Phân tích sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế hàng hóa và những giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế hàng hóa

Phân tích sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế hàng hóa và những giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế hàng hóa

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, Đảng và Nhà nước

ta đã có nhiều chủ trương, đường lối để phát triển nền kinh tế quốc dân Trong

đó việc phát triển nền kinh tế hàng hoá là nhiệm vụ cơ bản nhất Nước ta là một

nước nông nghiệp lạc hậu, kinh tế đi lên chủ yếu từ sản xuất nhỏ tự cung, tự cấp

ở một số vùng núi còn mang đậm dấu ấn của kinh tế tự nhiên Lại phải trải qua

nhiều năm chiến tranh, nền kinh tế nước ta không thể vươn dậy nổi một cách

vững chắc, hàng hoá sản xuất ra không đủ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của

người dân Hơn nữa kinh tế hàng hoá của ta lại có một thời gian dài hoạt động

theo cơ chế của nền kinh tế tập trung chỉ huy Do vậy việc xây dựng một quan

hệ sản xuất mới tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển nhằm thúc đẩy

nền kinh tế hàng hóa phát triển là một việc làm tối quan trọng của Đảng và Nhà

nước ta trong thời kỳ qúa độ lên CNXH

Nước ta từ sản xuất nhỏ đi lên chủ nghĩa xã hội, mà xây dựng chủ nghĩa

xã hội xét về mặt kinh tế cũng phải xây dựng nền sản xuất lớn của xã hội chủ

nghĩa Mà đã xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa thì không thể không

phát triển nền kinh tế hàng hoá

Xuất phát từ sự nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc phát triển nền

kinh tế hàng hoá ở Việt Nam đã khiến cho em chọn đề tài:

“Phân tích sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế hàng hoá ở nước

ta và những giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế hàng hoá”

Mục đích của bài viết này là tìm hiểu thế nào là kinh tế hàng hoá ở Việt

Nam, cơ sở khách quan để tồn tại và phát triển, đặc điểm của nền kinh tế hàng

hoá ở Việt Nam, các giải pháp cơ bản để phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều

thành phần ở Việt Nam

Em hy vọng rằng sau bài viết này sẽ hiểu sâu sắc hơn về nền kinh tế

hàng hoá ở Việt Nam và sau này sẽ đóng góp được phần nào sức lực của mình

vào sự nghiệp phát triển đất nước

I SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC

1 Tính tất yếu cần có sự quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế

Kinh tế hàng hoá ra đời và phát triển từ rất lâu nhưng phải đến những năm

đầu thập kỷ 90 trở lại đây người ta mới không còn nghi ngờ về vai trò của sản

xuất hàng hoá, của kinh tế thị trường trong sự nghiệp xây dựng đất nước ở thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Tại sao như vậy?

Có thể nói, suốt một thời gian dài, nước ta không nhận thức đúng vai trò

của sản xuất hàng hoá, của kinh tế thị trường, đã đồng nhất hình thức sở hữu với

hình thức tổ chức kinh tế và thành phần kinh tế, coi nhẹ, thậm chí phủ nhận quy

luật giá trị, quy luật cạnh tranh; coi nhẹ quy luật cung cầu, chỉ nhìn thấy mặt tiêu

cực của kinh tế thị trường, phủ nhận quan hệ hàng hoá tiền tệ Do đối lập kinh tế

hàng hoá và thị trường với kinh tế kế hoạch hoá, cho thị trường là phạm trù

riêng của chủ nghĩa tư bản cho nên chúng ta chỉ thừa nhận sự tồn tại của sản

xuất hàng hoá trong khuôn khổ “thi đua xã hội chủ nghĩa, tách rời một cách siêu

hình hàng hoá với thị trường Bởi vậy chúng ta đã không tạo được động lực phát

triển sản xuất vô hình hạn chế việc ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật

vào sản xuất, năng suất lao động tăng chậm, gây rối loạn và ách tắc trong lĩnh

vực phân phối lưu thông, làm cho nền kinh tế rơi vào tình trạng kém năng động

trì trệ

Khi nhìn lại những sai lầm trong thời kỳ thực hiện “cơ chế tập trung, quan

liêu bao cấp”, tại đại hội lần thứ VI (12 -1986) Đảng ta thừa nhận “Chúng ta đã

có những thành kiến không đúng, trên thực tế, chưa thật sự thừa nhận những quy

luật của sản xuất hàng hoá đang tồn tại khách quan; do đó, không chú ý vận

dụng chúng vào việc chế định các chủ trương chính sách kinh tế” “Trong nhận

thức cũng như trong hành động, chúng ta chưa thật sự thừa nhận cơ cấu kinh tế

nhiều thành phần ở nước ta còn tồn tại trong một thời gian tương đối dài, chưa

nắm vững và vận dụng đúng quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với

lực lượng sản xuất” Để khắc phục sai lầm đó Đảng đã chủ trương: “Quá trình

từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn ở nước ta là quá trình chuyển hoá nền kinh tế

còn nhiêù tính chất tự cấp, tự túc thành nền kinh tế hàng hoá Việc sử dụng đầy

đủ và đúng đắn quan hệ hàng hoá - tiền tệ trong kế hoạch hoá nền kinh tế quốc

dân là một tất yếu khách quan Việc sử dụng quan hệ hàng hoá tiền tệ đòi hỏi

phải gắn sản xuất với thị trường” Đây là bước tiến hết sức quan trọng trong việc

đổi mới tư duy kinh tế của Đảng ta Quan điểm này xuất phát từ tình hình kinh

tế - xã hội ở nước ta, từ nguyện vọng chính đáng của nhân dân ta, trên cơ sở vận

dụng mô hình của Lênin về mặt chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế hàng hoá

Như vậy, sự tồn tại của kinh tế hàng hoá ở nước ta là một tất yếu khách

quan Bởi vì những điều kiện chung của kinh tế hàng hoá là phân công lao động

xã hội và các hình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao

động vẫn tồn tại ở nước ta

Phân công lao động xã hội với tư cách là cơ sở kinh tế của sản xuất hàng

hoá chẳng những không mất đi, trái lại ngày càng phát triển cả về chiều rộng lẫn

chiều sâu ở nước ta ngày càng có nhiều ngành nghề mới ra đời và phát triển

Bên cạnh đó những ngành nghề cổ truyền có tiếng không chỉ trong nước mà cả

trên thế giới, có tiềm năng lớn mà trước đây bị cơ chế kinh tế cũ làm mai một

nay được khôi phục và phát triển Trong nội bộ từng khu vực, từng ngành, địa

phương, phân công lao động ngày càng chi tiết hơn Điều đó được phản ánh ở

tính phong phú, đa dạng và chất lượng cao hơn của sản phẩm lao động đưa ra

trên thị trường Sự chuyên môn hoá và hợp tác lao động đã vượt khỏi phạm vi

quốc gia, trở thành phân công lao động trên phạm vi quốc tế

Đồng thời các hình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất vẫn tồn tại ở

nước ta Điều này được thể hiện ở nền kinh tế nước ta là nền kinh tế nhiều

thành phần Đó là kinh tế nhà nước, kinh tế tư bản nhà nước, kinh tế hợp tác,

kinh tế tư bản tư nhân, kinh tế sản xuất hàng hoá nhỏ Hơn nữa trình độ xã hội

hoá giữa các ngành, các đơn vị sản xuất kinh doanh trong cùng một thành phần

kinh tế vẫn chưa đều nhau Do vậy việc hạch toán kinh doanh, phân phối và trao

đổi sản phẩm lao động tất yếu phải thông qua hình thái hàng hoá - tiền tệ để

thực hiện các mối quan hệ kinh tế, đảm bảo lợi ích kinh tế giữa các tổ chức kinh

tế trong các thành phần với người lao động và giữa các tổ chức kinh tế thuộc

các thành phần với nhau

Ngoài ra việc chuyển cơ chế quản lý hành chính, tập trung quan liêu bao

cấp sang cơ chế quản lý thị trường là đảm bảo sự thích ứng của quan hệ sản xuất

với lực lượng sản xuất ở nước ta Sự chuyển đổi này đã làm cho cơ chế quản lý

từ bảo thủ, trì trệ thành sự quản lý năng động và hiệu quả, chuyển chế độ sở hữu

từ một hình thức (quốc doanh và tập thể) sang đa chủ thể sở hữu về tư liệu sản

xuất Điều này đã khắc phục được sự trì trệ tư duy của “Ông chủ tập thể”, khơi

dậy tiềm năng sáng tạo của từng chủ sở hữu, làm cho nền kinh tế sống động hẳn

lên Mọi người lao động từng ông chủ sở hữu trăn trở, tìm tòi, sáng tạo, tìm cách

làm giàu cho mình và cho toàn xã hội Quan điểm dân giàu nước mạnh là hoàn

toàn biện chứng Dân có giàu thì nước mới mạnh Việc chuyển phương thức

phân phối “cào bằng” bình quân triệt tiêu động lực lợi ích của người lao động

sang phương thức phân phối theo lao động và hiệu quả đã tạo chất men kích

thích lợi ích chính đáng của toàn thể người lao động Phân phối theo lao động

và hiệu quả của sản xuất kinh doanh không chỉ khơi dậy động lực lợi ích, một

trong những yếu tố quan trọng quyết định sự tăng trưởng của kinh tế

Phát triển sản xuất hàng hoá là sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội,

cũng có nghĩa là sản phẩm xã hội ngày càng phong phú, đáp ứng nhu cầu đa

dạng của mọi người Ở nông thôn nước ta, sự phát triển kinh tế hàng hoá và việc

tăng tỉ lệ hàng hoá nông sản đã làm cho hàng hóa bán ra của nông dân nhiều lên,

thu nhập tăng lên Đồng thời các ngành nghề của nông thôn cũng ngày một phát

triển, tạo ra cho nông dân nhiều việc làm Đó cũng là điều đã diễn ra ở thành

phố, đối với những người lao động thành thị

Không những thế phát triển kinh tế hàng hoá còn phù hợp với xu thế phát

triển kinh tế khách quan của thời đại ngày nay - thời đại các nước đều hướng về

phát triển kinh tế thị trường có sự quản lý vĩ mô của nhà nước Sự phù hợp này

sẽ giúp nước ta có thêm thế và lực để phát triển kinh tế nhanh hơn Kinh tế tự

nhiên, do bản chất của nó, chỉ duy trì tái sản xuất giản đơn Trong cơ chế kinh tế

cũ, vì coi thường quy luật giá trị nên các cơ sở kinh tế cũng thiếu sức sống và

động lực để phát triển sản xuất Sử dụng sản xuất hàng hoá là sử dụng quy luật

giá trị quy luật này buộc mỗi người sản xuất tự chịu trách nhiệm về hàng hoá do

mìnhlàm ra Chính vì thế mà nền kinh tế trở nên sống động Mỗi người sản xuất

đều chịu sức ép buộc phải quan tâm tới sự tiêu thụ trên thị trường, sao cho sản

phẩm của mình được thừa nhận và cũng từ đó họ mới có được thu nhập

Phát triển sản xuất hàng hoá cũng phù hợp với lòng mong muốn thiết tha

của nhân dân ta là được đem hết tài năng sức lực để lao động làm giàu cho đất

nước và cho cả bản thân mình, có thu nhập ngày càng cao làm cho cuộc sống

ngày càng ấm no hạnh phúc Phát triển sản xuất hàng hoá có thể đào tạo ngày

càng nhiều cán bộ quản lý và lao động Muốn thu được lợi nhuận, họ cần phải

vận dụng nhiều biện pháp để quản lý kinh tế, thúc đẩy tiến bộ kỹ thuật, hạ giá

thành sản phẩm, làm cho sản xuất phải phù hợp với nhu cầu của thị trường, nâng

cao hơn nữa hiệu quả kinh tế Qua cuộc cạnh tranh trên thị trường, những nhân

tài quản lý kinh tế và lao động thành thạo xuất hiện ngày càng nhiều và đó là

một dấu hiệu quan trọng của tiến bộ kinh tế

Nền kinh tế hàng hoá còn cho phép có điều kiện thuận lợi để khai thác có

hiệu quả nhất các tiềm năng hiện có và đang còn tiềm ẩn ở trong nước, có thể

tranh thủ tốt nhất sự giúp đỡ, hợp tác từ bên ngoài nhằm phát triển nền kinh tế

nước ta hướng vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và hiện đại hoá Chỉ có phát triển

nền kinh tế hàng hoá, chúng ta mới có khả năng huy động về vốn, kỹ thuật; mới

phát huy được mọi tiềm năng về con người Việt Nam; mới vận dụng sáng tạo và

có hiệu quả các thành phần kinh tế, “Các mắt xích trung gian, các nấc thang hợp

lý, các nhịp cầu thích hợp”vào trong quá trình quản lý và phát triển kinh tế xã

hội

Và chỉ có phát triển nền kinh tế hàng hoá chúng ta mới có khả năng giải

quyết được vấn đề việc làm trên đất nước chúng ta Bí mật giàu có của một quốc

gia là lao động thặng dư chứ không phải là lao động tất yếu Một quốc gia dù có

giàu đến bao nhiêu chăng nữa, mà đẩy một tỉ lệ quá cao người lao động ra ngoài

quá trình sản xuất thì quốc gia ấy sẽ nghèo đi Đến năm 2000 nước ta có khoảng

46 triệu lao động Phát triển nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sẽ không có

khả năng giải quyết cho 46triệu lao động của đất nước, cho nên phải phát triển

nền kinh tế hàng hoá để giải quyết việc làm

Như vậy, phát triển sản xuất hàng hóa đối với nước ta là một tất yếu kinh

tế, một nhiệm vụ kinh tế cấp bách để chuyển nền kinh tế lạc hậu thành nền kinh

tế hiện đại, hội nhập vào sự phân công lao động quốc tế Đó là con đường đúng

đắn để phát triển lực lượng sản xuất, khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng của

đất nước để thực hiện nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá Kinh tế hàng hoá

không đối lập với các nhiệm vụ kinh tế xã hội của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội mà trái lại thúc đẩy các nhiệm vụ đó phát triển mạnh mẽ hơn

Thực tiễn những năm đổi mới chỉ ra rằng, việc chuyển sang mô hình kinh

tế hàng hóa là toàn toàn đúng đắn Nhờ mô hình kinh tế đó, chúng ta đã bước

đầu khai thác được tiềm năng trong nước đi đôi với thu hút vốn và kỹ thuật nước

ngoài, giải phóng được năng lực sản xuất trong xã hội, phát triển lực lượng sản

xuất, góp phần quyết định bảo đảm nhịp độ tăng trưởng GDP bình quân hàng

năm trong những năm 1991 - 1995 là 8,3%

2 Điều kiện cho sự phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở

Việt Nam

Có ổn định về chính trị mới có thể ổn định và phát triển kinh tế, xã hội, tất nhiên

không phải tiến hành một cách biệt lập thiếu đồng bộ Nói ổn định về chính trị là

nói chính quyền, Nhà nước phải có đủ uy tín đối với các doanh nghiệp và nhân

dân Uy tín này thể hiện ở tính đúng đắn của đường lối, chính sách và trình độ

điều hành vĩ mô của Nhà nước Ổn định về kinh tế có nội dung rất phong phú,

song yêu cầu chủ yếu và trước tiên là sự ổn định về tài chính, tiền tệ và sự kiểm

soát được lạm phát Vì nếu không như vậy, thì toàn bộ hoạt động kinh tế bị méo

mó, biến dạng, không kích thích được đầu tư, tiêu cực phát sinh, tâm lý xã hội

phức tạp Điều quan trọng nhất của sự ổn định xã hội là tạo được niềm tin, niềm

hy vọng trong nhân dân Chẳng hạn niềm tin ở chỗ, ai làm nhiều làm tốt bằng tài

năng của mình ngoài luật cấm, thì thu nhập cao Niềm tin đó là động lực quan

trọng cho phép khai thác phát huy được tinh thần dân tộc có lợi cho sự tăng

trưởng và phát triển kinh tế rất cần thiết trong nền kinh tế hàng hoá

Việc đầu tư sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước và

người nước ngoài được tiến hành thuận lợi và trở nên hấp dẫn hay không, phụ

thuộc nhiều nhân tố, nhưng trước hết phụ thuộc vào trình độ phát triển của cac

cơ sở hạ tầng Cơ sở hạ tầng vật chất bao gồm giao thông vận tải, điện nước,

thông tin bưu điện Còn cơ sở hạ tầng xã hội chủ yếu và quan trọng nhất là hệ

thống thương mại, giáo dục, bảo vệ sức khoẻ, bảo hiểm

Cần ý thức rằng, một trong những tính quy luật có liên quan đến chiến

lược đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất và xã hội, phải đi trước một bước so

với đầu tư kinh doanh trực tiếp Đầu tư này đòi hỏi số vốn lớn, thu hồi vốn

chậm, hoặc thu hồi một phần, do vậy thường do Nhà nước đầu tư Nền kinh tế

hàng hoá ở các nước tư bản phát triển, giúp họ sớm có ý thức về tính quy luật

này so với các nước xã hội chủ nghĩa và nước ta

Chính sự non kém về cơ sở hạ tầng là một trong những nguyên nhân cản

trở việc thực hiện luật đầu tư nước ngoài, mặc dù ở nước ta đã ban hành sớm và

với những điều khoản hấp dẫn

Ba là, cần có hệ thống luật pháp và bộ máy thực hiện sao cho đủ sức

chống làm ăn phi pháp; đồng thời chống được sự quan liêu, cửa quyền, độc

quyền và đặc quyền đặc lợi, khi nền kinh tế tồn tại nhiều thành phần

cho sự phát triển kinh tế hàng hoá Ví dụ tập quán mọi nhà doanh nghiệp, mọi

người dân được tự do kinh doanh và biết làm giàu ngoài những điều khoản luật

cấm; thói quen tâm lý hoạt động mua bán theo cơ chế thị trường, xa lạ với cơ

chế bao cấp, và cũng xa lạ với thói quen cam chịu khổ hạnh

chế thị trường Điều kiện này rất quan trọng, có thể nói quyết định đến hiệu quả

đầu tư, hiệu quả kinh doanh, tăng sự hấp dẫn cho người hoặc tổ chức của nước

ngoài muốn liên doanh với nước ta

Các điều kiện nói trên là những điều kiện rất cần thiết quyết định phần lớn

kết quả của quá trình chuyển biến nền kinh tế hàng hoá nước ta vận động theo

cơ chế thị trường có sự quản lý vĩ mô cuả Nhà nước Không cầu toàn, không chờ

đợi, mà vừa làm vừa tạo dựng, vừa củng cố phát triển và hoàn thiện các điều

kiện tiền đề Vì thế nó phải là một quá trình

II NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ

HÀNG HOÁ NHIỀU THÀNH PHẦN Ở VIỆT NAM

1 Phân tích thực trạng kinh tế hàng hoá ở nước ta hiện nay

* Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến từ nền kinh tế

hàng hóa kém phát triển mang nặng tính tự cấp, tự túc sang thành nền kinh tế

hàng hoá phát triển từ thấp đến cao

Điểm xuất phát của đặc điểm này gắn liền với thực trạng kinh tế biểu hiện

ở các mặt:

- Cơ cấu hạ tầng vật chất và xã hội thấp kém

- Trình độ cơ sở vật chất và công nghệ trong các doanh nghiệp lạc hậu,

không có khả năng cạnh tranh

- Hầu như không có đội ngũ nhà doanh nghiệp có tầm cỡ

- Thu nhập của người làm công ăn lương và nông dân thấp kém, sức mua

hàng hàng hoá của xã hội và dân cư thấp nên nhu cầu tăng chậm, dung lượng thị

trường trong nước không nhiều, thừa hàng hoá “giả tạo”, đình trệ sản xuất kinh

doanh là khó tránh khỏi

Những biểu hiện trên, một mặt phản ánh trình độ thấp kém về dung lượng

cung cầu hàng hoá và khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường Mặt

khác nó cũng tạo ra sự bức xúc phải vươn lên vượt qua thực trạng nói trên đưa

nền kinh tế hàng hoá phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng và khả năng cạnh

tranh của nền kinh tế hàng hoá ở nước ta

* Nền kinh tế hàng hoá dựa trên cơ sở nền kinh tế hàng hóa tồn tại nhiều

thành phần

Tiếp cận đặc điểm này của kinh tế hàng hoá theo các khía cạnh sau:

- Nền kinh tế tồn tại nhiều thành phần với nhiều hình thức sở hữu khác

nhau về tư liệu sản xuất là cơ sở kinh tế, gắn liền với sự tồn tại và phát triển kinh

tế hàng hoá

- Thực trạng kinh tế hàng hoá kém phát triển ở nước ta do nhiều nhân tố

gây ra, song nhân tố gây ra hậu quả nặng nề nhất là sự nôn nóng xoá bỏ nhanh

các thành phần kinh tế, thực chất là xoá bỏ điều kiện tồn tại và phát triển kinh tế

hàng hoá, làm mất khả năng cạnh tranh và tác dụng tích cực của kinh tế hàng

hoá

- Nền kinh tế nhiều thành phần là nguồn lực tổng hợp to lớn về nhiều mặt

có khả năng đưa nền kinh tế vượt khỏi thực trạng thấp kém, đưa nền kinh tế

hàng hoá phát triển kể cả trong điều kiện vốn ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp

- Trong nền kinh tế hàng hóa chịu tác dụng của sự thay đổi cơ cấu ngành

theo hướng ngành kinh tế dịch vụ phát triển nhanh chóng, do vậy lao động dịch

vụ trong ngành dịch vụ có khả năng thu hút nguồn lao động không nhỏ Trong

điều kiện đó, các thành phần kinh tế có khả năng mở rộng, có tác dụng làm cho

kinh tế hàng hoá và dịch vụ phát triển, cơ cấu công - nông nghiệp và dịch vụ

sớm hình thành theo định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế mà Đại hội Đảng

toàn quốc lần thứ VII đã đề ra

- Đặc điểm này gắn liền với hai khía cạnh đáng lưu ý sau đây:

kinh tế nào cũng đều được tự do kinh doanh theo pháp luật, được pháp luật bảo

hộ quyền sở hữu và quyền thu nhập hợp pháp

chủ, hợp tác, cạnh tranh với nhau và đều bình đẳng trước pháp luật

* Nền kinh tế hàng hoá phát triển theo cơ cấu kinh tế “mở” giữa nước ta

trên thế giới

- Cơ cấu kinh tế “khép kín” thường gắn liền với nền kinh tế phong kiến,

gắn với sản xuất nhỏ, với tình trạng “bế quan toả cảng”, tự cung tự cấp, quẩn

quanh trong luỹ tre làng Sự ra đời nền kinh tế hàng hoá tư bản chủ nghĩa đã

làm cho thị trường dân tộc hoạt động trong sự gắn bó với thị trường thế giới

Nền kinh tế hàng hoá này, có bước phát triển nhanh chóng tất nhiên không tránh

khỏi những khuyết tật nhất định

- Nền kinh tế hàng hoá với cơ cấu kinh tế “mở” ra đời bắt nguồn từ quy

luật phân bố và phát triển không đều về tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và

thế mạnh giữa các nước; từ quy luật phân công và hợp tác lao động quốc tế, đời

sống mang tính quốc tế hoá Nói chung hiện nay, nền kinh tế hàng hoá của bất

cứ nước nào, muốn phát triển với tốc độ nhanh và hiệu quả lớn, cũng phải xây

dựng theo cơ cấu kinh tế mở cửa

- Nền kinh tế hàng hoá theo cơ cấu mở, thích ứng với chiến lược thị

trường “hướng ngoại” Thông thường hoạt động xuất nhập khẩu dựa vào thế

mạnh giữa các nước, nắm bắt được những ngành, mặt hàng “mũi nhọn” có

tương lai gắn với công nghệ mới; có mẫu mã mới, cơ cấu phong phú, chất lượng

cao và có khả năng cạnh tranh trên thị trường, nhất là thị trường quốc tế

* Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa với vai

trò chủ đạo của kinh tế quốc doanh và sự quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước

a) Vai trò định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế quốc doanh

- Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, kinh tế quốc doanh nhờ nắm giữ

được các ngành lĩnh vực then chốt và trọng yếu; nên trở thành nhân tố kinh tế

bảo đảm cho kinh tế hàng hóa của các thành phần kinh tế khác phát triển theo

định hướng xã hội chủ nghĩa

- Cần ý thức rằng tính hiện thực của vai trò định hướng xã hội chủ nghĩa

của kinh tế quốc doanh, khi nó phát huy được sức mạnh tổng hợp của các thành

phần kinh tế khác; khi nó sớm đổi mới cơ cấu sản xuất, chiến lược kinh doanh,

đổi mới công nghệ theo hướng ngày càng hiện đại; khi nó đổi mới cơ chế quản

lý theo hướng năng suất, chất lượng và hiệu quả, đứng vững và chiến thắng

trong môi trường hợp tác và cạnh tranh giữa các thành phần kinh tế

b) Vai trò quản lý của Nhà nước, nhân tố đảm bảo cho định hướng xã hội

chủ nghĩa của kinh tế hàng hoá

- Sự phát triển kinh tế hàng hoá bên cạnh mặt tích cực, đem lại sự phát

triển lực lượng sản xuất, tăng trưởng kinh tế cao (đây là mặt chủ yếu) của nó;

mặt khác nó không tránh khỏi những khuyết tật nhất định về mặt xã hội như:

phá sản, khủng hoảng, phân hoá giàu nghèo, lừa đảo, giả dối, áp bức bất công,