang 1Giáo án địa lý 12 - Bài 11: thiên nhiên phân hóa đa dạng
I Mục tiêu: Sau bài học, giáo viên giúp học sinh hiểu:
1 Kiến thức:
- Hiểu được sự phân hóa thiên nhiên theo vĩ độ là do sự thay đổi khí hậu từ Bắc vào Nam mà ranh giới là dãy núi Bạch Mã
- Biết được sự khác nhau về khí hậu và thiên nhiên phần phía Bắc và phía Nam lãnh thổ
- Hiểu được sự phân hóa thiên nhiên theo kinh độ (Đông - Tây) trước hết do sự phân hóa địa hình và sự tác động kết hợp của địa hình với hoạt động của các luồng gió qua lãnh thổ
- Biết được sự biểu hiện của sự phân hóa thiên nhiên từ Đông sang Tây theo 3 vùng: vùng biển và thềm lục địa, vùng đồng bằng ven biển và vùng đồi núi
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu các trang bản đồ địa hình, khí hậu, đất, thực vật, động vật trong atlat để hiểu các kiến thức nêu trong bài học
- Đọc biểu đồ khí hậu
- Biết liên hệ thực tế để thấy được sự thay đổi thiên nhiên từ Bắc xuống Nam
II phương tiện dạy học:
Trang 2- Bản đồ lãnh thổ Việt Nam
- Một số tranh ảnh, băng hình về cảnh quan thiên nhiên
- Atlat địa lí Việt Nam
III Hoạt động dạy và học:
A ổn định tổ chức:
B Kiểm tra miệng:
Câu 1: Hãy nêu biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió màu qua các thành phần địa hình, sông ngòi ở nước ta?
Câu 2: Hãy nêu ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa đến hoạt động sản xuất và đời sống ?
Khởi động: GV: sử dụng bản đồ hình thể Việt Nam, các mảnh dán
ghi nhiệt độ trung bình năm của các địa điểm: Lạng Sơn, Hà Nội, Huế, Đà Lạt, TP Hồ Chí Minh
Trang 3Yêu cầu HS gắn nhiệt độ trung bình năm tương ứng với các địa điểm trên
GV: Chúng ta thấy có sự phân hóa rõ nét về nhiệt độ không khí từ Bắc xuống Nam, từ thấp lên cao Đó là một trong những biểu hiện của sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên nước ta
Hoạt động của giáo viên và
học sinh
Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc
điểm thiên nhiên phần phía
Bắc và phía Nam lãnh thổ:
Hình thức: Nhóm
Bước 1: GV chia nhóm và giao
nhiệm vụ cho từng nhóm (Xem
phiếu học tập 2 phần phụ lục)
Bước 2: HS trong các nhóm trao
đổi, bổ sung cho nhau
- Một HS trình bày đặc điểm
thiên nhiên phần phía Bắc lãnh
thổ
- Một HS trình bày đặc điểm
thiên nhiên phần phái Nam lãnh
1) Thiên nhiên phân hóa theo Bắc - Nam:
(Xem thông tin phần phụ lục)
Trang 4thổ Các HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 3: GV kết luận các ý đúng của mỗi nhóm (Xem thông tin phản hồi phần phụ lục)
Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân làm cho thiên nhiên nước ta phân hóa theo Bắc - Nam:
Hình thức: Cả lớp
? Dựa vào hiểu biết của bản thân, em hãy cho biết:
- Tại sao miền Bắc có 3 tháng nhiệt độ thấp dưới 18 0 C (Do
nằm gần chí tuyến Bắc, lại chịu tác động mạnh mẽ của gió mùa đông bắc)
- Nếu không có mùa đông lạnh thì sinh vật của miền Bắc có đặc
điểm gì? (Miền Bắc sẽ không
có các cây cận nhiệt đới, cây
ôn đới và các loài thú có lông
Trang 5dày)
2 HS trả lời, các HS khác nhận
xét, bổ sung - GV chuẩn kiến
thức
GV kết luận: Sự phân hóa khí
hậu là nguyên nhân chính làm
cho thiên nhiên phân hóa theo
vĩ độ (Bắc - Nam) Sự khác
nhau về thiên nhiên giữa hai
phần Bắc và Nam lãnh thổ thể
hiện ở sự thay đổi cảnh sắc
thiên nhiên theo mùa, ở thành
phần các loài động, thực vật tự
nhiên và nuôi trồng
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự
phân hóa thiên nhiên theo
Đông - Tây:
Hình thức: Cả lớp/ nhóm
Bước 1: GV hình thành sơ đồ sự
phân hóa thiên nhiên theo Đông
- Tây (Xem sơ đồ phần phụ lục)
GV yêu cầu HS trả lời lần lượt
2) Thiên nhiên phân hóa theo Đông - Tây:
(Xem thông tin phản hồi phần phụ lục)
Trang 6các câu hỏi sau:
- Quan sát bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam Hãy nhận xét về
sự thay đổi thiên nhiên từ Đông sang tây
- Nêu các biểu hiện sự phân hóa thiên nhiên vùng biển và thềm lục địa, vùng đồng bằng ven biển, vùng đồi núi
- Giải thích sự khác nhau về khí hậu và thiên nhiên vùng núi Đông Bắc và Tây Bắc?
GV: Ba cấp độ của sơ đồ đã thể hiện sự phân hóa sâu sắc của thiên nhiên nước ta theo Đông - Tây
Bước 2: GV chia lớp thành 3 nhóm, nhiệm vụ:
- Nhóm 1: Hãy viết một bài giới thiệu về sự đa dạng của cảnh quan thiên nhiên nước ta cho hành trình du lịch với các điểm
Trang 7dừng chân là đảo Cát Hải, Thái Bình và vùng núi Tam Đảo
- Nhóm 2: Hãy viết một bài giới thiệu về sự đa dạng của cảnh quan thiên nhiên nước ta cho hành trình du lịch với các điểm dừng chân là đảo: Cồn cỏ, Cửa Tùng, cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị)
- Nhóm 3: Hãy viết 1 bài giới thiệu về đa dạng của cảnh quan thiên nhiên nước ta cho hành trình du lịch với các điểm dừng chân là Côn Đảo, Bến Tre, Đà Lạt
Bước 3: HS trong các nhóm trao đổi, đại diện các nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung ý kiến,
GV đánh giá, cho điểm bài trình bày tốt
IV Đánh giá:
Trang 81) Nơi có nhiều dãy núi hình cánh cung là nét đặc biệt trng cấu rúc sơn văn của miền:
2) Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ là nơi có:
A Đồng bằng mở rộng; bờ biển phẳng, nhiều vịnh, đảo, quần đảo
B Địa hình núi trung bình và cao chiếm ưu thế, dốc mạnh
C Hướng Tây Bắc - Đông Nam, nhiều bề mặt sơn, cao
nguyên, đồng bằng giữa núi
D Đường bờ biển nhiều vịnh, đảo thuận lợi cho phát triển giao thông vận tải biển, du lịch, nghề cá
3) Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ là nơi có:
A Địa hình cánh cung, đồi núi thấp, nhiều đá vôi
B Đường bờ biển nhiều vịnh, đảo thuận lợi cho phát triển giao thông vận tải biển, du lịch, nghề cá
C Địa hình núi trung bình và cao chiếm ưu thế, dốc mạnh
D Sườn đông dốc mạnh, sườn Tây thoải
4) Nhiệt độ trung bình năm có xu hướng tăng dần từ Bắc vào Nam là do:
Trang 9A Góc nhập xạ tăng
B Miền Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc
C Tác động của địa hình
D Cả hai ý B và C
5) ở nước ta, nơi chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió mùa Đông Bắc là vùng:
A Tây Bắc
B Bắc Trung Bộ
C Đồng bằng sông Hồng
D Đông Bắc và Đồng Bằng sông Hồng
V Hoạt động nối tiếp:
Làm câu hỏi 1, 2 , 3 SGK
VI Phụ lục:
Phiếu học tập 1:
Nhiệm vụ: Đọc SGK mục 1.a, mục 1.b, hãy điền vào bảng sau đặc điểm thiên nhiên phần phía Bắc và phía Nam lãnh thổ
nước ta:
Thiên nhiên phần phía Bắc
Thiên nhiên phần phía Nam lãnh
Trang 10lãnh thổ thổ Kiểu khí hậu
Nhiệt độ trung bình năm
Số tháng lạnh dưới 200C Khí hậu
Sự phân hóa mùa Đới cảnh quan Cảnh
quan
Thành phần loài sinh vật
Thông tin phản hồi:
Thiên nhiên phần phía Bắc lãnh thổ
Thiên nhiên phần phía Nam lãnh thổ
trở ra
Từ dãy núi Bạch
Mã trở vào Khí
hậu
Kiểu khí hậu Khí hậu nhiệt đới
ẩm gió mùa có mùa
Khí hậu cận Xích đạo gió mùa
Trang 11đông lạnh nóng quanh năm Nhiệt độ trung
bình năm
22 - 240C Trên 250C
Số tháng lạnh
dưới 200C
Sự phân hóa
mùa
Mùa đông - Mùa hạ Mùa mưa - mùa
khô Đới cảnh quan Đới rừng gió mùa
nhiệt đới
Đới rừng gió mùa cận Xích đạo
Cảnh
quan
Thành phần
loài sinh vật
Các loài nhiệt đới chiếm ưu thế, ngoài
ra còn có các cây cận nhiệt đới, cây ôn đới và các loài thú
có lông dày
Cac loài thực vật
và động vật thuộc vùng Xích đạo và nhiệt đới với nhiều loài
Thiên nhiên phân hóa theo Đông - Tây
Vùng biển và
thềm lục địa
Vùng đồng bằng ven biển
Vùng đồi núi
Thềm
lục
địa
phía
Bắc
Thềm lục địa vùng Nam Trung
Đồng bằng ven biển hẹp ngang
Đồng bằng châu thổ diện tích
Vùng núi Tây
Vùng cánh cung Đông Bắc
có
Vùng Trườ
ng Sơn Bắc thiê
Vùng Tây Nguyê
n sườn đông