Kiến thức - Biết một số đặc điểm về vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Liên Bang Nga.. - Trình bày được đặc điểm về tự nhiên, tài nguyên khoáng sản của Liên Bang Nga.. - Phân tích các
Trang 1Giáo án địa lý 11 - Liên Bang nga Tiết 1 Tự nhiên, dân cư, xã hội
I Mục tiêu
Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức
- Biết một số đặc điểm về vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Liên Bang Nga
- Trình bày được đặc điểm về tự nhiên, tài nguyên khoáng sản của Liên Bang Nga Phân tích được những thuận lợi, khó khăn của
tự nhiên đối với sự phát triển kinh tế
- Phân tích các đặc điểm về số dân, phân bố dân cư của Liên Bang Nga và ảnh hưởng của chúng đối với sự phát triển kinh tế
2 Kĩ năng
Phân tích bản đồ, lược đồ tự nhiên, dân cư và số liệu về dân
số, tháp dân số của Liên Bang Nga
3 Thái độ
Khâm phục tinh thần sáng tạo và sự đóng góp cho kho tàng văn hoá chung của thế giới
II Đồ dùng dạy học
Trang 2- Bản đồ Địa lý tự nhiên Liên bang Nga
- Bản đồ Các nước thế giới
- Lược đồ Phân bố dân cư, bảng số liệu về tài nguyên khoáng
sản và dân số của Liên bang Nga
III Trong tâm bài học
- Đặc điểm vị trí địa lí nằm trên hai châu lục, á, Âu, lãnh thổ rộng lớn, giàu tài nguyên và có sự khác biệt giữa hai miền Đông và miền Tây
- Dân số đông nhưng đang giảm dần Phân bố chủ yếu tập trung phần phía Tây
- Liên bang Nga là nước có nền văn hoá cao, tiềm lực khoa học lớn
IV Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra bài làm thực hành của một số HS
2 Bài mới
Hoạt động của giáo viên – HS Nội dung chính
Hoạt động 1:
GV-Lớp
I Tự nhiên
1 Vị trí địa lí, phạm vi lãnh
Trang 3GV hướng dẫn HS khai thác
kiến thức ở phần 1, sử dụng bản
đồ các nước trên thế giới để trả
lời câu hỏi:
Hãy cho biết LB Nga giáp với
các nước, các đại dương nào?
Sau đó GV thông báo cho HS
cả lớp một số số liệu về độ lớn
của LB Nga: Diện tích, đường
biên giới, số múi giờ, số nước
láng giềng
Hỏi: Với vị trí địa lí như trên
Nga có thuận lợi gì cho phát
triển kinh tế?
Hoạt động 2:
Nhóm
Bước 1:
GV chia HS thành 4 nhóm, hai
nhóm tìm hiểu về miền Tây, hai
nhóm tìm hiểu về miền Đông
theo các tuần tự của phiếu học
thổ
- Nga có diện tích: 17,1 triệu
km2 lớn nhất thế giới
- Nằm ở Đông Âu và Bắc á, giáp nhiều quốc gia
-> Lãnh thổ rộng lớn: Có quan
hệ với nhiều nước, thiên nhiên
đa dạng, giàu tài nguyên
II Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
Miền tây
1 Địa hình:
Đồng bằng
Miền Đông
Núi, cao nguyên
Trang 4tập
Bước 2:
GV gọi 2 HS lên bảng thực
hiện nhiệm vụ các HS khác
nhận xét, góp ý GV bổ sung và
HS ghi ý chính vào vở
GV hỏi thêm ở phần này
các câu hỏi mở rộng kiến thức:
- Tại sao các sông ở miền Đông
không có giá trị về giao thông
mà chỉ có giá trị thuỷ điện?
- Tại sao tài nguyên của miền
Đông khá dồi dào nhưng hiện
nay nền kinh tế của vùng này
còn chậm phát triển hơn các
vùng khác trong cả nước?
- Đánh giá ảnh hưởng của tài
nguyên thiên nhiên đối với sự
phát triển kinh tế của mỗi miền?
GV nên sưu tầm và đưa một số
hình ảnh về thiên nhiên của Nga
cho HS quan sát, ví dụ hình ảnh
2 Sông ngòi:
Sông Kama, sông Ôbi, S.Ênitxây
3 Đất:
Màu mỡ
sản xuất nông nghiệp thuận lợi
4 Rừng:
Taiga
5 Khoáng sản:
Dầu khí
6 Khí hậu:
Ôn đới
Ôn hoà hơn phía đông
Sông Lêna
thuỷ điện
Đất Pốt dôn, không thuận lợi
cho sản xuất nông nghiệp
- Rừng Taiga
là chủ yếu, diện tích rộng lớn
Than, dầu mỏ, vàng kim cương, sắt, kẽm
Ôn đới lục địa khắc nghiệt
Trang 5về rừng Taiga, các đầm lầy
Hoạt động 3: Cặp đôi
Tìm hiểu: Một số quốc gia đông
dân, tiềm lực khoa học lớn
GV yêu cầu học sinh phân tích
bằng 9.2 và hình 9.3 để rút ra
những nhận xét về sự biến động
và xu hướng phát triển dân số
của Liên bang Nga Hệ quả của
sự thay đổi đó
- Dân số suy giảm từ năm 1991
- Nguyên nhân: Biến động
chính trị suy giảm kinh tế
dân số giảm
- Cho HS sử dụng lược đồ phân
bố dân cư để đưa ra nhận xét
các vùng đông dân và cá vùng
thưa dân Giải thích?
Hỏi: Sự phân bố dân cư không
đều giữa miền Tây và Đông gây
nên những khó khăn gì cho phát
triển kinh tế của LB Nga?
Hạn chế: đầm
III Một số quốc gia đông dân tiềm lực khoa học lớn
1 Một số quốc gia đông dân:
- Là nước đông dân thứ 6 thế giới
- Gia tăng tự nhiên âm (-0,7%)
- Là quốc gia có nhiều dân tộc 80% người Nga
- Tỉ lệ dân thành thị: 70%
* Phấn bố:
- Dân cư tập trung ở phía Tây
Trang 6Em hãy kể tên các thành tựu
văn hoá, khoa học của Nga:
Gợi ý:
Kiến trúc: Cung điện mùa đông
(xanh ), Cung điện Kremli,
Nhà hát lớn, Nhà thờ Ba ngôi
sao, Lăng Lênin, Quảng trường
Đỏ (Matxcơva), vườn mùa hè,
bảo tàng Pu-skin…
2 Tiềm lực khoa học lớn
- Nga có nhiều kiến trúc, tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng thế giới
- Là nước đầu tiên đưa con người lên vũ trụ
- Là nước phát minh ra 1/3 số bằng phát minh, sáng chế của thế giới trong thập kỷ 60-70 của thế
kỷ XX
- Tỉ lệ học vấn cao, 99% dân số biết chữ