Đại cương về Mô và Phôi : Phát triển của động vật thân mềm part 1 doc

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN Động vật thân mềm bao gồm một số lượng loài lớn, phân bố trong nhiều môi trường khác nhau, phương thức sống cũng rất khác nhau.. Phần lớn các lo

CHƯƠNG 9: PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT

THÂN MỀM (MOLLUSCA)

1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

Động vật thân mềm bao gồm

một số lượng loài lớn, phân bố

trong nhiều môi trường khác

nhau, phương thức sống cũng

rất khác nhau

Có nhóm sống vùi trong cát

hoặc bùn, có nhóm bám vào

giá thể ở nền đáy, có nhóm

sống trôi nổi trong nước

Do đó sự phát triển cá thể của

nó cũng rất đa dạng

Đặc điểm phân tính

Không phân tích (lýỡng tính): Trên

cùng cơ thể đồng thời có cả tuyến

sinh dục đực và cái Phần lớn các loài chân bụng Gastropoda mang đặc

điểm phân tính này

Phân tính đực cái riêng nhưng có hiện tượng biến đổi từ đực sang trái hoặc ngược lại: Sự thay đổi tính này

do sự thay đổi mùa vụ trong năm

hoặc do điều kiện sống biến đổi Các loài thuộc lớp hai mảnh vỏ Bivalvia thường có đặc tính này

Phân tích rõ ràng và tồn tại suốt chu

kỳ sống: Bắt gặp ở lớp thần kinh kép

(Amphineura)

Đặc điểm thụ tinh

Đa số các loài động vật thân mềm thụ tinh ngoài Tinh trùng xâm nhập vào trứng trước lúc xuất hiện cực cầu 1, tức là trứng đang vào thời kỳ noãn bào sơ cấp

Một số loài thuộc lớp chân bụng thụ tinh trong, nhờ sự xuất hiện của cơ quan giao phối Hiện tượng này gặp ở ốc đỏ Parana, ốc

Cipango

Quá trình phát triển phôi bắt đầu sau khi thụ tinh Nhìn chung có

ba phương thức:

Các phương thức phát triển phôi

(1) Phát triển trong túi trứng:

Ở một số loài thuộc nhóm chân bụng, trứng đẻ ra được dính kết lại với nhau tạo thành túi trứng lớn Sự dính kết này nhờ chất keo bao quanh trứng do ống dẫn trứng tiết ra

Túi trứng có nhiều hình dạng khác nhau: có loại hình

chuông như túi trứng của ốc Natica; hình sợi như ốc thỏ

biển; hình bình hoa như ốc Urosalpine salpine

Các túi này có thể lơ lửng trong nước, hoặc bám vào thực vật thủy sinh, bám vào đáy bùn, cát

Các phương thức phát triển phôi (tt)

(2) Phát triển trong nước:

Phần lớn các loài thuộc lớp hai mảnh vỏ: trứng sau khi thoát ra khỏi buồng trứng và được thụ tinh, lơ lửng trong nước Quá trình phát triển phôi xảy ra ở đó cho đến giai đoạn ấu trùng

Khi nở ấu trùng thoát ra khỏi màng trứng Ơ phương thức này trên

bề mặt của phôi thường xuất hiện tiêm mao để giúp phôi vận động được trong nước

(3) Phát triển trong xoang mang và xoang màng áo:

Đa số các loài thuộc lớp hai mảnh vỏ ở nước ngọt; trứng đẻ ra

khỏi tuyến sinh dục được lưu lại trong xoang màng áo Quá trình phát triển phôi được thực hiện ở đấy và được con mẹ bảo vệ đến giai đoạn ấu trùng thì thoát ra ngoài Một số trường hợp có thể lưu lại trong cơ thể mẹ lâu hơn

Đặc điểm phân cắt trứng

Trừ bọn chân đầu, phần lớn trứng của động vật thân mềm thuộc loại phân cắt xoắn ốc Đây là dạng phân cắt hoàn toàn, nhưng

không đều; các phôi bào sắp xếp theo hình xoắn ốc

Phôi nang, phôi vị

Những loại trứng có lượng noãn hoàng nhiều như trứng các loài chân bụng thì phôi nang thuộc dạng phôi nang đặc và phôi vị theo phương thức lõm vào

Những loại trứng có lượng noãn hoàng ít như trứng bọn 2 mảnh

vỏ thì phôi nang thuộc dạng phôi nang có xoang, phôi vị theo

phương thức lõm vào

Tuy vậy các phôi bào ở cực động vật nhỏ hơn các phôi bào ở cực thực vật rất nhiều