Đề tài:Kinh doanh nhượng quyền-“Franchise” ở Việt Nam pptx

Và để bắt kịp xu thế phát triển, các doanh nghiệp nước ta cũng đã và đang bắt đầu tiến hành kinh doanh nhượng quyền, chẳng hạn như Cà phê Trung Nguyên, Phở 24h…Trong đề tài kinh doanh nh

Đề tài:

Kinh doanh nhượng quyền-“Franchise” ở Việt Nam-Cái nhìn

tổng quan và định hướng phát triển

  Mục lục:

Lời mở đầu Trang 2

1.Thuật ngữ kình doanh nhượng quyền Trang 2

a)Nguồn gốc ra đời Trang 2 b)Thuật ngữ kinh doanh nhượng quyền Trang 2 c)Những hình thức nhượng quyền Trang 4 d)Nguyên nhân ra đời Trang 5

2 Thực trạng kinh doanh nhượng quyền Trang 5

a)Những yếu tố tác động Trang 5 b) Những điển hình kinh doanh nhượng quyền Trang 7

3 Định hướng kinh doanh nhượng quyền Trang 9

4 Những giải pháp đề xuất Trang 11

5 Tổng kết Trang 12

6 Tham khảo Trang 12

Lời mở đầu:

Khi nước ta gia nhập WTO thì kinh doanh nhượng quyền-một phương thức kinh doanh độc đáo đã dần trở nên rõ nét hơn với sự xuất hiện những chuỗi cửa hàng có thương hiệu nước ngoài Trong đó phổ biến nhất vẫn là những cửa hàng ăn uống, thực phẩm như Kentucky Fired Chicken (KFC) ,Burger Khan, Five Star Chicken, Jollibee, Carvel, Baskin Robbins, Chili’s,… Đây là những cửa hàng có thương hiệu nước ngoài này được đặt khá nhiều tại TP.HCM ở những

vị trí thuận lợi kinh doanh nhưng chủ tiệm lại là người Việt Đó chính là những ví dụ rất điển hình về kinh doanh nhượng quyền tại nước ta Và để bắt kịp xu thế phát triển, các doanh nghiệp nước ta cũng đã và đang bắt đầu tiến hành kinh doanh nhượng quyền, chẳng hạn như Cà phê Trung Nguyên, Phở 24h…Trong đề tài kinh doanh nhượng quyền tôi sẽ chủ yếu trình bày trên sơ lược trên thế giới và về thực trạng, định hướng kinh doanh nhượng quyền ở Việt Nam, những đề xuất mới với kinh doanh nhượng quyền để có thể nhân rộng và phát triển mô hình này trong kinh doanh

Để đi sâu vào nghiên cứu vấn đề này thì trước hết chúng ta cần tìm hiểu như thế nào là kinh doanh nhượng quyền: nguồn gốc ra đời cũnh như lịch sử hình thành phát triển của nó

1.Thuật ngữ kinh doanh nhượng quyền

a)Nguồn gốc ra đời:

Trước hết, cũng giống như bất kỳ môn nghiên cứu khoa học nào, chúng ta cần có một cái nhìn sơ lược về nguồn gốc của kinh doanh nhượng quyền Bởi qua đó ta có thể hiểu rõ hơn và có thể học được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu

Hoạt động nhượng quyền kinh doanh (Franchising) được coi là khởi nguồn tại Mỹ Người đầu tiên thực hiện hoạt động nhượng quyền thương mại là Robert Fulton (quốc tịch Mỹ) với đối tượng kinh doanh là giấy phép sản xuất tàu thủy chạy bằng hơi nước Robert Fulton đã gặt hái được khá nhiều thành công đặc biệt là vào những năm 50, sau khi Đại chiến thế giới lần thứ 2 kết

thúc Hoạt động nhượng quyền thương mại bùng nổ trên thế giới vào những năm 60, phát triển ổn định vào những năm 70 và chín muồi vào thập kỷ 80 và 90

b) Thuật ngữ kinh doanh nhượng quyền:

Cùng với sự đa dạng và khác biệt về kinh tế, chính trị, xã hội giữa các quốc gia thì kinh doanh nhượng quyền cũng được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau

Với Hiệp hội nhượng quyền kinh doanh Quốc Tế (The International Franchise

Asociation-IFA),Hiệp hội lớn nhất nước Mỹ đã định nghĩa nhượng quyền kinh doanh như sau: “Nhượng

quyền kinh doanh là mối quan hệ theo hợp đồng, giữa bên giao và bên nhận quyền, theo đó bên giao đề xuất hoặc phải duy trì sự quan tâm liên tục tới doanh nghiệp của bên nhận trên các khía cạnh như: bí quyết kinh doanh (Know-how), đào tạo nhân viên; bên nhận hoạt động dưới nhãn hiệu hàng hoá, phương thức, phương pháp kinh doanh do bên giao sở hữu hoặc kiểm soát; và bên nhận đang, hoặc sẽ tiến hành đầu tư đáng kể vốn vào doanh nghiệp bằng các nguồn lực của mình”

Theo định nghĩa trên, vai trò bên nhận quyền kinh doanh trọng việc đầu tư vốn và điều hành doanh nghiệp được đặc biệt nhấn mạnh hơn so với trách nhiệm của bên giao quền Theo như Cộng đồng chung Châu Âu EC lại định nghĩa nhượng quyền kinh doanh có

nghĩa là việc chuyển nhượng quyền kinh doanh

EC định nghĩa quyền kinh doanh là một “tập hợp những quyền sở hữu công nghiệp và sở

hữu trí tuệ liên quan tới nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, biển hiệu của hàng, giải pháp hữu ích, kiểu dáng, bản quyền tác giả, bí quyết, hoặc sáng chế sẽ được khai thác để bán sản phẩm,

hoặc cung cấp dịch vụ tới người sử dụng cuối cùng”

Còn theo từ điển Wikipedia:

“Nhượng quyền kinh doanh” (nguyên văn từ tiếng Pháp: franchise, nghĩa là trung thực

hay tự do) là việc cho phép một cá nhân hay tổ chức (gọi là bên nhận nhượng quyền) được kinh doanh hàng hoá hay dịch vụ theo hình thức và phương pháp kinh doanh đã được thử thách trong thực tế của bên nhượng quyền ở một điểm, tại một khu vực cụ thể nào đó trong một thời hạn nhất định để nhận một khoản phí hay một tỷ lệ phần trăm nào đó từ doanh thu hay lợi nhuận.”

Bên nhượng quyền (franchisor) phải đảm bảo cung cấp đúng, đủ và hỗ trợ thành viên gia nhập hệ thống đó; còn bên nhận nhượng quyền (franchisee) phải đảm bảo thực hiện theo đúng

các khuôn mẫu, tiêu chuẩn nghiêm ngặt của hệ thống, từ cách trang trí đến nội dung hàng hóa và dịch vụ, giá cả được chuyển giao

Như vậy qua các định nghĩa của các tổ chức và Hiệp hội khác nhau ta cũng đã có thể có cái khái niệm nhỉn chung và bao quát về như thế nào là nhượng quyền kinh doanh Nhưng đễ dễ hiểu hơn ta có thể thông qua ví dụ sau:

Ví dụ như : Mc Donald là một franchisor Mc Donald đang tiến hành các hoạt động

franchise Trong đó các franchisee phải tuân thủ theo các quy định của Mc Donald về thủ tục sản xuất và các quy trình kiểm tra chất lượng Bên cạnh đó, để đảm bào sự đồng nhất về hình ảnh thương hiệu Mc Donald, do đó có cùng một kiểu thực đơn, bố trí thiết kế và hệ thống quản trị

Ở Việt Nam, dự thảo Luật Thương Mại mới chỉ có một mục quy định về nhượng quyền với các điều khoản:

"Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại theo đó bên nhượng quyền cho phép

và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo điều

kiện Trước khi bắt đầu nhượng quyền, bên dự kiến nhượng quyền phải đăng ký với Bộ Thương Mại

Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo một hệ thống do bên

nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo cảu bên nhượng quyền

Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.” (Trích Dự thảo Luật Thương Mại)

c)Những hình thức nhượng quyền:

Hình thức nhượng quyền kinh doanh cũng rất đa dạng cùng với quá trình ra đời của nó Cùng với lịch sử phát triển đã xuất hiện nhiều hình thức KDNQ mới với cách thức và ràng buộc mới

Xuất hiện đầu tiên là hình thức nhượng quyền sản phẩm, những nhà sản xuất sẽ nhượng

quyền bán sản phẩm của họ cho bên nhận quyền

Một hình thức nhượng quyền khác phổ biến ở Mỹ là hình thức nhượng quyền về thương

hiệu và quy trình Hình thức nhượng quyền này cho phép bên nhận quyền được sử dụng những quy trình đặc biệt hoặc những công thức và thương hiệu của bên nhượng quyền Kentucky Fried

Chicken-KFC là người tiên phong trong việc tổ chức theo cấu trúc này Theo xu thế phát triển thì nhượng quyền hiện đại đã ra đời Nhượng quyền hiện đại là cách thức kinh doanh chủ yếu hiện nay Hình thức nhượng quyền này không chỉ nhượng quyền sử

dụng thương hiệu và bán sản phẩm hoặc dịch vụ mà còn chuyển tất cả các cách thức kinh doanh

của bên nhượng quyền Đặc biệt, bên nhượng quyền phải chuyển tất cả các hệ thống hoạt động,

kỹ thuật chuyên môn, các hệ thống marketing, đào tạo và phương pháp quản lý và tất cả các

Như vậy qua đó ta thấy rằng nhượng quyền là một cách thức đặc biệt để phân phối hàng hoá và dịch vụ Nhượng quyền kinh doanh cũng giống như một sự liên kết hợp đồng giữa phía chuyển giao (nhà sản xuất hoặc tổ chức dịch vụ) với người nhận chuyển giao (người kinh doanh độc lập) Người chuyển giao sẽ cho mượn thương hiệu và hệ thống kinh doanh bao cả cách thức quản lý Còn người nhận chuyển giao chỉ trả tiền bản quyền thuê thương hiệu và tiền phí để được kinh doanh với tên và hệ thống của nhà chuyền giao

d) Nguyên nhân ra đời

Ở trên chúng ta đã tìm hiểu thế nào là kinh doanh nhượng quyền nhưng nguyên nhân ra đời của

nó là một câu hòi đáng quan tâm đối với những nhà kinh tế học cũng như những nghiên cứu sinh Vây nguyên nhân ra đời của nhượng quyền kinh doanh là đâu?

Câu hỏi cần được trả lời bắt đầu từ bài học về thương hiệu Vậy thương hiệu chính là nguồn gốc

ra đời của nhượng quyền kinh doanh?

Như chúng ta đã biết thương hiệu chính là một thứ tài sản vô giá của bất kỳ một doanh nghiệp nào Bất cứ doanh nghiệp nào trên thị trường muốn cạnh tranh để tồn tại đều cần cho mình một thương hiệu riêng

Nếu đi ngoài đường, trên các con phố lớn, chúng ta dễ dàng nhận ra một số thương hiệu quen thuộc mà không cần nhìn tên của chúng Chẳng hạn như nhìn qua màu sắc nâu của một cái chai nước trên nền màu đỏ, ắt hẳn bạn đã phần nào đoán ra đó là thương hiệu Coca-cola Hay nhìn qua biểu tượng chữ U nhiều hoa văn thì bạn đã có thể nhận ra đó là của hãng Unilever với những sản phẩm quen thuộc như trà Lipton, xà bông Omo, kem đánh răng Close-up…

Nhận biết thương hiệu rất quan trọng đối với doanh nghiệp Nó giúp doanh nghiệp có một sức mạnh “vô hình” trong cuộc cạnh tranh thu hút sự quan tâm người tiêu dùng đối với sản phẩm, dịch vụ họ tạo ra

Do đó, các doanh nghiệp luôn luôn cố gắng đánh bóng thương hiệu của mình và suy nghĩ mọi phương cách để có thể tạo thêm nhiều Một trong những cách đó là nhượng quyền kinh doanh

2.Thực trạng kinh doanh nhượng quyền tại Việt Nam

2.1 Những yếu tố tác động

2.1.1 Luật pháp

Bắt đầu từ khi Luật thương mại năm 2005 có hiệu lực thi hành thì rất nhiều dự đoán sẽ có

sự bùng phát mạnh mẽ về KDNQ- franchise Nhưng qua thực tế 2 năm 2006-2008 cho thấy vẫn chưa có một sự trỗi mình nổi bật của các hoạt động KDNQ

Về mặt luật pháp liên quan đến KDNQ có:

- Nghị định 35/2006/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Thương mại về hoạt động nhượng quyền thương mại,

-Thông tư 09/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại hướng dẫn đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại

- Vào 17/11/2008 thì Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 106/2008/QĐ-BTC để quy định mức lệ phí mà thương nhận dự kiến nhượng quyền phải nộp khi đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại

Như vậy cơ sở luật pháp cho KDNQ đang dần hình thành và hoàn thiện, tạo điều kiện cho KDNQ trở nên phổ biến hơn ở Việt Nam

2.1.2 Kinh tế

Kinh doanh nhượng quyền (KDNQ) ở Việt Nam đang dần trở thành cơ hội và cũng là thách thức đối với doanh nghiệp ở Việt Nam với các doanh nghiệp muốn tìm kiếm một thương hiệu nước ngoài để kinh doanh

Theo đó, muốn trở thành kẻ đi “mua franchise” thì các doanh nghiệp phải có tiềm năng vốn mạnh: yêu cầu của bên bán franchise thì cần 300.000 USD để có thể có được một thương hiệu nổi tiếng

Tuy nhiên trong thời buổi kinh tế khó khăn thì có được một thương hiệu nước ngoài đang dần trở thành một làn sóng kinh doanh mới ở Việt Nam Bởi lẽ:

- Sỡ hữu một thương hiệu nổi tiếng sẽ là một thế mạnh vững chắc cho các doanh nghiệp khởi đầu kinh doanh Bởi lẽ ai trong giới kinh doanh cũng hiểu một cái tên mới ra đời sẽ vấp phải

và chống với rất nhiều các “ đại gia” cùng nghành đã và đang kinh doanh cùng mặt hàng sản phẩm hay dịch vụ Như thế để tồn tại trong thời buổi kinh tế khó khăn thì một doanh nghiệp non trẻ nên có một chiến lược tồn tại phù hợp nếu không muốn bị đè bẹp bởi sự bành trướng các công

ty lớn

2.1.3 Dân số

Dân số Việt Nam hơn 80 triệu dân với tỷ lệ dân số trẻ dưới 30 tuổi chiếm hơn 50% và lực lượng này có mức chi tiêu ngày càng cao Trong một nghiên cứu mới đây của hàng Việt Nam có chất lượng cao năm 2006 thì những người trong độ tuổi tạo ra thu nhập (22-55 tuổi) là những

người chi tiêu nhiều nhất, chiếm 70,29% (trong 87% những người có độ tuổi 225-55 có chi tiêu

từ 500 ngàn/người/tháng) Tỷ lệ biết chữ của người dân cao cũng là một yếu tố quan trọng giúp tiếp thu các thông điệp quảng cáo Ngoài ra, việc phân bố dân cư của thành phố này cũng là một

ưu điểm thuận lợi cho hoạt động nhượng quyền với dân cư phân bố rải rác, không tập trung vào các cao ốc, các toà nhà mà rải ra giúp cho việc kinh doanh chuỗi rất thuận lợi vì ở mỗi khu vực, người dân đều cần các cửa hàng cung cấp các sản phẩm, dịch vụ Bên cạnh đó, vận chuyển cũng chưa phát triển mạnh nên cũng cần nhiều cửa hàng cung cấp

Do thu nhập và mức sống tăng lên nên càng ngày người tiêu dùng càng chú trọng đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu cũng tạo nên nhu cầu mua hàng hơn là yếu tố giá cả Họ cũng bị ảnh hưởng bởi quảng cáo, tiếp thị hơn trước đây Khuynh hướng tiêu dùng cũng đã có sự chuyển dịch từ hình thức truyền thống sang các phương thức bán hàng hiện đại (Việt Nam được

AT Kearney xếp hàng thứ 3 về tiềm năng của thị trường bán lẻ) góp phần cho hoạt động kinh doanh nhượng quyền phát triển

- Khủng hoảng kinh tế khiến tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, các doanh nghiệp tìm kiếm phương thức kinh doanh ít rủi ro hơn

2.2 Những điển hình kinh doanh nhượng quyền

2.2.1 Ví dụ thực tế

+ Những thương hiệu nước ngoài:

Như đã giới thiệu ở trên những thương hiệu nước ngoài như KFC, Mc Donald’s, Qualitea, Starbuck Cafe, Lotteria, Jollibee, Aptech, là ví dụ dễ nhìn thấy nhất của hoạt động kinh doanh nhượng quyền

Bên cạnh đó có Tập đoàn Yum! của Mỹ đang có hai thương hiệu nổi tiếng được nhượng quyền ở Việt Nam đó là KFC và Pizza Hut Ở Việt Nam, Tập đoàn Yum! đã bán quyền kinh doanh thương hiệu dưới hình thức độc quyền cho Công ty KFC Việt Nam, một liên doanh giữa Việt Nam và Singapore, kinh doanh trong 25 năm còn Pizza Hut thì được nhượng quyền theo hình thức độc quyền cho Công ty Pizza Hut Việt Nam là IFB Holdings và Jardine Restaurant Group

Nhượng quyền của KFC:

KFC– Thịt gà rán Kentucky, sản phẩm của Tập đoàn Yum Restaurant Internation (Hoa Kỳ): có thể nói năm 2006 là năm thành công đối với KFC ở thị trường Châu Á Chỉ tính riêng tại Trung Quốc thì số cửa hàng đã là hơn 5000, một con số đáng kinh ngạc ở Châu Á

Tuy nhiên, để được làm franchisee của KFC thì các chi nhánh KFC phải trả tiền bản quyền khoảng 4% hoặc 600 USD/tháng, phí quảng cáo trong khu vực 3% và quảng cáo toàn quốc khoảng 2% trong tổng thu nhập

+ Những thương hiệu Việt Nam:

Kể đến kinh doanh nhượng quyền ở Việt Nam không thể không kể đến Cà Phê Trung Nguyên, Phở 24… Trà sữa trân châu Hoa Hướng Dương cũng đang tiến hành các thủ tục pháp

lý để chuẩn bị tiến hành kinh doanh nhượng quyền

Hệ thống nhượng quuyền thương hiệu phát triển trong những năm gần đây có sự góp mặt đầy ấn tượng của các hệ thống nhượng quyền của các Công ty trong nước như Phở 24, Kinh Đô Bakery, Nhà Xinh, Thời trang Foci… ngoài ra còn có những thương hiệu Việt đã xây dựng và bắt đầu chuẩn bị nhượng quyền như Nước mía siêu sạch, cà phê Passio (Take away)

Hệ thống nhượng quyền Gloria Jean’s Cofees của Australia cũng đã xâm nhập vào Việt Nam thông qua Công ty cổ phần Phong cách sống Việt và đã khai trương 2 cửa hàng

Còn những thương hiệu Việt Nam, trước hết là cà phê Trung Nguyên

Cà phê Trung Nguyên:

Được coi là thương hiệu đầu tiên ở Việt Nam thực hiện chiến lược kinh doanh nhượng quyền Với thế mạnh của mình, cà phê Trung Nguyên đã xây dựng mạng lưới kinh doanh nhượng quyền của mình cả ở Nhật Bản, Sinhgapore, Thái Lan và Campuchia

Tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng có những cửa hàng kinh doanh nhượng quyền của Trung Nguyên như: Hội quán Sáng Tạo Trung Nguyên, Cà phê Chiều thứ Bảy…

Đặc trưng của cà phê Trung Nguyên cũng được nhấn mạnh: đó là một không gian riêng với phong cách thưởng thức cà phê đặc trưng pha cà phê bằng Fin, điều đó tạo nên một bản sắc riêng cho Trung Nguyên cũng như một phương pháp cạnh tranh hữu hiệu trước đối thủ

Phở 24h:

Phở 24h được coi là một thành công điển hình khác của kinh doanh nhượng quyền thương hiệu Việt

Tính đến tháng 7/2005 thì phở 24h cũng có đến 14 quán tại thành phố Hồ Chí Minh, Huế,

Đà Nẵng và chuẩn bị mở rộng thị trường của mình ra bên ngoài như: Hàn Quốc, Indonesia, Úc, Phở 24h luôn củng cố thương hiệu của mình bằng cách đồng nhất về trang phục nhân viên, chất lượng món ăn, chất lượng dịch vụ, bảng hiệu và gần như tất cả những trang thiết bị nhỏ nhất trong quán Đó là một trong những phương thức kinh doanh của Phở 24h nhằm tránh bị các đối thủ cạnh tranh ăn cắp hình ảnh của mình, do đó Phở 24h đã tập trung “đánh bóng” cho chuỗi kinh doanh nhượng quyền của mình

2.2.2 Bài học kinh nghiệm

Theo Albert Kong, một chuyên gia trong lĩnh vực kinh doanh nhượng quyền ở Châu Á thì

để tiến hành kinh doanh nhượng quyền thành công thì doanh nghiệp cần chọn đúng một thời điểm bắt đầu