báo cáo tham quan nhà máy hóa chất biên hòa vicaco

LỜI NÓI ĐẦUQua sự giúp đỡ và tạo điều kiện của Bộ môn Công Nghệ Hóa Họcchúng em đã có được một buổi đi thực tế ở Nhà máy Hóa chất Biên HòaVICACO, để rồi từ đó chúng em có thể nhìn thực t

LỜI NÓI ĐẦU

Qua sự giúp đỡ và tạo điều kiện của Bộ môn Công Nghệ Hóa Họcchúng

em đã có được một buổi đi thực tế ở Nhà máy Hóa chất Biên HòaVICACO, để rồi từ đó chúng em có thể nhìn thực tế và hiểu rõ hơn vềnhững gì mà chúng em đã được học thông qua việc quan sát các thiết bịmáy móc và nghe sự hướng dẫn của nhân viên công ty về nguyên lí hoạt

động và chu trình làm việc của các máy móc trong nhà máy. 

Qua buổi thăm quan này chúng em xin chân thành cảm ơn giáo viên Bộmôncùng các cô chú nhân viên nhà máy đã tận tình hướng dẫn để chúng

em có thể dễ dàng tiếp thu kiến thức trong buổi thăm quan

Chúng em xin cảm ơn

1

1

Mục lục:

5 An toàn lao động khi vận hành dây chuyền cô đặc xút: 13

2

2

I Vai trò, xuất sứ, khả năng cung ứng: 15

2 Sơ đồ công nghệ: 23

3 Thuyết minh dây chuyền : 35

Lúc đầu nhà máy do một số hoa kiều góp vốn xây dựng vàlấy tên là VICACO, do ông Lưu Văn Thành làm giám đốc, đến

1975 thì nhà máy được đặt dưới quyền quản lí của nhà nước

Năm 1976, nhà máy chính thức được quốc hiệu hóa, lấy tên

là Nhà Máy Hóa Chất Biên Hòa, trực thuộc công ty hóa chất cơbản Miền Nam

Năm 1979, đầu tư 2 máy chỉnh lưu mới công suất 10.000A

để thay thế cho 4 máy phát điện một chiều với công suất 800A, đếnnăm 1983 nhà máy đầu tư đổi mới bình điện phân Hooker với côngsuất 4300 tấn NaOH /năm thay cho bình Vooce

Vào năm 1986 nhà máy đầu tư đổi mới công nghệ bình điệnphân màng Membram thay cho bình Hooker có công suất 10.000tấn NaOH /năm

Năm 1996, bình điện phân có màng trao đổi ion được đưavào quá trình sản xuất Đây là phương pháp sản xuất tiên tiến nhấthiện nay đưa năng xuất nhà máy tăng vọt Việc đầu tư hợp lí đãmang lạo nhiều hiệu quả cho nhà máy

Vào năm 1998 nhà máy đầu tư công nghệ sản xuất axít HCl

có công xuất 60 tấn/ngày Hiện nay nhà máy tiếp tục đầu tư côngnghệ hóa lỏng Clo (Cl2) với công xuất 12tấn /ngày

Năm 2002, xưởng sản xuất xút - clo của Nhà máy được đầu

tư theo chiều sâu: công nghệ tiên tiến, nâng cao công suất từ10.000 lên 15.000 tấn xút/năm cùng các sản phẩm gốc clo tươngứng Hiện nay so nhu cầu về xút ngày càng tăng nên mạnh nênmục tiêu đấu tư mở rộng của Nhà máy là nâng cao năng xuất sảnxuất lên 20.000 tấn/năm có tính đến mở rộng lên 30.000 tấn/nămvào năm 2005 nhằm đáp ứng đồng bộ yêu cầu liên quan (xút, clolỏng, PAC,…)

Phương thức mua bán:

Mua và nhập khẩu nguyên liệu với số lượng lớn, thôngthường mẫu hàng rời, hàng xá; với số lượng nhỏ có bao bì thườngmua bằng container

Bán sản phẩm trong nước: giao hàng tận nơi nếu có yêu cầu,

6

6

hàng có thể vận chuyển bằng xe bồn.

II Địa điểm xây dựng:

Địa chỉ : 01-đường 9-khu công nghiệp Biên Hòa I- Đồng Nai

1 Mặt bằng phân xưởng sản xuất chính

Phân xưởng điện giải nằm giữa Nhà máy, gần phòng điểu khiển

2 Diện tích xây dựng:

Tổng diện tích mặt bằng: 56.780 m2

Văn phòng nhà máy có tổng diện tích đất là: 970 m2

Phân xưởng xút clo có tổng diện tích đất là: 16.300 m2

Phân xưởng silicat có tổng diện tích đất là: 3.600 m2

Phân xưởng cơ điện có tổng diện tích đất là: 320 m2

Diện tích mặt trong chưa sử dụng là: 6.403m2

Diện tích vườn hoa, công viên là: 4.245m2

Diện tích mương, rảnh thoát nước là: 3.562m2

3 Tình trạng giao thông

Nhà máy nằm trong khu công nghiệp Biên Hòa I, trên quốc

lộ 1A, rất thuận lợi về mặt giao thông, Nhà máy nằm sát bờ sôngcũng khá thuân lợi cho việc giao nhận hàng bằng đường thủy

lí ngay.Vấn đề mội trường được nhà mày xử lý rất tốt

III Sơ đồ tổ chức nhà máy

1 Bố trí nhân sự

7

7

IV Nhu cầu sản phẩm đối với xã hội:

Hiện nay nhu cầu sản phẩm xút và của xã hội nhất là trongcông nghiệp rất lớn Xút cung cấp cho ngành giấy, sản xuất chấttẩy rửa,… Clo cho sản xuất mì chính và Clo hóa các sản phẩmtổng hợp hữu cơ đi từ dầu khí (Clo hóa etylen để sản xuất nhựaPVC) Nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm hóa chất tiêu dùng rất lớn.Hiện nay nước ta mới cung cấp được khoảng 1kg/người/năm chất

tẩy rửa (thế giới 5,5 kg/người) (theo tài kiệu của Sơ Kế Hoạch và

Đầu Tư TpHCM)

Đến năm 2010, nhu cầu xút cho lĩnh vực công nghiệp giấylên tới 120.000 tấn, sản xuất hóa chất 20.000 tấn và các ngànhkhác là 20000 tấn đến năm 2020 con số tổng cộng lên đến 380.000

tấn (theo Sở Công Nghiệp TpHCM)

Ta thấy rõ ràng Xút, bản thân nó đã có một thị trường rấtrộng lớn trong nước chưa tính đến xuất khẩu

Còn Clo cũng có 1 thị trường khá ổn định Clo lỏng cung cấpcho công nghệ xử lí nước mà nhu cầu về nước sạch, nước cấp thủycục luôn rất cần thiết cho xã hội

Ngành sản xuất Xút-Clo đã trở 1 trong các ngành hóa chất cơbản không thể thiếu đối với xã hội và nhu cầu ngày càng tăng

bã này được đưa vào máy lọc ép phần lỏng được tái sử dụng cònphần rắn được phòng môi trường vào thu lấy

Còn các loại chất thải khác: rác sinh hoạt, rác hóa học đượcphân loại riêng biệt và cũng được phòng môi trường mang đi

Nước thải được đưa tới bể chứa, kiểm tra pH rồi được trunghòa trước khi thải ra sông

9

9

Khí thải tại các tháp hấp thụ được thải ra ngoài với nồng độcho phép

( H2, Cl2, HCl)

 Sơ đồ quy trình xử lý nước thải:

10

10

 Công tác vệ sinh:

Hằng ngày ,CNVH (công nhân vận hành) phải dọn dẹp , vệsinh khu vực hồ chứa nước thải sạch sẽ, vớt cặn rác nổi trên bề mặtnước thải

Định kỳ 3 tháng /1 lần bơm bùn từ hố lắng D1404 A/B vềkhu vực ép lọc, và thực hiện công việc ép lọc Nước thải sau lọcđược đưa về hệ thống xử lý nước thải, cặn bùn ép khô được giaocho công ty dịch vụ Môi Trường đô thị Biên Hòa xử lý Đối với hồchứa nước thải D1405A/B định kỳ 3 tháng 1 lần hoặc khi phát hiệncặn lắng bị hút ra theo đường bơm Công nhân vận hành thực hiện

vệ sinh, bơm bùn nước thải trước khi chứa nước thải đã xử lý,phần cặn bùn thu được sau quá trình vệ sinh được đưa qua khu vực

ép lọc thực hiện quá trinh ép lọc chung với cặn bùn hồ lắng nướcthải Công nhân vận hành thường xuyên theo dõi sự hoạt động của

11

11

hệ thống, khi phát hiện có sự cố hỏng hóc các thiết bị phải báongay cho phòng môi trường để xử lý kịp thời.

 Mô tả chất thải rắn:

Chất sinh hoạt : giấy, nhựa, thủy tinh, phế liệu văn phòng,

phế thải rắn thải bỏ từ nhà ăn Chia làm 2 loại: thực phẩm và cácchất thải sinh hoạt khác

Chất thải công nghiệp bao gồm:

- Phế liệu kim loại: thùng chứa, đường ống kim loại hư, phôikim loại…

- Phế liệu phi kim loại : PVC, nhựa, thủy tinh, bao PP, PE, vậtliệu composit…

- Linh kiện điện: công tắc, sensor, dây điện…

- Bã bùn: bao gồm cặn bùn của quá trình hòa tan tinh chế, cặnbùn nước thải.Cặn bùn tinh chế phải được rửa sạch trước khi épbùn

- Phế liệu xây dựng

Chất thải nguy hại: Giẻ lau dính dầu mỡ, thùng chứa sơn

bằng kim loại, dây chằng amiang thải, bóng huỳnh quang, ống mực

in, cặn dầu FO, chất thải y tế, bụi than, bồ hóng

Cách thức thu gom, phân loại chất thải rắn:

- Chất thải thực phẩm: được phân loại và thu gom vào thùng rác

có nhãn “rác thực phẩm” tại tổ cấp dưỡng

- Chất thải sinh hoạt khác ( nhựa, nilong, thủy tinh, kim loại, vỏ

đồ hộp, giấy) phát sinh từ bếp ăn được phân loại và thu gom sau

đó cho vào thùng có chứa nhãn “rác sinh hoat” đặt tại tổ cấpdưỡng

- Chất thải công nghiệp: được phân loại tại đơn vị phát sinh vàthu gom tập kết vế từng kho phế liệu

- Chất thải rắn nguy hại: Cũng được phân loại và đưa vào khophế liệu

- Chất thải lỏng:

+ Nước thải sinh hoạt

12

12

+ Nước thải sản xuất: sửa chữa, vệ sinh máy mĩc tái sinhđịnh kỳ.

Tổng lưu lượng nước thải trung bình là 60 m3/ngày Tất cảcác loại nước thải trên được tập ttrung về hồ xử lý nước thải.Tạiđây nước thải được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra mươngthốt nước

Tiêu chuần Việt Nam 5945: 2005

Khĩi lị là guồn khí thải chủ yếu hiện nay của nhà máy ,Khĩi

lị sinh ra trong quá trình đốt lị bằng dầu FO Khĩi thải phát sinh

VI Cơng tác an tồn lao động:

Xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp theo tiêu chuẩn OHSAS 18001: 1999.

Đây là Nhà máy sản xuất hĩa chất, do đĩ mơi nguy hiểm vềhĩa chất là rất thường xuyên, ngồi ra cịn cĩ các mối nguy về cơđiện…

Khi xuống xưởng sản xuất vận hành, cơng nhân và cán bộđều bị bắt buộc phải đội nĩn bảo hộ lao động và mặt đồng phụcsản xuất vận hành của từng tổ Đặc biệt trong khu vực điện giải

13

13

công nhân vận hành phải được trang bị kính bảo hộ, ủng găng taylao động …

Ngoài ra công nhân còn phãi tuân thủ nghiêm ngặt các biệnpháp an toàn khi tiếp xúc hóa chất như: đeo kính, mang mặt nạphòng độc

Trong khu vực sản xuất còn trang bị các thiết bị an toàn như:vòi hoa sen đề phòng khi xút bắn vào người phải rửa ngay Dungdịch axit boric loãng để rửa mắt khi bị xút văng trúng, các thiết bịphòng cháy, phòng y tế, bàn hướng dẫn sơ cứu

Trong khu vực sản xuất không được hút thuốc Không được

tự ý đóng điện các khí cụ điện, cầu dao có treo bảng đang bảo trìhoặc cấm đóng điện Không được tự ý đi vào khu vực có rào cảnhoặc biển cấm Không qua lại giữa các cầu trục đang làm việc

1 An toàn lao động tại khu Clo lỏng:

 Nhân viên vận hành công đoạn Clo lỏng khi vào làm làm việc cầnchú ý:

- Ngoài việc tuân thủ các quy định chung trong nhà máy cácnhân viên cân phải:

 Thường xuyên theo dõi các thông số vận hành của các hệthống đang hoạt động

 Nắm vững các đặc tính của axit, Clo, các phương pháp sơcứu, cấp cứu khi bị nhiễm độc

 Lập tức ngừng máy nén R22 : nén Clo, chilli water nếu thấyhiện tượng sau:

 Mất nước làm nguội bộ ngưng tụ gas

 Rơle bảo vệ tự động không làm việc khi giá các thông

số vận hành vượt quá giá trị cài đặt, sự cố xì hở Clonghiêm trọng

2 An toàn lao động khu axit

 Nhân viên vận hành công đoạn Axit lỏng khi vào làm làm việc cần

14

14

3 An toàn công đoạn silicat

 Nhân viên vận hành công đoạn Axit lỏng khi vào làm làm việc cầnchú ý:

- Ngoài việc tuân thủ các quy định chung trong nhà máy các nhânviên cân phải

 Tuân thủ các quy định an toàn về điện

 Sử dụng đầy đủ các phương tiện bảo hộ lao động

 Thường xuyên kiểm tra các thông số vận hành

 Phải ngưng đốt lò và xả áp trong lò ngay để xử lý khi xảy ra

sự cố sau: lò không quay được do hỏng hộp giảm tốc, hỏngđộng cơ, hỏng đồng hồ áp suất, lò có hiện tượng xì hở, lò cóhiện tượng hỏng van an toàn

4 An toàn công đoạn điện giải.

 Nhân viên vận hành công đoạn Axit lỏng khi vào làm làm việc cầnchú ý:

- Ngoài việc tuân thủ các quy định chung trong nhà máy cácnhân viên cân phải

 Tuân thủ các quy định an toàn về điện: Nón nhựa, kính antoàn, ủng cao su cách điện, găng tay cao su cách điện

 Sử dụng đầy đủ các phương tiện bảo hộ lao động

 Thường xuyên kiểm tra các thông số vận hành

5 An toàn lao động khi vận hành dây chuyền cô đặc xút:

 Dây chuyền cô đặc xút thường xuyên có các yếu tố nguy hiểm tiềm

15

15

tàng do hoá chất ở áp suất và nhiệt độ cao, khi vận hành cần lưu ý:

- Phải có phương tiện bảo vệ cá nhân: nón nhựa, kính bảo vệ

mắt hoặc tấm bảo vệ mặt, y phục BHLĐ (bảo hộ lao động) ,

giày bảo hộ, găng tay cao su

- Tuân thủ các quy định về an toàn điện

- Nhắc nhở mọi người khi vào tham quan bảo trì sửa chữa phải

- Các thiết bị điện: bảng điện, động cơ phải tiếp đất

- Các bộ phận truyền động: động cơ, khớp nối trục bơm phải

được che chắn

Một số qui định về an toàn trong việc lưu trữ, bốc dỡ, vận chuyển hóa chất

a) Đối với clo :

- Trong quá trình di chuyển, bốc dỡ chai, bình chứa Clo phảiđược lắp đầy đủ nắp van, mũ van

- Đối với chai Clo, khi di chuyển , vần bình đi ở tư thế nghiêng

300C so với thân người, hoặc dùng xe đẩy có dây ràng

- Chai Clo được dùng tay bốc dỡ lên xe hoặc lăn qua mặt phẳngnghiêng Đối với bình Clo được di chuyển nhờ cầu trục chuyêndụng có tải trọng tối thiểu 2 tấn Móc nâng được bọc lót cao sunhằm tránh gây các vết trầy xướt trên bình

- Không được bốc dỡ bình Clo bằng cách quàng dây qua van

- Không được phép lăn bình Clo trên mặt đất gồ ghề

- Tránh gây va đập, quăng quật, làm va chạm mạnh và làm ngã đổbình chứa

16

16

- Khi vận chuyển bình chứa Clo lỏng, phải dùng các phương tiệnchống sốc và chống va đập cho bình Xe vận chuyển bình chứaClo lỏng cần phải có mui hoặc bạt che mưa, che nắng Trọnglượng chuyên chở Clo lỏng không vượt quá 70% trọng tải củaxe.

- Kho chứa bình Clo cần bố trí ở nơi ít có khả năng xảy ra lụtlội, ngập nước nhằm hạn chế sự ăn mòn gây hư hỏng bình Clo

- Kho chứa Clo lỏng yêu cầu khô ráo, thoáng mát, và có đường

đi vận chuyển dễ dàng, nhiệt độ trong kho chứa không đượcvượt quá 350C (tham khảo TCVN5507.1991) Nếu vượt quánhiệt độ trên thì phải có biện pháp làm giảm nhiệt độ xuống

- Vị trí kho phải nằm trong phạm vi bảo vệ của cột thu lôichống sét, trong kho phải có các biển cấm, nội qui an toàn, bảngtóm tắt qui trình giải quyết các sự cố về Clo

- Thời hạn lưu kho Clo lỏng: không vượt quá 30 ngày kể từngày nạp đến ngày sử dụng để tránh hư hỏng van, nghẹt Điềunày sẽ gây nhiều khó khăn khi muốn xử lý hết lượng Clo bêntrong

- Nếu qua thời gian qui định trên, nơi tiêu thụ Clo lỏng nên đemđến cơ sở sản xuất clo lỏng để rút bỏ lượng Clo lỏng còn trongbình chứa ra ngoài, sau đó xử lý van và nạp lại

- Bình lưu kho ở tư thế nằm nên xếp trên giá đỡ, cao hơn sànkho 10 cm và có thể để chồng lên nhau nhưng tối đa không quá

3 lớp đối với bình loại nhỏ và không quá 2 lớp đối với bình loạilớn; giữa các bình nên có tấm đệm ngăn cách các bình vớinhau

- Khoảng cách giữa 2 hàng tối thiểu 1,2 m để dễ dàng xử lýbình khi cần thiết

b) Đối với silicat :

- Dung dịch Na2SiO3 (silicat) không được chứa trong các bồn ,thùng làm từ vật liệu nhôm hoặc thủy tinh

- Khi thử nghiệm chỉ sử dụng chai Polyethylen (PE) để lấy

17

17

mẫu, không lưu trữ mẫu trong các chai chứa thủy tinh

- Không sử dụng thùng chứa silicat cho mục đích khác khikhông được làm sạch (hết sức chú ý khi vệ sinh bồn chứa có thểgặp nguy hiểm khi bị văng bắn)

- Rửa tay thật kĩ sau khi tiếp xúc hóa chất đặc biệt là trước khi

ăn , uống hay hút thuốc

- Rửa kính bảo hộ , giặt quần áo , khẩu trang và bao tay bịnhiễm hóa chất trước khi sử dụng lại

- Quạt thông gió nơi làm việc

- Mang giày bảo hộ quần áo ,bao tay

- Bảo vệ đường hô hấp, mang khẩu trang hoặc mặt nạ lọc khínếu thấy cần thiết

PHẦN II : NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT

I Vai trò, xuất sứ, khả năng cung ứng:

Nước được lấy từ nước thủy cục

Nhu cầu khoảng 50000 tấn muối/năm Khả năng cung ứngcủa các nhà cung cấp luôn đầy đủ

Cát được cung cấp từ Bình Thuận, nguyên liệu để sản xuấtsilicat.

II Kiểm tra và xử lí sơ bộ:

Muối được nhập vào bãi chứa và được phòng KCS kiểm tra

sơ bộ, không xử lí mà đưa ngay vào giai đoạn sơ cấp

Muối nguyên liệu:

Khả năng thay thế:

Chưa có nghiên cứu nào cho thấy có khả năng thay thếnguyên liệu cho công nghệ sản xuất xút-clo bằng một nguyên nàokhác, ngoài muối biển là loại nguyên rẻ tiền và vô tận

PHẦN III : QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ

Dây chuyền công nghệ Nhà máy hóa chất Biên Hòa chia làm 7 khu

 khu nước muối sơ cấp

 khu nước muối thứ cấp

 khu điện giải

 khu nước muối nghèo

 khu tổng hợp axit

 khu hóa lỏng clo và nước vô khoáng

 khu còn lại : lò hơi, cô xút, keo silicat

19

19

I CÔNG ĐOẠN XỬ LÝ NƯỚC MUỐI SƠ CẤP

1 Mục đích công đoạn :

Hoà tan muối nguyên liệu tạo dung dịch nước muối bảo hoàTinh chế sơ bộ nước muối bảo hòa, nhằm tách phần lớn tạpchất chứa trong muối nguyên liệu, đáp ứng dịch nước bảo hoà cóđầy đủ chất lượng và hàm lượng muối hoà tan cung cấp cho quátrình điện giải

2 Sơ đồ dây chuyền công nghệ:

3 Thuyết minh dây chuyền công nghệ:

Bao gồm 3 giai đoạn : hoà tan, tinh chế, lắng

 Giai đoạn hoà tan:

Muối nguyên liệu ở dạng tinh thể được đưa vào bồn DS501A/B nhờ băng tải tự động Cùng với muối nguyên liệu thìnước muối nghèo ( sau khi được xử lý ) và nước thu hồi từ việc rửabùn ( sau khi lắng ) quay trở lại cấp vào bồn hoà tan Nếu không đủ

để hoà tan mới cấp thêm nước thuỷ cục Trong thiết bị hoà tan có

hệ thống ống xương cá có các lỗ nhỏ phun nước lên để hoà tanmuối Nước muối nghèo và nước thu hồi dâng lên tiếp xúc vớimuối nguyên liệu đi từ trên xuống xảy ra quá trình hoà tan Nướcmuối thu được từ do nước mưa làm tan muối khi để ngoài trờiđược dẫn vào D506, và bơm lại vào bồn hòa tan Thường xuyênkiểm tra nước muối nghèo vào bồn hòa tan luôn ở mức 220g/l.nhiệt độ trong bồn lớn hơn 500C để giúp cho việc hòa tan muốinguyên liệu xảy ra nhanh

 Giai đoạn tinh chế :

Tại thiết bị phản ứng cho dd BaCl2, Na2CO3, NaOH để loại

bỏ các tạp chất ở dạng kết tủa BaCl2 sau khi hoà tan ở bồn D521thì được cho vào bồn tinh chế R501 để loại bỏ ion SO42- Sau đótoàn bộ dd từ bồn tinh chế R501 được dãn qua bồn tinh chế R502 Tại đây Na2CO3 sau khi được hoà tan ở D520 được hệ thống bơmP520 bơm lên bồn tinh chế R502 để loại bỏ ion Ca2+ Ở bồn nàyngười ta cho NaOH 32% để loại bỏ ion Mg2+ dưới dạng tủaMg(OH)2 Bên trong thiết bị tinh chế có hệ thống cánh khuấy đểquá trình phản ứng xảy ra nhanh chóng các phản ứng xảy ra trongthiết bị tinh chế

riêng và kích thước 2 pha dưới tác dụng của trọng lực Hạt lắngchuyển động trong môi trường chịu tác động của trọng lực, lực cản

và lực quán tính, do đó nước muối đi xuống 1 phần do nặng hơn sẽrớt xuống đáy thiết bị và được quét rất chậm nhờ vào một máy càobùn được gắn cố định trên đầu thiết bị và được tháo ra ngoài vào

hồ chứa D508 còn nước muối đi lên phía trên chảy tràn vào miệngcắt hình răng cưa về D504 nước muối được bơm qua thứ cấp

II CÔNG ĐOẠN XỬ LÝ NƯỚC MUỐI THỨ CẤP:

2 Sơ đồ dây chuyền công nghệ:

22

22