- Dao lăng trụ: điều chỉnh được, do điều chỉnh dao theo đồ gá tạo nên do gá nghiêng dao theo tiết diện vuông góc với trục chi tiết - Góc và chọn theo các bảng thường là tại diểm
Trang 1- Góc : Dao tròn tạo bằng cánh gá dao có tâm cao hơn tâm chi tiết một đoạn
h = r.sin Với r: bán kính của dao ở điểm cơ sở
- Dao lăng trụ: điều chỉnh được, do điều chỉnh dao theo đồ gá ( tạo nên do gá nghiêng dao theo tiết diện vuông góc với trục chi tiết)
- Góc và chọn theo các bảng thường là tại diểm cơ sở Còn và ứng với các điểm trên các bán kính khác nhau thì có trị số khác nhau
Càng gần chuẩn kẹp ( dao lăng trụ) hay càng gần tâm dao ( dao hình dĩa) thì càng tăng và ngược lại góc thì giảm Những điểm nằm cao hơn điểm cơ sở thì lấy tăng lên và giảm Nếu chọn điểm cơ sở không phù hợp thì có thể giảm đến 0 và nhỏ hơn 0 Vì vậy nên kiểm tra lại , nếu quá nhỏ thì phải chọn lại điểm cơ sở
- Góc tại điểm X bất kỳ có thể tính như sau:
+ Dao tròn : X = - X + X + Dao lăng trụ : X = - X
Ở đây: = +
* sin
* cos
* sin( ) sin
X
X
r rx
r Cx
+ Tính toán profin dao:
Để xác định biên dạng dao tiện định hình thường dùng 2 phương pháp: Phương pháp đồ thị và phương pháp giải tích
Phương pháp đồ thị cho nhanh chóng kết quả nhưng độ chính xác phụ thuộc vào hình vẽ Còn phương pháp giải tích chính xác nhưng lâu ( mất nhiều thời gian)
# Phương pháp đồ thị:
Dùng đồ thị để vẽ prôfin dao dựa vào hình dáng, kích thước chi tiết cho trước Theo phương pháp này, muốn tìm hình dáng luỡi cắt ta phải tìm
Trang 2mặt trước qua điểm cơ sở Giao tuyến giữa mặt trước với các vòng tròn của chi tiết, chính là hình dáng lưỡi cắt ở tiết diện trên mặt trước
Để tìm hình dáng chi tiết trên tiết diện vuông góc với mặt sau (hay tiết diện chiều trục), ta vẽ những đường sinh song song với đường sinh tại điểm
cơ sơ,û đã vẽ nghiêng một góc
Cách vẽ :
+ Dao định hình lăng trụ :
Xác định điểm cơ sở : dựa vào hình dáng chi tiết
Chọn góc độ dao: và cho điểm cơ sở : dựa vào vật liệu gia công (tra trong các sổ tay)
Qua điểm cơ sở, dựng đường thẳng (P) tạo góc (P) sẽ cắt các vòng tròn biên dạng phôi tại các điểm (i’) Đó là những điểm của dao đề gia công các điểm (i) của chi tiết
Qua điểm cơ sở dựng đường sinh tạo góc Từ các điểm (i’) dựng các đường sinh song song với đường sinh vừa dựng Ta có bề mặt sau của dao lăng trụ
Dựng mặt phẳng N-N vuông góc với mặt sau của dao lăng trụ và liên hệ với hình chiếu bằng từ các điểm (i’) gióng xuống, ta vẽ được hình dáng dao
+ Dao định hình tròn (dao hình dĩa):
Xác định điểm cơ sở: dựa vào hình dáng chi tiết
Chọn góc và cho điểm cơ sở: dựa vào vật liệu gia công (tra các sổ tay kỹ thuật)
Vẽ 2 tia từ điểm cơ sở với góc tương ứng là và Tia cắt các vòng tròn biên dạng chi tiết tại các điểm (i’)
Vẽ đường thẳng đứng cách bán kính lớn nhất của chi tiết một khoảng K = (3 12)mm (có thể tra bảng), giới hạn chiều dài mài mặt trước của dao, đường này cắt tia tại điểm B
Từ B kẽ đường phân giác góc (tao bởi tia và đườøng thẳng đứng vừa dựng) Giao điểm giữa đường phân giác với tia là tâm O 2 của dao
Từ tâm O 2 lần lượt quay các vòng tròn có bán kính R i = i’O 2 Ta được các bán kính đường viền của lưỡi cắt chính: R i
Trang 3Xác định biên dạng lưỡi cắt trong tiết diện chiều trục N-N , ta vẽ được hình dáng dao với chiều cao prôfin dao đo trong tiết diện chiều trục t i
bằng hiệu các R i kế tiếp
# Phương pháp giải tích :
Dùng phương pháp tính tóan kết hợp với hình vẽ để xác định prôfin của dao tiện định hình, gồm : xác định prôfin dao ở tiết diện theo mặt trước và ở tiết diện vuông góc với mặt sau (đối với dao tròn là ở tiết diện chiều trục) Đối với dao gá nghiêng còn phải tính chiều rộng prôfin dao (Dao không gá nghiêng, chiều rộng prôfin dao hòan tòan trùng với chiều rộng của chi tiết)
+ Dao lăng trụ :
Ở đây, nhằm xác định chiều cao prôfin dao ở tiết diện trên mặt trước T i
và ở tiết diện vuông góc với mặt sau t i
Quan sát một chi tiết hình côn như hình vẽ :
Xác định chiều cao prôfin dao ở tiết diện trên mặt trước T i : Đầu tiên xác định điểm cơ sở (1)
Chọn và , dựa vào vật liệu gia công
Tại điểm cơ sở xác định chiều cao hình dáng chi tiết lớn nhất :
t max = d max d min
2 , từ t max chọn đường kính dao tại điểm cơ sở và chọn các kích thước kết cấu khác (tra trong các sổ tay kỹ thuật)
Tính chiều cao prôfin dao ở mặt trước T i :
Qua sơ đồ: từ các vòng tròn giới hạn kích thước chi tiết trên hình chiếu
đứng, tại điểm cơ sở (1’) ta dựng đường thẳng (P) tạo góc (P) cắt các vòng tròn còn lại tại các điểm (i) (P) cách tâm O 1 của chi tiết một khỏang A Theo phương (P) ta vẽ được các kích htước tương ứng B,C,T i
Ta có :
A = r sin
B = r cos
C = r i cos i Với : i = A
r i
T i = C - B và t i = T i cos ( + )
Trang 4Từ đây ta gióng xuống mặt phẳng hình chiếu bằng, sẽ vẽ được prôfin dao ở tiết diện vuông góc với mặt sau của dao
Nhận xét : Chiều cao hình dáng dao ở tiết diện vuông góc với mặt sau của
dao lăng trụ t i , bằng chiều cao hình dáng dao ở tiết diện mặt trước T i nhân với cos ( + )
+ Dao hình tròn :
- Chiều cao prôfin dao trên mặt trước của dao hình tròn (dao dĩa), cách tính theo các công thức như đối với dao lăng trụ
- Chiều cao prôfin dao ở tiết diện chiều trục được xác định theo các công thức sau:
Góc ở dao tròn được hình thành do gá nâng tâm dao cao hơn tâm phôi một khỏang:
h = R sin
Còn chiều cao mài dao H được tính :
H = R sin ( + )
Và chiều cao prôfin dao tại tiết diện chiều trục sẽ bằng :
t i = R - R i
Với R đã chọn
R i = H
sin( )
mà tg ( i + i ) = H
E với : E = D - T i
và : D = R cos ( + )
+ Dao có mặt trước nâng một góc :(Hình IV-14)
Khi gia công bề mặt côn bằng dao tiện định hình lăng trụ hoặc tròn xoay (dạng dĩa), đếu sinh ra sai số prôfin gia công Để nâng cao độ chính xác của chi tiết gia công, cần thiết phải thiết kế dao tiện định hình có đoạn
cơ sở nằm ngang tâm chi tiết Yức là ta xoay mặt trước của dao một góc nâng Góc không thể chọn bất kỳ, mà nó phụ thuộc vào khoảng cách chiều trục L giữa các điểm giới hạn (1) và (2) của phần côn đã cho trước và trị số nâng q của điểm (2) trên điểm (1), tại tiết diện vuông góc với vết của giao tuyến giữa mặt trước với mặt phẳng mài dưới một góc Đối với dao lăng trụ và dao dạng dĩa có thể xác định :
Trang 5tg = q
L
t L
.sin
= tg tg Với : t -chiều sâu hình dáng của phần côn chi tiết đã chọn : t = r 2 -
r 1
2 -góc đỉnh của mặt côn chi tiết
-góc trước của lưỡi cắt
Tính toán hình dáng dao trên đoạn cơ sở 1-2 :
- Đối với dao này, bán kính dao tại điểm cơ sở (1) cũng chọn theo biên dạng lớn nhất của chi tiết t max và ta được R 1
- Ta sẽ tính bán kính R 2 tại điểm cơ sở (2) :
Từ tam giác O 2 12 ta có :
R 2 = h
sin 2 h- Khoảng nâng tâm dao tròn so với tâm chi tiết
Với h = R 1 sin 1 (R 1 và 1 được chọn từ trước)
tg 2 = h
E 2 .E 2 - khoảng cách từ điểm cơ sở (2) đến tâm dao O 2 mà E 2 = E 1 - t .E 1 - khoảng cách từ diểm cơ sở (2) đến tâm dao O 2
t - chiều cao hình dáng phần côn chi tiết
E 1 = R 1 cos 1
t = r 2 - r 1
Chiều cao hình dáng dao ở tiết diện pháp tuyến sẽ là :
t i = R 1 - R 2