Giáo Trình Bệnh Cây Chuyên Khoa 278 CHƯƠNG XXI BỆNH HẠI CÂY DỪA BỆNH ĐỐM LÁ PESTALOTIA I.TRIỆU CHỨNG BỆNH.. Cây còn nhỏ mà bị nhiểm bệnh nặng thì có thể chết; còn ở cây lớn sẽ ít cho
Trang 1đại học cần thơ
đại học cần thơ khoa nông nghiệp khoa nông nghiệp khoa nông nghiệp
giáo trình giảng dạy trực tuyến
Đường 3/2, Tp Cần Thơ Tel: 84 71 831005, Fax: 84 71 830814 Website: http://www.ctu.edu.vn/knn email: dminh@ctu.edu.vn, vtanh@ctu.edu.vn
BệNH CHUYêN KHOA BệNH CHUYêN KHOA
CHươNG 21:
BệNH HạI CâY D ệỉA
Trang 2PHẦN III
BỆNH HẠI CÂY CÔNG NGHIỆP
Trang 3Giáo Trình Bệnh Cây Chuyên Khoa 278
CHƯƠNG XXI
BỆNH HẠI CÂY DỪA
BỆNH ĐỐM LÁ PESTALOTIA
I.TRIỆU CHỨNG BỆNH
Đây là bệnh rất phổ biến trong các vườn dừa Lúc đầu, trên lá có những chấm nâu nhỏ, sau đó, lan dần thành đốm nâu với tâm đốm có màu xám đến xám trắng, viền đốm có màu nâu đen, kích thước đốm bệnh: 2-3mm Đốm bệnh lớn dần ra, màu xám trắng, dạng hình bầu dục, kích thước: 1 x 2-3cm, hoặc dạng kéo dài dọc theo phiến lá, viền đốm bệnh rất hẹp Trên đốm bệnh ở giai đoạn sau, có các chấm đen, đó là các ổ nấm được gọi là các đĩa đài (khuẩn tích phòng, acervuli)
Bệnh nặng, cả lá bị cháy khô Cây còn nhỏ mà bị nhiểm bệnh nặng thì có thể chết; còn ở cây lớn sẽ ít cho trái
II TÁC NHÂN GÂY BỆNH
Bệnh do nấm Pestalotia palmarum gây ra Đĩa đài phát triển nhô lên khỏi biểu
bì lá, có màu nâu đậm đến đen Đính bào tử có 4 vách ngăn (5 tế bào), các tế bào ở giữa của bào tử thì có màu nâu, còn hai tế bào ở hai đầu thì không màu; ở một đầu của bào tử, có hai sợi phụ bộ Kích thước đính bào tử: 5 x 10-20 micron
III CÁCH PHÒNG TRỊ BỆNH
- Vệ sinh vườn dừa Bón phân cân đối, tăng cường bón thêm phân Kali, giúp dừa tăng khả năng chống bệnh
- Ở giai đoạn cây còn nhỏ, nên cắt tỉa lá bệnh, đem thiêu đốt và phun Bordeaux 1% để phòng trị bệnh
Trang 4BỆNH ĐỐM LÁ HELMINTHOSPORIUM
Trên lá, đốm bệnh có dạng hình thoi với viền đốm không đều Các đốm thường liên kết lại, tạo thành các vết cháy lớn chạy dài, có màu xám hiện rõ ở cả hai mặt lá, vết bệnh trở nên mỏng hơn mô mạnh và có thể bị nứt nẻ Cây bệnh cằn cổi, chậm ra trái, tỉ lệ đậu trái thấp, năng suất kém
Bệnh phổ biến ở các vùng trồng dừa của nước ta Bệnh do nấm
Helminthosporium sp
Áp dụng cách phòng trị giống như đối với bệnh Đốm lá Pestalotia
BỆNH CHẢY MỦ THÂN (Stem bleeding)
Bệnh xuất hiện rải rác nhưng gây thiệt hại trầm trọng Cây có thể chết nếu không được trị kịp thời
I TRIỆU CHỨNG BỆNH
Trên thân có những kẻ nứt và chất nhựa hư chảy ra như chất mủ Nhựa có màu
rỉ sét hoặc màu nâu, nhờn, xuất hiện từ nửa thân cây trở xuống và cách mặt đất độ 1 mét Phần thân ngay dưới vết nứt chaỷ nhựa bị thối
II TÁC NHÂN GÂY BỆNH
Bệnh do nấm Thielaviopsis paradoxa Giai đoạn sinh sản hữu tính của nấm có tên là Ceratocystis paradoxa
Nấm xâm nhập vào thân qua các vết thương Bệnh trở nên nặng trong điều kiện có ẩm độ cao và đất khi ướt khi khô
Ngoài nguyên nhân ký sinh, thân dừa bị chảy mủ còn do bị sét đánh, kiến vương đục phá, bón quá nhiều phân chuồng chưa hoai mục hoặc do bị ngập nước kéo
Trang 5Giáo Trình Bệnh Cây Chuyên Khoa 280
III CÁCH PHÒNG TRỊ BỆNH
Diệt kiến vương trong vườn dừa Nếu bệnh do nấm, có thể cạo bỏ phần bệnh, pha thuốc Copper Zinc trét lên bề mặt vết bệnh, cần bảo vệ lớp thuốc bằng cách trét tiếp lên lớp thuốc một lớp nhớt hoặc dầu hắc
BỆNH CHẾT ĐỌT (KHÔ ĐỌT)
Bệnh ít lây lan thành dịch nhưng đôi khi gây hại nặng ở một số nơi Bệnh thường xảy ra trên cây đã cho trái
I TRIỆU CHỨNG BỆNH
Đầu tiên, các lá đọt bị mất màu xanh bình thường Lá có màu vàng nhạt, khô và rụng Củ hủ dừa bị thối rửa ra từng mãnh và có mùi hôi Khi được truyền bệnh nhân tạo, triệu chứng xảy ra sau 3-9 tháng Tùy vào ẩm độ không khí, đọt sẽ chết nhanh hay chậm
Hiện tượng các lá đọt khô và rụng sẽ lan dần xuống các lá dưới, sau vài tháng thì cây sẽ không còn đọt nữa
II TÁC NHÂN GÂY BỆNH
Bệnh do nấm Phytophthora palmivora gây ra
III CÁCH PHÒNG TRỊ BỆNH
Cần phát hiện bệnh sớm, khoét bỏ phần củ hủ bị bệnh, rồi trét dầu hắc lên Phun ngừa bằng thuốc Copper Zinc, phun lên lá xung quanh củ hủ Trường hợp bệnh đã nặng, cần đốn bỏ và thiêu hủy phần đọt bệnh
Do bệnh được lây lan nhờ gió, đối với các vườn dừa có bệnh, cũng cần phun ngừa cho các cây mạnh bằng thuốc Copper Zinc lên các ngọn cây Giữ sạch vườn dừa, dọn sạch cỏ rác không cho kiến vương trú ngụ vì chúng có thể gây vết thương, mở đường cho mầm bệnh xâm nhiểm
Trang 6BỆNH RỤNG TRÁI NON
I TRIỆU CHỨNG và TÁC NHÂN GÂY BỆNH
Đây là bệnh rất phổ biến ở Việt Nam Trái rụng nhiều khi còn non, cuống trái
bị thối đen Có ba nhóm tác nhân gây bệnh:
- Do thiếu kích thích tố sinh trưởng: có khoảng 20-30% số trái bị rụng do nguyên nhân nầy
- Do biện pháp canh tác chưa thích hợp, chế độ nước tưới và phân bón không đáp ứng nhu cầu sinh trưởng của cây: có khoảng 20-40% số trái bị rụng do nguyên nhân nầy
- Do nhiểm ký sinh: có thể do các nấm !IPhytophthora palmivora, Fusarium, Pestalotia,Thielaviopsis, Botryodiplodia!i và các vi khuẩn phức hợp Bệnh chủ yếu là
do nhóm tác nhân ký sinh
II CÁCH PHÒNG TRỊ BỆNH
Tùy vào từng nhóm tác nhân gây bệnh mà áp dụng biện pháp thích ứng, cụ thể như sau:
- Nếu do thiếu kích thích tố sinh trưởng, có thể phun 2-4 D
- Nếu do biện pháp canh tác, cần điều chỉnh lại liều lượng phân bón hoặc chế độ nước cho phù hợp
- Nếu do ký sinh, phun thuốc Copper Zinc hoặc Aliette khi hoa mới thụ
BỆNH VÀNG CHẾT MÒN (Cadang - cadang)
I TRIỆU CHỨNG BỆNH
Trang 7Giáo Trình Bệnh Cây Chuyên Khoa 282
và tập trung nhiều đốm hơn, chúng liên kết lại làm vàng loang lổ không đều hoặc vàng hết cả lá Lá trở nên dòn, dễ gảy, ngắn lại và mọc thẳng đứng Sống lá cũng dễ gảy
Bệnh nặng thì các lá bên dưới dễ rụng và rụng sớm hơn các lá mới mọc Lá mới mọc sẽ ngắn lại dần, từ đó sẽ hình thành một cây dừa có 8-10 lá mọc thẳng đứng Ngọn dừa sẽ chết, lá rụng hết, chỉ còn trơ lại thân dừa
Bệnh thường diễn biến chậm, từ khi mới xuất hiện triệu chứng đến chết là 8-15 năm Ngoài ra, còn những triệu chứng phụ, như: vớ của cuống lá bị rách, thân nhỏ từ dưới lên trên, trái sẽ nhỏ lại sau khi bệnh xuất hiện được một năm, số lượng trái sẽ nhiều hơn bình thường, trái có đáy tròn ra, da trái có những lằn nâu Khi bệnh nặng hơn, số trái ít lại, trái nhỏ và kéo dài ra, gié hoa ngắn lại, không có hoa cái Cây sẽ không cho gié hoa nữa khi bệnh cho triệu chứng được 3-4 năm Có thể thấy mo chứa hoa nhưng mo chết sớm khi đạt được chiều dài 5-7 cm
II TÁC NHÂN GÂY BỆNH
Bệnh nầy có lây lan, nhưng do chưa phát hiện được tác nhân bên trong cây, được nghi có thể do virus hoặc mycoplasma hoặc do thiếu chất dinh dưỡng
III CÁCH PHÒNG TRỊ BỆNH
Chưa có biện pháp đối phó hiệu quả Có thể trồng lại bằng giống dừa sớm, chăm sóc các cây mạnh còn lại
BỆNH TEO NGỌN
I TRIỆU CHỨNG BỆNH
Phần thân ngay dưới ngọn dừa bị teo nhỏ lại, lá ngắn lại, ít trái hoặc không ra trái, đỉnh sinh trưởng chết dần mòn Ngọn trơ nhọn ra như đầu cây bút chì
II TÁC NHÂN GÂY BỆNH và CÁCH PHÒNG TRỊ
Bệnh do điều kiện đất xấu, đất qúa mặn hoặc qúa phèn Cần khắc phục các điều kiện trên