HƯỚNG DẪN ÔN TẬP THI HK I MÔN NGỮ VĂN 12 Năm học 2009 – 2010_6 doc

HƯỚNG DẪN ÔN TẬP THI HK I MÔN NGỮ VĂN 12 Năm học 2009 – 2010 Có thể liên hệ, phân tích thêm để làm rõ việc Xuân Quỳnh dùng "sóng" trong trạng thái động để gợi tả tình yêu của người phụ

HƯỚNG DẪN ÔN TẬP THI HK I

MÔN NGỮ VĂN 12 Năm học 2009 – 2010

(Có thể liên hệ, phân tích thêm để làm rõ việc Xuân Quỳnh dùng

"sóng" trong trạng thái động để gợi tả tình yêu của người phụ nữ là một

bất ngờ, vì xưa nay thơ ca thường nhìn nhận tình yêu của giới nữ ở trạng

thái tĩnh, thụ động; đặt "sóng" và "em" cạnh nhau trong sự đối sánh

tương đồng, làm cho "em" mang thêm nhiều đặc tính của "sóng" cũng

như "sóng" sẽ mang thêm những trạng thái, cảm xúc đầy nữ tính của

"em": "sóng" không chỉ ồn ào, dữ dội mà còn dịu êm, lặng lẽ, không chỉ

vỗ trên mặt nước mà còn vỗ dưới lòng sâu )

2.2 Bất ngờ ngay cả trong việc gợi lên ý thức về chỗ khác nhau giữa

"sóng" và "em"

Chẳng hạn: "Sóng" "nhớ bờ", thao thức cả ngày lẫn đêm nhưng đó vẫn là nỗi nhớ trong thời gian hiện thực, còn "em" nhớ anh, thao thức từ cõi thực cho đến cõi "mơ"; "sóng" đã thao thức thờng xuyên và tha thiết:

"Ngày đêm không ngủ được", nhưng "em" thao thức còn da diết, khắc khoải hơn: "Lòng em nhớ đến anh - Cả trong mơ còn thức", v.v

Ý thức về sự khác nhau giữa "sóng" và "em" như vậy sẽ góp phần tạo

nờn sự vận động bất ngờ của hỡnh tượng thơ, cảm xỳc và liờn tưởng thơ

3 Đỏnh giỏ: Đõy là một đoạn thơ hay trong một bài thơ được nhiều

người yờu thớch

Cú thể nờu bật mấy ý sau:

- "Súng" là hỡnh tượng đặc sắc thể hiện một cỏch nhỡn độc đỏo, mới mẻ

về vẻ đẹp tỡnh yờu và tõm hồn người phụ nữ (cú thể liờn hệ, so sỏnh thờm với cỏc bài thơ tỡnh yờu của Xuõn Quỳnh hoặc cỏc tỏc giả khỏc cú dựng biểu tượng súng)

- Đoạn thơ hay ở cỏch cấu tứ, cỏch xõy dựng hỡnh tượng, ẩn dụ, hay ở giọng thơ vừa nồng nhiệt vừa sõu lắng, nhất là cú sức gợi cảm phong phỳ bất ngờ

Đề 5:

I MB:

- “ Sóng” là bài thơ tình đặc sắc nhất của Xuân Quỳnh Sức sống và vẻ

đẹp tâm hồn của nhà thơ cũng nh những sáng tạo nghệ thuật trong bài thơ đều gắn liền với hình tợng trung tâm- “ sóng”.Cả bài thơ là những con sóng tâm tình của tác giả đợc khơi dậy khi đứng trớc biển cả, đối diện với những con sóng vô hạn

- Tác giả đã mợn hình tợng sóng để diễn tả tình cảm của ngời phụ nữ khi

đang yêu một cách chân thành, trong sáng

II TB:

- Hình tợng sóng đợc gợi ra bằng âm điệu lúc nhịp nhàng, khi dạt dào sôi nổi, lúc thầm thì lắng sâu, gợi lên âm hởng những đợt sóng liên tiếp,

miên man, đợc tạo nên bằng thể thơ năm chữ với những câu thơ liền mạch hầu nh không ngắt nhịp Nhịp sóng cũng chính là nhịp lòng của nhân vật trữ tình, một điệu tâm hồn không thể yên định, đầy biến động, chảy trôi và chất chứa những khát khao rạo rực:

“Dữ dội và dụ êm

ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

-Mỗi đặc tính của sóng đều tơng hợp với khía cạnh trạng thái của tâm hồn Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật đối lập để diễn tả trạng thái biến đổi không ngừng của sóng đồng thời qua sóng thấy đợc tâm tình, tính khí của ngời con gái đang yêu: họ sống với những trạng thái trái ngợc trong lòng “ dữ dội rồi dịu êm, ồn ào và lặng lẽ”

- Với khát vọng lớn lao nh thế, sóng không chịu dừng lại ở sông, vì “ sông không hiểu nổi mình”, sóng phải “ tìm ra tận bể” Hành trình ra bể rộng, từ bỏ giới hạn chật hẹp tìm đến chân trời bao la của tâm hồn Ra

đến bể rộng, con sóng mới thật sự tìm thấy mình, nhận thức đợc sức mạnh và khát khao của nó

- Sóng là vĩnh hằng với thời gian, dù ngày xa hay ngày sau vẫn không thay đổi, cũng nh nỗi khát vọng tình yêu của con ngời- nỗi khát vọng bồi hồi trong trái tim tuổi trẻ:

“ôi con sóng ngày xa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Khi tình yêu đến, nh một tâm lí tự nhiên và thờng tình, ngời ta luôn có nhu cầu tự tìm hiểu và phân tích Nhng tình yêu là một hiện tợng tâm lí khác thờng, đầy bí ẩn nên không thể giải thích, cũng không thể cắt nghĩa

đợc Cuối cùng đành phải thú nhận: “ Em cũng không biết nữa”-> Lời thú nhận chân thành, tế nhị nhng sâu lắng

“Con sóng dới lòng sâu

… Cả trong mơ còn thức”

- Tác giả đã mợn hình tợng sóng để diễn tả nỗi nhớ trong trái tim

đang yêu: “ nhớ không ngủ đợc”, “ trong mơ còn thức”-> nối nhớ cồn cào, da diết, thờng trực bao trùm lên cả không gian và thời gian, không chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi vào trong tiềm thức, xâm nhập vào cả trong giấc mơ Nó cuồn cuộn, dạt dào nh những đợt sóng biển triền miên, không nghỉ -> Tình yêu của ngời con gái vừa thiết tha, mãnh liệt vừa trong sáng, giản dị vừa thuỷ chung, duy nhất vừa chân thành đằm thắm Đây chính là cơ sở để đi đến đích của tình yêu là hạnh phúc gia

đình cũng nh con sóng nhất định sẽ vào đến bờ “ dù muôn vời cách trở”

“ Làm sao đợc tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”

Cuối cùng, sóng cũng nói giúp cho nhà thơ nỗi khát vọng đợc sống trọn vẹn, sống hết mình trong tình yêu, cho tình yêu là tất cả để từ đó vĩnh viễn hoá tình yêu, để tình yêu trở nên bất tử

III KB:

Qua hình tợng sóng ngời đọc cảm nhận đợc sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của ngời phụ nữ khi đang yêu Ngời phụ nữ mạnh bạo, chủ động bày tỏ những khát vọng và những rung động rạo rực của lòng mình trong tình yêu

NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Đề 1: Trong bài thơ “Một khỳc ca”, Tố Hữu cú viết:

“Sống là cho đõu chỉ nhận riờng mỡnh”

Hóy trỡnh bày ý kiến của anh/chị về quan niệm sống núi trờn

Dàn ý I.Mở bài:

-Mỗi người cú một quan niệm sống riờng, thậm chớ đối lập nhau

-Với Tố Hữu: “Sống là cho đõu chỉ nhận riờng mỡnh”

II.Thõn bài:

1.Giải thớch ý nghĩa (núi như vậy cú nghĩa là gỡ?)

-Thế nào là “cho”, “nhận” ? “Cho” là biết hi sinh, cống hiến, biết sống vỡ người khỏc “Nhận” là hưởng thụ, đem phần về cho mỡnh, sống chỉ biết

cú mỡnh

-í nghĩa của cõu núi: Sống khụng phải chỉ biết hưởng thụ, mà phải biết

hi sinh, cống hiến, phải biết quan tâm đến mọi người (Mối quan hệ giữa trách nhiệm và quyền lợi)

2.Mở rộng, nâng cao: (Lí giải, phân tích, đánh giá tính chất đúng đắn,

đồng thời bác bỏ, phê phán những biểu hiện sai lệch liên quan đến vấn

đề được bình luận)

*Lí giải tại sao?

-Thành quả của mỗi người đạt được trong cuộc sống không phải tự dưng

có được mà phải trải qua một quá trình Ngoài sự nỗ lực, phấn đấu của bản thân còn là sự hi sinh, giúp đỡ, cống hiến của bao người

-Vì vậy, lối sống chỉ vì mình, chỉ biết hưởng thụ mà không biết hi sinh, cống hiến là một lối sống ích kỉ, không thể chấp nhận Xét về mặt đạo lí:

đó là sự vô ơn, bội nghĩa Xét về qui luật phát triển xã hội: đó là lối sống lạc hậu, trì trệ, kìm hãm sự phát triển…

*Các biểu hiện của quan niệm sống đẹp:

-Cần phải quan tâm, giúp đỡ người khác để cuộc sống của họ ngày càng

tố đẹp hơn: những người trong gia đình, người thân, người quen biết và

cả những người ta chưa quen biết khi họ có nhu cầu được sẻ chia, giúp

đỡ Giúp đỡ bằng nhiều hình thức: vật chất, tinh thần tuỳ vào điều kiện bản thân mình

-Xác định trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, dân tộc: thực hiện đúng và đủ trách nhiệm của mình; biết đặt quyền lợi của tập thể lên trên lợi ích bản thân; biết cống hiến, hi sinh cho Tổ quốc nếu cần…

*Nêu gương sống đẹp và phê phán những biểu hiện lệch lạc:

-Thế hệ thanh niên ngày nay đã có nhiều bạn trẻ sống đẹp như vậy, học sẵn sằng cống hiến tài năng, trí tuệ, sức lực của mình cho quê hương, đất nước; họ sẵn sàng san sẻ gánh nặng với người khác mà không chút so

đo, tính toán…

-Bên cạnh đó vẫn còn nhiều thanh niên có lối sống nhỏ nhen, ích kỉ, chỉ

lo vun vén cho bản thân mình mà không quan tâm đến người khác…

3.Bài học rút ra: Cần phải biết kết hợp hài hoà giữa quền lợi và trách

nhiệm, giữa “cho” và “nhận”; nhận thức rõ ý nghĩa cao quý khi mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho người khác; cho cồng đồng, đất nước

III.Kết bài:

-Quan niệm sống của Tố Hữu là quan niệm sống đúng đắn ở mọi thời đại

-Hơn ai hết, thanh niên cần phải xác định rõ trách nhiệm, tình thương của mình

Đề 2: Anh/chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến sau:

“Phê phán thái độ thờ ơ ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết”

Gợi ý I.Mở bài:

-Trong cuộc sống, việc khen chê có một ý nghĩa vô cùng quan trọng

(Tuân Tử: “Người chê ta mà chê phải là thầy ta; người khen ta mà khen phải là bạn ta; những kẻ vuốt ve nịnh bợ ta chính là kẻ thù ta vậy”)

-Để lòng vị tha, tình thương yêu con người càng được nhân lên, mỗi

người không chỉ biết ca ngợi mặt tốt đẹp, thánh thiện của con người mà cần phải tỏ rõ thái độ phê phán, không đồng tình với lối sống ích kỉ,

thiếu tình người trong đời sống, đúng như lời nhận xét: “Phê phán thái

độ thờ ơ ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết”

II Thân bài:

1.Giải thích ý nghĩa: khẳng định tầm quan trọng và sự cần thiết như

nhau của việc phê phán thái độ sống ích kỉ, vô cảm trong việc nêu

gương, ca ngợi lòng vị tha, tình nhân ái, tinh thần đoàn kết của con

người

2.Mở rộng, nâng cao:

*Lí giải tại sao?

-Theo lẽ thường, con người ta ai cũng thích được khen và từ đó nảy sinh tâm lí chung là chỉ thiên về biểu dương, ca ngợi những mặt tốt đẹp của con người mà ngại phê phán những mặt còn hạn chế, yếu kém của họ Ý kiến trên muốn nhấn mạnh đến sự cần thiết của tinh thần đấu tranh, phê phán thái độ thờ ơ ghẻ lạnh đối với con người trước hết là vì thế

-Sinh ra trong đời không phải ai cũng như ai, có người sống chan hoà, nhân ái, luôn muốn đem lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho người khác, nhưng cũng có người lại sống ghẻ lạnh, thờ ơ, chẳng quan tâm đến

người thân, đồng loại Và ngay trong chính bản thân của mỗi người cũng

tồn tại hai mặt tốt-xấu, cao thượng-thấp hèn, vị tha-ích kỉ,…(Nhân vô thập toàn) Do vậy, trong cuộc sống không thể chỉ có một chiều ca ngợi

đức vị tha, lòng yêu thương mà thiếu đi tiếng nói đấu tranh, phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người Bởi xét đến cùng, bản chất của hai sự việc trên đều cùng chung mục đích: hướng con người đến cuộc sống tốt đẹp hơn, muốn con người được sống trong biển đời giàu tình yêu thương

*Những biểu hiện của hai cách sống nói trên và tầm quan trọng của cách ứng xử và phê phán:

-Sống vị tha là sống vì người khác, là biết cảm thông, chia sẻ và yêu thương con người bằng một tình cảm chân thành Lòng vị tha sẽ giúp con người vượt lên trên mọi hận thù, mọi ganh ghét cá nhân để cùng sống vì lợi ích chung Lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, chống chọi với thiên tai, địch hoạ của nhân dân ta là những minh chứng hùng hồn và thuyết phục nhất cho chân lí này

-Sống thờ ơ, ghẻ lạnh là thái độ sống vô tâm, vô cảm trước nỗi đau của người thân, đồng loại, không biết thông cảm, quan tâm, chia sẻ với

những cảnh đời bất hạnh chung quanh mình mà chỉ biết lo nghĩ đến lợi ích của bản thân, chỉ biết đề cao cái tôi riêng mình Lối sống đó dẫn con người đến sự nhỏ nhen, ích kỉ, nhiêu khi là tàn nhẫn Vì mình, họ có thể giẫm đạp lên người khác để mà sống Nếu sống như vậy, đạo đức xã hội

sẽ dần bị băng hoại

-Như vậy, có thể thấy rằng, thái độ thờ ơ, lạnh nhạt và lòng vị tha, tình đoàn kết là hai mặt trái ngược của đạo đức xã hội; ở đối cực nào nó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của con người, của cộng đồng, dân

tộc Phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt và ngợi ca lòng vị tha, tinh thần đoàn kết đều cần thiết quan trọng như nhau vì tất cả đều giúp con người soi vào đó mà thấy rõ những mặt tốt-xấu của mình để có sự điều chỉnh, phấn đấu hoàn thiện bản thân

*Suy nghĩ về lối sống của thanh niên hiện nay: Hiện nay, bên cạnh

những thanh niên hăm hở nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội, dành hết “chiếc bánh thời gian” của mình cho công tác từ thiện thì vẫn không

ít thanh niên chỉ lo hưởng thụ, thờ ơ, lạnh nhạt với cả gia đình và những người chung quanh

3.Bài học rút ra:

-Sống có trách nhiệm, biết yêu thương con người, không chỉ có lời ca ngợi một chiều mà cùng với lời ngợi ca, mỗi người cần phải có tiếng nói đấu tranh, phê phán với những biểu hiện còn lệch lạc, cách sống vô trách nhiệm, thiếu tình thương trong cuộc đời

-Cần phải có thái độ khen chê rõ ràng, đúng mức, đúng lúc, đúng nơi Tất cả phải xuất phát từ thiện tâm, thiện ý của mình Không có gì có sức thuyết phục và lay động mạnh mẽ trái tim mọi người hơn là cách sống chan hoà, giàu tình thương của bản thân trong cuộc sống hàng ngày đối với người thân và cộng đồng

III.Kết bài:

-Trong cuộc, nếu lời ca ngợi được ví như đường thì lời phê phán được ví như muối Lẽ nào cuộc sống chỉ cần đến vị ngọt ngào của đường mà không cần đến cái mặn của muối ?

-Bản chất của con người là thánh thiện (Khổng Tử: “Nhân chi sơ tính bản thiện”) và ai ai cũng đều mong muốn có một cuộc sống ngập tràn

tình yêu thương Nhưng để có một cuộc sống “Người yêu người sống để yêu nhau”, mỗi người cần phải sống thành tâm, thành tâm trong cả lời khen và lời chê Câu nói trên không phải là một tư tưởng mới mẻ nhưng

nó có ý nghĩa thực tế vô cùng sâu sắc

Đề 3: Anh/chị có suy nghĩ gì về hiện tượng học sinh vẫn còn gian lận

trong các kì thi?

Gợi ý I.Mở bài:

-Giáo giục nướcnhà trong những năm gần đây có những bước tiến đáng

kể

-Tuy nhiên vẫn còn những hiện tượng tiêu cực, trong đó không thể

không kể đến việc học sinh vẫn còn gian lận trong các kì thi

II.Thân bài:

1.Thực trạng gian lận của học sinh trong các kì thi:

-Ở khắp nơi trong cả nước, ở các cấp học, đặc biệt là những kì thi tuyển, những kì thi mang tầm Quốc gia đều xảy ra hiện tượng này

-Hình thức gian lận ngày càng tinh vi