người làm việc trong ngành này thường được gọi là dân CNTT IT specialist Ở Việt Nam: Khái niệm công nghệ thông tin được hiểu và định nghĩa trong Nghị quyết Chính phủ số 49/CP kí ngày 04
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG HỆ THỐNG TỰ ĐỘNG PHỤC HỒI WINDOWS TRONG VIỆC QUẢN LÝ MÁY TÍNH TRƯỜNG THCS NGŨ HIỆP
Trang 2A-PHẦN MỞ ĐẦU I./ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1./ Lý do khách quan
Công nghệ thông tin ( CNTT) là ngành sử dụng máy tính và phần
tin người làm việc trong ngành này thường được gọi là dân CNTT (IT specialist)
Ở Việt Nam: Khái niệm công nghệ thông tin được hiểu và định nghĩa
trong Nghị quyết Chính phủ số 49/CP kí ngày 04/08/1993: “ Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công
cụ kĩ thuật hiện đại - chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội.”
Trong hệ thống giáo dục Tây phương, CNTT đã được chính thức tích hợp vào chương trình học phổ thông Người ta đã nhanh chóng nhận ra rằng nội dung về CNTT đã có ích cho tất cả các môn học khác
Trong hệ thống giáo dục Việt Nam, trong những năm gần đây CNTT cũng đã được đưa vào chương trình phổ thông xem như một môn học chính thức
Với sự ra đời của Internet mà các kết nối băng tần rộng tới tất cả các trường học, áp dụng của kiến thức, kỹ năng và hiểu biết về CNTT trong các môn học đã trở thành hiện thực
Cùng với sự phát triển CNTT và internet thì virus máy tính cũng phát triển không ngừng, nó có thể lây lan một cách nhanh chóng từ máy này qua máy khác bằng nhiều con đường khác nhau Một khi máy tính của chúng ta đã
bị nhiễm thì hệ thống của chúng ta sẽ bị tê liệt hoàn toàn lúc này chúng ta sẽ làm gì khi chiếc máy thân yêu của mình không hoạt động được nữa ?
2./ Lý do chủ quan
Trang 3Khi mà Công nghệ phần mềm cũng như phần cứng phát triển thì virus cũng phát triển theo Hệ điều hành thay đổi thì virus máy tính cũng tự thay đổi mình để phù hợp với hệ điều hành đó và để có thể ăn bám ký sinh Tất nhiên
là virus không tự sinh ra, virus máy tính là do con người tạo ra Quả thực cho đến ngày nay có thể coi nó đã trở thành như những bệnh dịch cho những chiếc máy tính và chúng tôi, các bạn, chúng ta là những người bác sĩ, phải luôn chiến đấu với bệnh dịch và tìm ra những phương pháp mới để hạn chế và tiêu diệt chúng Cũng như mọi vấn đề ngoài xã hội, cũng khó tránh khỏi việc có những loại bệnh mà phải dày công nghiên cứu mới trị được, hoặc cũng có những trường hợp gây ra những hậu quả khôn lường Chính vì vậy, phương châm "Phòng hơn chống" vẫn luôn đúng đối với virus máy tính
Có thể việc viết virus mang mục đích phá hoại, thử nghiệm hay đơn giản chỉ là một thú đùa vui ác ý Nhưng chỉ có điều những cái đầu thông minh này khiến chúng ta phải đau đầu đối phó và cuộc chiến này gần như không chấm dứt và nó vẫn tiếp diễn, và đó cũng là lý do khiến tôi chọn đề tài này
II./ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Giúp cho người quản lý máy tính trong trường học làm việc một cách nhanh chóng thay vì khi bị sự cố máy tính chúng ta phải bỏ ra khoản 2 giờ để thực hiện việc cài đặt windows và các ứng dụng cần thiết cho 1 chiếc máy tính Vậy khi hàng loạt chiếc máy tính bị hư cùng lúc thì ta phải bỏ ra hàng chục giờ để khôi phục lại nhưng với sự kết hợp giữa Ghost và Dos ta có thể chỉ bỏ ra chừng vài giờ là mọi thứ lại đâu vào đấy
III./ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu việc sử dụng phần mềm “ Ghost và Dos” để tạo ra menu tự động phục hồi hệ thống để làm đơn giản hóa việc quản lý máy tính trong trường Ngay cả khi người quản lý phòng máy không phải là một kỹ thuật viên chuyên nghiệp cũng có thể làm được một cách dễ dàng và nhanh chóng
IV./ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Tất cả các máy tính có cài đặt windows trong trường THCS Ngũ Hiệp nói riêng và các trường nói chung
Trang 4B - PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hệ điều hành là một chương trình chạy trên máy tính, dùng để điều
hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các tài nguyên phần mềm trên máy tính
Hệ điều hành đóng vai trò trung gian trong việc giao tiếp giữa người sử
dụng phát triển và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng
* Theo nguyên tắc, hệ điều hành cần thỏa mãn hai chức năng chính yếu sau:
+ Quản lý chia sẻ tài nguyên
Tài nguyên của hệ thống (CPU, bộ nhớ, thiết bị ngoại vi, ) vốn rất giới hạn, nhưng trong các hệ thống đa nhiệm, nhiều người sử dụng có thể đồng thời yêu cầu nhiều tài nguyên Để thỏa mãn yêu cầu sử dụng chỉ với tài nguyên hữu hạn và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hệ điều hành cần phải có cơ chế và chiến lược thích hợp để quản lý việc phân phối tài nguyên
Ngoài yêu cầu dùng chung tài nguyên để tiết kiệm chi phí, người sử dụng còn cần phải chia sẻ thông tin (tài nguyên phần mềm) lẫn nhau, khi đó hệ điều hành cần đảm bảo việc truy xuất đến các tài nguyên này là hợp
lệ, không xảy ra tranh chấp, mất đồng nhất
+ Giả lập một máy tính mở rộng
Hệ điều hành làm ẩn đi các chi tiết phần cứng, người sử dụng được cung cấp một giao diện đơn giản, dễ hiểu, dễ sử dụng và không phụ thuộc vào thiết bị phần cứng cụ thể
Thực tế, ta có thể xem Hệ điều hành như là một hệ thống bao gồm nhiều máy tính trừu tượng xếp thành nhiều lớp chồng lên nhau, máy tính
Trang 5mức dưới phục vụ cho máy tính mức trên Lớp trên cùng là giao diện trực quan nhất để chúng ta điều khiển
Ngoài ra có thể chia chức năng của Hệ điều hành theo bốn chức năng sau : Quản lý quá trình (process management) Quản lý bộ nhớ (memory management) Quản lý hệ thống lưu trữ (storage management) Giao tiếp với người dùng (user interaction)
* Nhiệm vụ của hệ điều hành
Điều khiển và quản lý trực tiếp các phần cứng như bo mạch chủ, bo mạch đồ họa và bo mạch âm thanh,
Thực hiện một số thao tác cơ bản trong máy tính như các thao
tác đọc, viết tập tin, quản lý hệ thống tập tin (file system) và các kho dữ
liệu
Cung ứng một hệ thống giao diện sơ khai cho các ứng dụng thường là thông qua một hệ thống thư viện các hàm chuẩn để điều hành các phần cứng mà từ đó các ứng dụng có thể gọi tới
Cung ứng một hệ thống lệnh cơ bản để điều hành máy Các
lệnh này gọi là lệnh hệ thống (system command)
Ngoài ra hệ điều hành, trong vài trường hợp, cũng cung cấp các dịch vụ cơ bản cho các phần mềm ứng dụng thông thường như chương
Ghost là một chương trình tạo (chụp) một ảnh của một ổ đĩa :
ổ C, D để khi cần thiết, ta dùng ảnh đó để phục hồi lại những gì ta đã chụp Thường thì người ta hay "chụp" hình ổ đỉa cài đặt windows ngay sau khi cài đặt windows và các chương trình một cách "hoàn chỉnh" Nếu sau này, vì một lý do nào đó (bị virus, hay bị vọc phá chẳng hạn) máy của bạn chạy không ổn định, bạn sẽ dùng ảnh đó để phục hồi lại những gì bạn đã cài "thuở ban đầu Giống như bạn san một bức ảnh thành một file ảnh vậy
Trang 6CHƯƠNG II : CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1./ Chuẩn bị :
- Máy tính đã cài đặt đầy đủ windows và các ứng dụng cần thiết
- Phần mềm Gimage
- Phần mềm tạo ảnh đĩa WinImage v8.0 ( hoặc file ảnh đã tạo sẵn )
- Phần mềm Avlgo Manager 2007 (v2.1.0.3)
- Phần mềm Ghost
2./ Hướng dẫn tạo ảnh đĩa boot
Trước hết bạn cần tải chương trình Gimage và cài đặt Sau khi cài đặt xong, khởi động chương trình
Ở ô thứ nhất, bạn chọn đến file GRLDR trong thư mục Gimage
Ở ô thứ hai, bạn chọn dung lượng của file ảnh đĩa mềm (nên chọn con số dưới 7200KB vì trên dung lượng này DOS sẽ không boot được)
Ô thứ ba là nơi lưu file ảnh đĩa mềm, nên lưu ở phân vùng chứa HĐH
bấm No trong hộp thoại hiện ra kế tiếp rồi thoát ra khỏi chương trình
Kế đó, bạn dùng một chương trình biên tập ảnh đĩa mềm để mở một file ảnh đĩa có khả năng boot vào DOS được Bài viết này dùng phần mềm
WinImage
Bạn cần trích xuất hết các file chứa bên trong vào một thư mục riêng (đây là các file của hệ điều hành MS-DOS) Sau đó trích xuất thông tin khởi
động (boot sector) trên đĩa mềm bằng cách vào menu Image > Boot
sectorproperties
Trong hộp thoại mới xuất hiện, bấm chọn Save để lưu lại file *.bin
chứa boot sector
Đóng file ảnh đĩa này và mở file ảnh đĩa đã tạo ban nãy
(C:Bootimage.ima), xóa file Grubldr.sys và bấm phím Insert để import các
file của hệ điều hành MS-DOS đã trích xuất ban nãy
Tiếp theo, mở lại hộp thoại Boot sector properties, bấm nút Open, tìm và
Trang 7bấm đôi lên file *.bin đã lưu trước đó, bấm tiếp OK Lưu file ảnh đĩa này lại Lúc này thì file 5,62M.IMA đã có thể boot được rồi
Nếu am hiểu về DOS, bạn có thể thay đổi lệnh hay bổ sung thêm ứng dụng vào file ảnh đĩa này để tiện sử dụng sau này
* Phụ chú : chúng ta có thể lấy ảnh đĩa đã tạo sẵn và phần mềm Avlgo Manager 2007 tại địa chỉ :
http://www.4shared.com/file/212868399/add97bb7/auto_ghost.html
3./ Tiến hành :
Bước chuẩn bị "nguyên liệu" đã xong, bây giờ bạn cần tải về chương
trình giả lập Avlgo Manager để tạo môi trường khởi động từ đĩa mềm Sau
hành ) chạy chương trình Avlgo Manager.
Đánh dấu vào mục Virtual Disk, chọn đường dẫn tới file C:
5,62M.IMA Trong ô thứ 3 bạn chọn đường dẫn tới file Boot.ini
Sau khi bấm Assemble, chương trình sẽ tạo thêm file (thường nằm ở ổ đĩa C
Avlgo.bin và Avlgo.sys đồng thời tích hợp DOS vào menu boot của
Windows
Bạn nên khởi động lại để kiểm tra kết quả Nếu thấy xuất hiện thêm mục mới trong menu boot và boot được vào DOS thì công việc của bạn đã thành công Trường hợp không hiện menu boot mà boot thẳng vào Windows
thì bạn mở file Boot.ini ra, sửa lại giá trị timeout cho hợp lý Nếu hiện menu
boot mà không boot được vào DOS hay gặp lỗi phát sinh gì, bạn nên kiểm tra lại file ảnh đĩa
* Sau khi thực hiện thành công menu boot thì khi khởi động vào chúng ta sẽ có 2 dòng :
Microsoft Windows XP Professional
Avlgo - 5,62M.IMA ( chúng ta có thể sửa lại tên tùy thích )
Lúc này chúng ta sao lưu hệ thống trước bằng cách tại menu boot ta chọn
Avlgo - 5,62M.IMA tiếp theo chúng ta chọn mục số 1 để tự động sao lưu
Về sau khi gặp sự cố chúng ta cũng chọn Avlgo - 5,62M.IMA nhưng lúc
này chúng ta phục hồi lại hệ thống nên ta chọn mục số 2
Trang 8* Ghi chú : để tránh trường hợp ai cũng có thể vào phục hồi lại hệ thống của
chúng ta nên trong file ảnh đã tạo tôi có sử dụng password để yêu cầu người thực hiện nhập pass mới cho khôi phục hệ thống ( pass là : 723387 )
Trang 9CHƯƠNG III: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Trước khi sử dụng cách này để phục hồi hệ thống thì mỗi khi máy gặp
sự cố người quản lý máy phải gọi điện cho nơi sửa chữa và phải chờ rất mất
Sau khi sử dụng cách trên để tự động phục hồi hệ thống tôi thấy đỡ tốn
bảo trì hay sửa chữa máy tính của trường và tôi thấy có thể nhân rộng mô hình này để mọi người cùng thực hiện để tăng hiệu quả việc sử dụng máy trong lúc virus ngày càng lan rộng
Sau đây là một tính toán đơn giản để thấy được sự hiệu quả của việc sử dụng xây dựng hệ thống tự động phục hồi Giả sử chúng ta có khoảng 20 máy tính nếu ta sử dụng cách cài đặt thông thường phải mất 2 giờ 1 máy vậy 20 máy ta phải mất 40 giờ, còn ta sử dụng hệ thống tự phục hồi ta chỉ mất 15 phút 1 máy và chúng ta có thể cùng một lúc nhiều máy vậy khoảng 2 giờ thì chúng ta hoàn thành toàn bộ 20 máy tiết kiệm được khoảng 38 giờ ngoài ra cũng giảm rất nhiều tiền công phải sửa chữa
Trang 10C - PHẦN KẾT LUẬN
Khoa học công nghệ ngày càng phát triển thì đòi hỏi ngành giáo dục cũng phải phát triển theo để theo kịp thời đại, do đó ở mỗi cơ quan hay trường học đều được trang bị máy tính để phục vụ cho công việc Vào thời điểm hiện nay việc sử dụng máy tính đã khá phổ biến và nó cũng không còn xa lạ với mọi người, việc sử dụng máy tính để học tập, giảng dạy không thể tránh khỏi
sự lây nhiễm của virus máy tính Vì vậy đòi hỏi chúng ta phải biết cách đề phòng hay sửa chữa đơn giản để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra như : mất dữ liệu, windows bị lỗi… v.v
Việc sử dụng hệ thống tự động phục hồi windows là một giải pháp an toàn và hiệu quả giúp người sử dụng máy có thể học, nghiên cứu mà không phải sợ bị sự cố về hệ điều hành
Ngũ Hiệp, ngày tháng năm 2010
Người thực hiện
Đặng Hoàng Anh
Trang 11MỤC LỤC
A - PHẦN MỞ ĐẦU I./ Lý do chọn đề tài trang 1,2 II./ Mục Đích nghiên cứu trang 2
III./ Nhiệm vụ nghiên cứu trang 2 IV./ Đối tượng sở nghiên cứu trang 2
B – PHẦN NỘI DUNG Chương I : Cơ sở lý luận trang 3 - 4 chương II : Các bước tiến hành trang 5-6 1/ Chuấn bị trang 5
2./ hướng dẫn phần mềm trang 5-6 3./ Tiến hành trang 6
Chương III : Kết quả đạt được qua việc làm thí nghiệm mô phỏng trang 7
C – PHẦN KẾT LUẬN Kết luận trang 8