“Là một hệ thống phức tạp bao gồm các quần xã sinh vật (sinh học) và và môi trường sống của chúng (phi sinh học) tương tác với nhau như một đơn vị chức năng. Con người là một phần không thể tách rời của hệ sinh thái.”
Trang 1INTERNATIONAL UNION FOR CONSERVATION OF NATURE
THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU DỰA VÀO HỆ SINH THÁI
(EbA)
VCA Training course, 04-06 April 2012
Cải Thiện Sức Chống Chịu với Biến Đổi Khí Hậu của
Vùng Ven Biển Đông Nam Á (BCR)
Trang 2NỘI DUNG
1 Hệ sinh thái (HST) là gì?
2 Tại sao Đa dạng sinh học (bao gồm HST) có vai trò quan trọng đối với con người?
3 Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là gì?
4 Mối liên hệ giữa HST, Đa dạng sinh học và Biến đổi khí hậu
Trang 31 Hệ sinh thái (HST) là gì?
2 Tại sao Đa dạng sinh học (bao gồm HST) có vai trò quan trọng đối với con người?
3 Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là gì?
4 Mối liên hệ giữa HST, Đa dạng sinh học và Biến đổi khí hậu
Trang 4Hệ Sinh Thái là gì?
Trang 5Con người là một phần không thể tách rời của
Trang 61 Hệ sinh thái (HST) là gì?
2 Tại sao Đa dạng sinh học (bao gồm HST) có vai trò quan trọng đối với con người?
3 Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là gì?
4 Mối liên hệ giữa HST, Đa dạng sinh học và Biến đổi khí hậu
Trang 7HST – Một Hệ thống đa Chức năng và Dịch vụ
Trang 8CÁC DỊCH VỤ CỦA HỆ SINH THÁI
Gỗ và chất đốt Nhiên liệu
DỊCH VỤ ĐIỀU TIẾT
Điều hòa khí hậu Điều tiết lũ
Kiểm soát dịch bệnh Lọc nước
DỊCH VỤ VĂN HÓA
Thẩm mỹ Làm phong phú đời sống tinh thần Giáo dục
Giải trí
HST – Một Hệ thống đa Chức năng và Dịch vụ
Trang 9•HST cung cấp các sản phẩm và dịch vụ
•Hỗ trợ cho cuộc sống con người (thực phẩm, nước, gỗ, thuốc)
•Dịch vụ điều tiết (lũ, lọc nước, khí hậu)
• Giảm thiểu rủi ro do các thiên tai
• HST cung cấp các thành phần cơ bản của sự sống, thu nhập, việc làm (đặc biệt tại các nước đang phát triển)
• Là bãi đẻ và môi trường sống cho các loài động thực vật dưới nước và trên cạn (chuổi thực phẩm).
•Giảm thiểu và thích ứng với BĐKH
• Cung cấp các dịch vụ giải trí, thẩm mỹ và tinh thần.
HST – Một hệ thống đa chức năng và Dịch vụ
Trang 11Tình trạng của các dịch vụ khác
Tình trạng
Dịch vụ điều tiết
Điều tiết khí hậu – khu vực và địa phương
Trang 12Tình trạng của các dịch vụ khác
Tình trạng
Điều tiết thảm họa thiên nhiên
Các giá trị văn hóa
Các giá trị tinh thần và tôn giáo
Nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái +/–
Trang 131 Hệ sinh thái (HST) là gì?
2 Tại sao Đa dạng sinh học (bao gồm HST) có vai trò quan trọng đối với con người?
3 Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là gì?
4 Mối liên hệ giữa HST, Đa dạng sinh học và Biến đổi khí hậu
Trang 14“Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là quá trình quản lý, bảo tồn và phục hồi HST nhằm cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho con người thích ứng với sự biến đổi của khí hậu.”
EbA là sự lồng ghép Đa Dạng Sinh Học và Các Dịch Vụ HST vào chiến lược thích ứng tổng thể với BĐKH
Ví dụ: Lồng ghép quản lý nguồn nước, phục hồi sinh
cảnh (đất ngập nước, rừng, sinh cảnh ven biển); nông lâm nghiệp, hệ thống các khu vực được bảo vệ.
Robert Mather, IUCN
Trang 151 Hệ sinh thái (HST) là gì?
2 Tại sao Đa dạng sinh học (bao gồm HST) có vai trò
quan trọng đối với con người?
3 Thích ứng với BĐKH dựa vào HST là gì?
4 Mối liên hệ giữa HST, Đa dạng sinh học và Biến đổi khí hậu
Trang 16Đa dạng sinh học
Biến đổi khí hậu
BĐKH tác động đến ĐDSH và HST
ĐDSH và HST có thể
hỗ trợ con người giảm thiểu và thích ứng với BĐKH
Trang 17•Hiệu quả KT (so với việc xây đập)
•Cơ hội việc làm
• Giải trí
• Sinh kế bền vững (VD, khai thác gỗ từ rừng trồng)
• Bảo tồn động thực vật (bãi đẻ + nơi cứ trú cho các loài di cư)
• Giảm thiểu phát thải Carbon từ đất
Hình thành các hệ
thống Nông lâm
nghiệp kết hợp
• Đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp
• Cải thiện chu trình dinh dưỡng và điều tiết nước ngầm
• Phục hồi các vùng đất bị thoái hóa
• Chất lượng và an ninh lương thực
• Đa dạng nguồn thu nhập (bán củi, dược liệu)
•Các dịch vụ môi trường (VD, thụ phấn)
• Bảo tồn đa dạng nguồn gien
• Hấp thụ carbon
Tính Đa lợi ích của EbA đối với con người và HST
Trang 18Hệ sinh thái cung cấp các nguồn tài nguyên cần thiết cho con người “trước – trong – sau” thiên tai
Trang 19Phan Nguyên Hồng (1993)
Phân ranh tự nhiên của RNM
Vai trò và chức năng của Rừng ngập mặn
Trang 21Vàm Rầy, Bình Sơn, Kiên Giang 2011
Trang 2323
Trang 25Nguyên tắc cho các chiến lược EbA hiệu quả
1 Tập trung vào công tác giảm thiểu sức ép của các yếu tố phi khí
hậu (VD, thu hoạch mùa vụ không bền vững)
2 Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng
3 Xây dựng các mối hợp tác đa chiều, đa ngành, đa quy mô
4 Xây dựng chiến lược EbA dựa trên các thực hành tốt hiện có
trong công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên có xét đến sự không ổn định của yếu tố thời tiết.
5 Thông qua các phương pháp quản lý thích ứng
6 Lồng ghép EbA vào các chiến lược thích ứng BĐKH rộng hơn
7 Giáo dục và truyền thông (VD Nâng cao nhận thức, chuyển giao
kiến thức)