Cẩm nang định hướng nghề nghiệp
Trang 1CẨM NANG ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP
Hướng dẫn viết hồ sơ xin việc và các kỹ năng phỏng vấn
Tìm việc là công việc rất khó khăn, đặc biệt là khi bạn chưa chuẩn bị
Mục tiêu của cuốn cẩm nang này là cung cấp thông tinvà hỗ trợ cho
việc tìm việc của các bạn thông qua thông tin và những lời khuyên hữu
ích nhằm đảm bảo rằng các bạn có được hồ sơ xin việc tốt nhất, những
kỹ năng trả lời phỏng vấn phương pháp tổng quát quản lý việc tìm việc
Tara Winslow
Ver 1 - 2011
Trang 2Look Customer service excellence
Time management ability
Leadership qualities
Some experience (i.e internship)
Bottom line = Enterprises are looking for POTENTIAL
Lên kế hoạch cho sự
nghiệp tương lai
2011
PHẦN MỞ ĐẦU: LÊN KẾ HOẠCH
CHO NGHỀ NGHIỆP TƯƠNG LAI 7
BƯỚC ĐỂ TÌM ĐƯỢC CÔNG VIỆC
NHƯ Ý MUỐN 2
THỂ HIỆN BẢN THÂN QUA HỒ
SƠ XIN VIỆC 4
BƯỚC CUỐI CÙNG - QUÁ
TRÌNH PHỎNG VẤN 7
Tương lai
Sự nghiệp
“BẮT ĐẦU TÌM VIỆC KHÔNG BAO GIỜ LÀ QUÁ SỚM HÃY CHUẨN BỊ
HỒ SƠ XIN VIỆC VÀ TẬP PHỎNG VẤN NGAY KHI ĐANG CÒN NGỒI
TRÊN GHẾ NHÀ TRƯỜNG - ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI TỐT NGHIỆP”
Các doanh nghiệp tìm kiếm điều gì?
Những sinh viên có…
- Kỹ năng giao tiếp
- Kết quả học tập xuất sắc
- Kỹ năng phân tích
- Kỹ năng làm việc nhóm
- Kỹ năng quan hệ cá nhân
- Làm việc chuyên nghiệp
- Khả năng quản lý thời gian
- Tố chất lãnh đạo
- Một số kinh nghiệm (thực tập)
Trang 3TÌM KIẾMCÔNG VIỆC MƠ ƯỚC
7 Yêu Cầu Quan Trọng
Sự tập trung và chuẩn bị luôn dẫn đến thành
công
5 Giao tiếp chuyên nghiệp
a Giao tiếp phù hợp với doanh nghiệp trước và sau khi phỏng vấn
6 Hiểu rõ bản thân
a Hiểu rõ những điểm mạnh yếu của bản thân
b Quyết định xem bạn đang tìm công việc gì
c Cân nhắc tại sao bạn chọn chuyên ngành này
7 Tập trung vào tìm việc
a Ở đâu (Về mặt địa lý)?
b Ngành nghề nào?
c 20 doanh nghiệp hàng đầu mà bạn quan tâm
d Nghiên cứu qua mạng cũng như qua các nguồn thông tin khác
1 Thiết lập mạng lưới quan hệ
a Bạn biết ai trong doanh nghiệp hay
ngành nghề? Hãy suy nghĩ sáng tạo!
(Hỏi thầy cô,các mối quan hệ của bạn
bè )
2 Chuẩn bị một hồ sơ xin việc xuất sắc
a Nhấn mạnh những thành tựu trong
học tập và làm việc phù hợp với
doanh nghiệp hay vị trí mà bạn quan
tâm
3 Ngoại hình dẫn tới thành công
a Trang phục và ứng xử chuyên nghiệp
b
4 Chuẩn bị cho buổi phỏng vấn
a Sẵn sàng trả lời các câu hỏi phỏng
vấn ứng xử cũng như những câu hỏi
phỏng vấn khác
b Luyện tập và chuẩn bị trước khi
phỏng vấn
Trang 4Mục đích của Hồ sơ
xin việc:
- Công cụ phân biệt
bạn với những ứng
viên khác
- Một văn bản minh họa
những kỹ năng và thành
tựu của bạn
- Thông qua nó, các
doanh nghiệp quyết
định xem có phỏng vấn
bạn hay không
Thể hiện
Hồ Sơ Xin Việc
• Là lời giới thiệu đầu tiên của bạn tới doanh
nghiệp và có thể tác động lớn tới quá trình sàng
lọc ứng viên
• Giúp bạn có được buổi phỏng vấn, nhưng không
giúp bạncó được công việc
• Cần phải thành thật - đừng nói dối bất cứ điều gì
• Nên nhấn mạnh những khả năng hoặc tiềm năng để đảm
nhận công việc
• Nhấn mạnh những kỹ năng mềm thông qua kinh nghiệm làm việc và các
hoạt động xã hội cũng như tại trường
• Cần có thông tin liên lạc chính xác, bao gồm, địa chỉ nhà, số điên thoại
và/hoặc địa chỉ email hay bất kỳ thông tin cá nhân nào khác mà doanh
nghiệp yêu cầu
Bản thân
Các phần của một hồ sơ xin việc
Hồ sơ xin việc cần có những mục sau:
• Thông tin liên lạc cá nhân
• Mục tiêu nghề nghiệp
• Nền tảng giáo dục
• Kinh nghiệm làm việc
• Kinh nghiệm hoạt động xã hộihay công việc tình nguyện
• Các hoạt động và sở thích
• Thông tin tham khảo (bạn có thểliệt kê hoặc viết trong hồ sơ:
• Thông tin tham khảo tùy theoyêu cầu
Trang 5Ví dụ:
Mục tiêu: Trở thành giáo viên dạy Tiếng Anh
Các kĩ năng cho công việc này:
• Phương pháp luận (chính quy và không chính quy)
• Kĩ năng thuyết trình
• Kĩ năng quan hệ cá nhân
• Kĩ năng giao tiếp
Kinh nghiệm:
2004 – 2007: Nhân viên văn phòng kiêm hướng dẫn viên du lịch tại
Saigontourist, Hà Nội
Nhân viên chính thức
Phạm vi công việc:
• Làm việc nhóm 5 – 10 người
• Du khách nói tiếng Anh
• Phiên dịch các thông tin về văn hóa và lịch sử các thành phố
• Thương lượng với người dân địa phương
• Độ dài các tour 4 – 10 ngày
• Địa điểm dẫn tour – Việt Nam
• Dẫn tour độc lập
• Nhận được phản hồi tích cực từ phía khách hàng
Từ danh sách này,chỉ ra những trách nhiệm và thành tựu cho thấy
những kỹ năng cần có cho vị trí này
• Dẫn tour độc lập cho nhóm 10 du khách trong lộ trình kéo dài 10
ngày
(khả năng làm việc độc lập trong thời gian dài,kỹ năng thuyết trình
trong nhóm lớn
• Giao tiếp bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt, làm việc như một phiên
dịch
(kỹ năng đối thoại với du khách, và phương pháp giao tiếp thông
dụng)
• Thúc đẩy kinh tế địa phương và doanh nghiệp trong khi quảng bá
văn hóa và lịch sử
(nắm bắt được thị trường và tác động lớn hơn của nghề nghiệp -
hướng dẫn viên)
• Nhận được phản hồi ý kiến tích cực từ du khách
(khả năng làm việc tốt)
LUÔN RÕ RÀNG, LƯỢNG HÓA NHỮNG THÀNH TỰU CỦA BẠN NHIỀU NHẤT CÓ THỂ
BIẾT CÁCH LÀM THẾ NÀO ĐỂ MÔ TẢ VÀ LƯỢNG HÓA NHỮNGTRÁCH NHIỆM TRONG CÔNG VIỆC CỦA BẠN
TRONG HỒ SƠ XIN VIỆC
LÀ RẤT QUAN TRỌNG
Trang 6Điểm tốt, chưa tốt và xấu
So sánh 2 hồ sơ dưới đây:
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Trang 7Gợi ý
• Bố cục bắt mắt - dễ đọc
• Đừng quá chung chung - Lượng hóa
& Chuẩn hóa…dùng những con số
và thực tiễn nhiều nhất có thể để lượng hóa kinh nghiệm và thành tựu của bạn
• Đừng khiến hồ sơ trở nên lộn xộn, thiếu tổ chức hoặc quá nhiều khoảng trống
• Đảm bảo hồ sơ được in rõ ràng
-dùng máy in laze và giấy in chất lượng cao
• Kiểm tra và chỉnh sửa - Lưu ý các lỗi
đánh máy và ngữ pháp
• Liên tục cập nhật hồ sơ xin việc!
• Đầu tư thời gian để tạo ra một công
cụ quảng cáo hữu hiệu cho bản thân
Văn phong
¨ Bắt đầu các câu bằng các động từ mạnh
¨ Sử dụng thì nhất quán
¨ Các câu và các đoạn văn ngắn
¨ Ngôn ngữ ngắn gọn, súc tích
Hình thức
¨ Sử dụng cỡ chữ (10 – 14) và phông chữ phù hợp trong tòan bộ hồ sơ
¨ Cách dòng giữa các mục để giúp dễ đọc
¨ Nhấn mạnh các mục bằng cách sử dụng các kiểu chữ đậm, gạch chân, nghiêng và các gạch đầu dòng
¨ Sử dụng loại giấy chất lượng cao
¨ Nếu gửi hồ sơ trực tuyến hoặc qua email, phảm đảm người nhận mở được văn bản, và văn bản không bị lỗi
¨ Chú ý đến từng chi tiết nhỏ - các doanh nghiệp sẽ để ý đến tất cả các lỗi!
Các điểm lưu ý trong hồ sơ xin việc
Bố cục và trình bày
¨ Sử dụng ngôn từ chuyên ngành
¨ Trình bày các điểm mạnh trước tiên
¨ Độ dài thích hợp
¨ Trình bày tất cả các khoảng thời gian
Những giao tiếp khác
Nghi thức xã giao
• Dùng thư điện tử và thư xin việc một cáchhợp lý
• Thận trọng khi giao tiếp qua thư với cácdoanh
nghiệp- thư điện tử có thể làm tănghoặc giảm ấn
tượng của bạn với một nhàtuyển dụng tiềm năng
• Lưu ý rằng tất cả các thông điệp gửi đi đềulà chính
thức - đặc biệt là qua thư điện tử
• Giới thiệu về bản thân một cách rõ ràng
• Bám sát chủ đề của thông điệp và hãytrình bày súc
tích
• Nếu thông điệp bộc lộ cảm xúc, hãy đọc vàđánh
giá lại
• Không sử dụng những biểu tượng cảm xúc như biểu
tượng mặt cười :-)
Trang 8Bước
Đầu
Tiên
Xin chúc m ng - các bn đã
ü Hiểu rõ bản thân
ü Tập trung vào tìm việc
ü Thiết lập mạng lưới quan hệ
ü Tạo một hồ sơ xuất sắc
ü Bạn đã có được buổi phòng
vấn – BÂY GI CÒN PHI
LÀM GÌ?!
Quá trình phỏng vấn
• Quá trình phỏng vấn với hầu hết các doanh nghiệp là một quá trình mang tính tư duy và được tổ
chức tốt Bạn cần được chuẩn bị cho hàng loạt các câu hỏi và cơ hội nói chuyện với nhà tuyển dụng để chia sẻ kinh nghiệm cũng như đặt câu hỏi
• Phỏng vấn là quan hệ hai chiều – đó là cơ hội cho doanh nghiệp tìm hiểu bạn và để bạn tìm hiểu
họ
Đây là các bước mà hầu hết các nhà tuyển dụng sẽ đi qua trong một buổi phỏng vấn chính thức.
Trang 9Các dạng câu hỏi phỏng vấn
Câu hỏi trực tiếp
• "Bạn có những kỹ năng nào liên quan đến vị trí này?”
Câu trả lời phải rõ ràng và cụ thể
• Đọc lại phần mô tả công việc sẽ giúp bạn chuẩn bị cho
câu hỏi dạng này
Câu hỏi gián tiếp
• Thường chung chung và không yêu cầu
thông tin cụ thể VD: "Hãy cho biết một chút về bản thân" Bạn quyết định trọng tâm câu trả lời
• Tránh trả lời lan man, dài dòng Tập
trung vào ba kỹ năng mạnh nhất và cụ thể
Câu hỏi phỏng vấn tình huống
• Dạng câu hỏi này sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề để xác định khả năng phân tích và cách
tư duy của bạn
• Câu hỏi “Nếu” thường được đưa ra dưới dạng một ví dụ hay một vấn đề Bạn sẽ được yêu cầu tưởng tượng mình đang ở trong một tình huống và sau đó nhà tuyển dụng sẽ được đánh giá qua cách bạn giải quyết tình huống VD: "Hiện tại là 3 giờ chiều, và bạn phải báo cáo giám đốc vào lúc 5 giờ Nhưng một khách hàng bất ngờ gọi điện cho bạn và nói rằng cô ấy đang có một vấn đề cần bạn giúp ngay
Bạn sẽ làm gì?"
Luyện tập sẽ dẫn đến hoàn thiện Luyện tập với các câu hỏi phỏng vấn mẫu và luyện
tập một mình hoặc với bạn bè sẽ cải thiện sự tự tin của bạn và giúp bạn phát triển
những câu trả lời cụ thể hơn
Trang 10Remember the Acronym S.T.A.R.R (I hope this translate well to viet)
Phòng vấn ứng
xử Phỏng vấn ứng xử • Phỏng vấn ứng xử dựa trên:
- Năng lực trước đây là dấu hiệu tốt nhất chỉ ra thành công trong tương lai
- Lý thuyết chỉ ra rằng các cá nhân thường phản ứng giống nhau trong những tình huống tương tự
• Ví dụ về câu hỏi phỏng vấn ứng xử:
bạn tham gia chưa?
Trả lời câu hỏi phỏng vấn ứng xử
Một câu trả lời được kết cấu tốt cho câu hỏi phỏng vấn ứng xử nên có các ý sau:
• Tình Huống: mô tả lại tình huống của ví dụ mà bạn đưa ra
• Nhiệm Vụ: mô tả lại nhiệm vụ và/hoặc thử thách mà bạn phải đối mặt
• Hành Động: mô tả lại bạn đã làm gì
• Kết Quả: mô tả lại kết quả của hành động mà bạn đã thực hiện
• Liên Hệ: giải thích vì sao kinh nghiệm này giúp bạn thành công trong vị trí đang
tuyển dụng
Ví dụ
lúc đó như thế nào? Bạn đã giải quyết bằng cách nào?
• Tình Huống: Năm thứ nhất ở trường CDCD Hà Tây, tôi đã tham gia vào một số câu lạc bộ sinh viên và
cũng đang thích nghi với những yêu cầu của khóa học kế toán
• Nhiệm Vụ: Vào một thời điểm, tôi có ba bài kiểm tra giữa kỳ, một công việc tình nguyện; cũng như, các
công việc gia đình Tôi nhận thấy những nhiệm vụ đang phải đối mặt sẽ không cho phép tôi bỏ bất cứ việc nào cho tới khi hoàn thành
• Hành Động: Tôi ước tính khoảng thời gian cho mỗi công việc trong tuần và qua đó, lên kế hoạch những
khoảng thời gian cần thiết Tôi đã sử dụng kế hoạch theo ngày để sắp xếp các khoảng thời gian dành cho mỗi hoạt động
• Kết Quả: Bằng cách lên kế hoạch cho quĩ thời gian, tôi đã hoàn thành tất cả các nhiệm vụ với kết quả cao
nhất và đúng thời hạn
• Liên Hệ: Tôi hiểu rằng mình sẽ phải đối mặt với những yêu cầu của khách hàng và với những thời hạn khắt
khe trong quá trình thực tập; kinh nghiệm này sẽ giúp tôi trong việc quản lý nhiều mối ưu tiên
Trang 11Mẫu câu hỏi phỏng vấn
Gíao dục
• Tại sao bạn chọn theo học trong lĩnh vực này?
• Những điều chính mà bạn học được ở nhà trường là gì?
• Những điểm trong chương trình học mà bạn thích nhất hoặc không thích nhất?
• Mô tả kinh nghiệm bổ ích nhất của bạn ở nhà trường
• Điểm số có phải là dấu hiệu tốt chỉ ra tiềm năng của bạn hay không? Nếu không, tại sao?
Cá nhân
• Bạn thấy điều gì là thành tựu quan trọng nhất của mình?
• Mô tả một tình huống mà bạn đã vượt qua khó khăn Bạn đã làm gì và kết quả như thế nào?
• Mô tả một tình huống mà bạn phải làm việc với một người mà bạn không thích Bạn đã làm gì và kết quả như thế nào?
• Mục tiêu nghề nghiệp ngắn và dài hạn của bạn là gì?
• Những điểm mạnh và điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?
• Quyết định mà bạn cảm thấy nuối tiếc nhất là gì?
• Mô tả một trường hợp mà bạn thất bại Bạn đã học được gì từ đó?
Kinh nghiệm trước đây
• Mô tả kinh nghiệm làm việc trước đây của bạn
• Những trách nhiệm và thành tựu chính của bạn là gì?
• Bạn đã học được những kỹ năng nào thông qua công việc trước đây?
• Cấp trên hay thầy giáo cũ sẽ mô tả về bạn như thế nào?
• Bạn thích và không thích điều gì nhất ở công việc trước đây?
Doanh nghiệp/ Công việc
• Vì sao bạn muốn công việc này?
• Những kỹ năng hay năng lực nào của bạn phù với công việc?
• Bạn biết gì về doanh nghiệp này?
• Bạn có sẵn sàng làm việc thêm giờ không?
• Bạn muốn làm việc ở đâu (về mặt địa lý?)
• Yêu cầu lương bổng của bạn như thế nào?
• Tại sao chúng tôi nên tuyển dụng bạn?
• Bạn có sẵn sàng đi công tác không?
Trang 12Những điều cần thiết cho buổi phỏng vấn
Trước phỏng vấn
¨ Hiểu rõ doanh nghiệp và vị trí tuyển dụng
¨ Tìm hiểu qua mạng hoặc qua các mối quan hệ để hiểu về ngành nghề (VD: vài yếu tố cơ bản)
¨ Hiểu rõ bản thân:
¨ Hiểu rõ các “kỹ năng cứng” của bạn (VD: kỹ thuật, máy tính, ngôn ngữ ) và các “kỹ năng mềm” (VD: làm việc nhóm, giao tiếp, khả năng lãnh đạo ) và chuẩn bị các ví dụ để chứng minh những điều bạn nói!
¨ Hiểu được mục tiêu/mối quan tâm nghề nghiệp
¨ Hiểu được bạn muốn nhấn mạnh điều gì trong hồ sơ Bạn tự hào nhất về điều gì và tại sao?
¨ Chú ý đến ngôn ngữ cơ thể và ngoại hình - có thái độ tích cực và thân thiện
¨ Trang phục phù hợp - trang phục thận trọng và chuyên nghiệp nếu không chắc chắn
• Cư xử tự nhiên và luôn là chính mình
• Luôn trung thực - đừng bao giờ nói dối!
• Ứng xử chuyên nghiệp - luôn sẵn sàng
và trang phục phù hợp
• Đến đúng giờ - hoặc sớm hơn 10 phút
• Nói chậm và bình tĩnh
• Đợi câu hỏi rồi mới trả lời
• Đừng ngại đặt câu hỏi
• Đừng khoanh tay trước ngực
• Nhìn vào người phỏng vấn khi giao tiếp
• Khi trả lời đùng đặt chủ nghữ là “bạn” hay “chúng tôi”; hãy bắt đầu bẳng từ
“tôi” khi đưa ra các ví dụ
bị cho buổi phỏng vấn
1 Luyện tập các câu hỏi phỏng vấn trong cẩm nang hướng dẫn
(chọn những câu hỏi bạn sợ nhất – nếu có thể trả lời những câu
hỏi này thì những câu khác sẽ rất dễ dàng)
2 Sử dụng bảng huớng dẫn Chiến lược phỏng vấn và liệt kê
những điểm đặc biệt của bạn (Vd: kiến thức về kế tóan, kỹ
năng giao tiếp tốt…) Lây 3 ví dụ cụ thể từ kinh nghiệm bản
thân mà bạn đang cố gắng giới thiệu với doanh nghiệp
3 Có điểm yếu nào trong hồ sơ hay trong bảng điểm của bạn
không? Lưu ý những điểm yếu này và sẵn sàng giải thích
4 Đưa ra 3 lý do khiến bạn quan tâm đến doanh nghiệp và/hoặc
vị trí tuyển dụng
5 Nghĩ 2 câu hỏi mà bạn sẽ đặt ra cho nhà tuyển dụng
i Bạn (nhà tuyển dụng) thích điều gì ở doanh nghiệp này?
ii Mô tả ngày làm việc của nhân viên mới
iii Những trác nhiệm của tôi sẽ thay đổi hay tăng lên như thế
nào trong quá trình tôi làm việc doanh nghiệp này?
iv Doanh nghiệp bạn đưa ra những hình thức đào tạo gì?
v Theo bạn, doanh nghiệp này có gì khác với các doanh
nghiệp khác?
vi Mô tả văn hóa và các giá trị của công ty