Nhưng chính tiến trình vận động của Ý thức-bất hạnh đã mang lại kết quả là: ý thức ấy đã đặt tính cá biệt vào trong sự phát triển trọn vẹn hay đã thiết định tính cá biệt – với tư cách l
Trang 1G W G Hegel : HIỆN TƯỢNG HỌC TINH THẦN
[Phần 7]: (A A) LÝ TÍNH
SỰ XÁC TÍN VÀ SỰ THẬT
CỦA LÝ TÍNH
§ 231
Khi ý thức đã đạt đến được ý tưởng rằng: ý thức cá biệt, về mặt
tự-mình (an sich), là Bản chất tuyệt đối thì ý thức quay trở lại vào trong
chính mình Đối với Ý thức-bất hạnh [trước đây], cái tồn tại-tự-mình là
cái “ở bên kia” (das Jenseits) đối với bản thân ý thức Nhưng chính tiến
trình vận động của Ý thức-bất hạnh đã mang lại kết quả là: ý thức ấy đã đặt tính cá biệt vào trong sự phát triển trọn vẹn hay đã thiết định tính
cá biệt – với tư cách là ý thức hiện thực – như là cái phủ định của chính
nó, tức như cái đối cực khách quan; hay nói cách khác, đã nỗ lực thành
công để bộc lộ [một cách minh nhiên] cái tồn-tại-cho-mình của nó và
chuyển hóa cái tồn tại-cho-mình này thành một tồn tại [một sự kiện, sự
vật khách quan] | Trong tiến trình vận động này, cũng đã hình thành
cho ý thức sự thống nhất của nó với cái Phổ biến này; một sự thống
nhất – bởi cái cá biệt khi bị phủ định thì chính là cái phổ biến – , về mặt
Trang 2“cho ta”, không còn bị rơi ra bên ngoài ý thức nữa; và sự thống nhất ấy
tạo nên cái bản chất của ý thức ở trong ý thức, xét như là ý thức, bởi ý
thức vẫn tự bảo tồn chính mình ngay trong tính phủ định này của nó
đối với nó(399) Sự thật của nó xuất hiện ra – ở trong tiến trình suy
luận (Schluss) [tổng hợp], nơi các đối cực là tuyệt đối tách rời nhau ra –
như là cái [hạn từ] trung giới tuyên bố với ý thức bất biến rằng cái cá
biệt đã từ khước chính mình, và tuyên bố với cái cá biệt rằng cái bất
biến không còn là một đối cực đối với nó nữa mà đã được hòa giải với nó(400) Cái trung giới này là sự thống nhất vừa biết rõ cả hai đối cực một cách trực tiếp, vừa tạo mối liên hệ giữa cả hai; và nó là ý thức về
sự thống nhất này giữa chúng; – sự thống nhất được cái trung giới
tuyên bố cho ý thức và cũng tức là cho chính bản thân nó – chính là ý thức của sự xác tín rằng nó là tất cả sự thật(401)
§ 232
Bây giờ, từ sự kiện: Tự-ý thức là LÝ TÍNH thì thái độ phủ định của nó
trước nay đối với cái tồn-tại-khác, từ nay chuyển hóa thành một thái
độ khẳng định Cho tới nay, nó đã chỉ quan tâm đến sự độc lập và tự
do của riêng mình, lo cứu vãn và bảo tồn chính nó cho chính nó trên cái giá phải trả của thế giới [bên ngoài] hay của hiện thực của chính nó
[bởi] cả hai đã xuất hiện ra như là cái phủ định [nhằm phủ nhận] bản
chất của nó Nhưng [từ nay], với tư cách là Lý tính, được đảm bảo vững
Trang 3chắc về chính mình, Tự-ý thức sống hòa bình với chúng và có thể [chấp
nhận], chịu đựng được chúng, vì nó xác tín rằng bản thân nó là thực tại hay nói cách khác, rằng tất cả hiện thực (Wirklichkeit) không gì khác
hơn là chính nó | Bản thân tư duy của nó là hiện thực một cách trực tiếp, do đó, nó hành xử với hiện thực này như là [thái độ của] thuyết duy tâm (Idealismus)(402) Đối với Tự-ý thức, khi tự hiểu mình như
vậy, dường như thể kể từ bây giờ, thế giới mới lần đầu tiên hiện diện | Trước đây, nó đã không hiểu được thế giới; nó đã [chỉ] ham muốn, và
nhào nặn [lao động] thế giới, rồi từ thế giới quay trở lại vào trong chính mình, tiêu trừ thế giới cho-mình [hưởng dụng] và tiêu trừ chính bản thân mình như là ý thức: vừa như là ý thức về thế giới như về cái bản chất, vừa như là ý thức về tính hư vô của thế giới ấy Chỉ từ bây giờ, sau khi nấm mồ của sự thật của mình đã bị đánh mất [xem §217], sau khi bản thân việc tiêu trừ hiện thực của mình đã bị tiêu trừ và ngay khi tính
cá biệt của ý thức trở thành Bản chất tuyệt đối đối với nó, Tự-ý thức
mới khám phá thế giới này như là thế giới hiện thực mới mẻ của chính
mình; mà sự tự tồn bền vững (Bestehen) của thế giới này là mối quan
tâm [và lợi ích] cho nó, giống như trước đây sự quan tâm [và lợi ích] của nó chỉ nhắm vào sự tiêu biến của thế giới này, bởi lẽ, đối với Tự-ý
thức, sự tự tồn của thế giới này trở nên sự thật và sự hiện tiền
(Gegenwart) của chính nó: Ý thức xác tín rằng: ở trong thế giới, nó [sẽ] trải nghiệm được chỉ về chính mình mà thôi(403)
Trang 4§ 233
Lý tính là sự xác tín của ý thức rằng mình là tất cả thực tại (alle
Realität); đó là cách phát biểu của thuyết Duy tâm về Khái niệm
[Nguyên tắc] của nó [về Lý tính] Giống như ý thức – khi xuất hiện ra
như Lý tính – có sự xác tín này một cách trực tiếp và tự-mình (an sich), thì thuyết duy tâm cũng phát biểu một cách trực tiếp(404)sự xác tín ấy:
“Tôi là Tôi”, theo nghĩa rằng cái Tôi – là đối tượng cho tôi – là đối
tượng với ý thức về sự không-tồn tại của bất kỳ đối tượng nào khác,
là đối tượng đơn độc, duy nhất, là tất cả thực tại và tất cả những gì hiện tiền (Gegenwart)(405) | Như thế, ở đây, cái Tôi – làm đối tượng
cho tôi – không phải như là đối tượng của Tự-ý thức nói chung, cũng
không phải như là đối tượng của Tự-ý thức tự do [Tự-ý thức khắc kỷ],
bởi trong cái trước, nó chỉ đơn thuần là đối tượng trống rỗng nói
chung, còn trong cái sau, chỉ đơn thuần là đối tượng tự rút lui ra khỏi những đối tượng khác, tức những đối tượng vẫn còn có giá trị [vẫn còn
tồn tại] bên cạnh nó(406) Nhưng, Tự-ý thức là tất cả thực tại – không chỉ đơn thuần về mặt “cho-mình” mà còn cả về mặt “tự-mình” nữa– vì
nó trở thành thực tại này, hay đúng hơn, tự chứng minh mình là như vậy(407) Nó tự chứng minh rằng mình là tất cả thực tại bằng chính con
đường đi của nó, trong đó, thoạt đầu, ở trong tiến trình vận động biện
chứng của việc “cho rằng” [xác tín cảm tính], của tri giác và giác tính, cái
Trang 5tồn-tại-khác tiêu biến đi với tư cách là cái tồn tại-tự mình | Rồi tiếp
theo, tự chứng minh trong tiến trình vận động thông qua sự độc lập-tự chủ của ý thức với việc làm chủ và làm nô, thông qua quan niệm về tự
do, thông qua sự giải phóng theo kiểu thuyết hoài nghi và cuộc đấu tranh cho sự giải phóng tuyệt đối của cái ý thức bị tự-phân đôi; trong con đường ấy, cái tồn tại-khác, trong chừng mực chỉ tồn tại [một cách
chủ quan] cho ý thức (für es) thì cũng tiêu biến đi cho bản thân ý thức
(für es selbst) Ở đó đã xuất hiện hai phương diện nối tiếp theo nhau:
một bên là nơi cái bản chất hay cái đúng thật (das Wahre) có đặc điểm
quy định của sự tồn tại [khách quan] đối với ý thức; còn phương diện kia là nơi cái bản chất chỉ có đặc điểm tồn tại [chủ quan] cho ý thức Nhưng, cả hai phương diện này đều tự quy giảm thành Một sự thật duy nhất, đó là: cái gì tồn tại hay là cái tự-mình (das Ansich) chỉ tồn tại
là trong chừng mực nó tồn tại cho ý thức, và cái gì tồn tại cho ý thức thì cũng tồn tại tự-mình [một cách khách quan](408) Ý thức – chính là sự thật này – đã bỏ chặng đường ấy lại đàng sau lưng mình và đã quên
mất con đường ấy khi ý thức xuất hiện một cách trực tiếp [đột ngột] như là Lý tính; hay nói cách khác, Lý tính này – khi xuất hiện một cách
trực tiếp – chỉ đơn thuần xuất hiện ra như là sự xác tín về sự thật này.