Giáo hóa học lớp 12 cơ bản - Tiết 4: KHI NIỆM CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP potx

Kiến thức: - Biết khi niệm về x phịng, chất giặt rửa tổng hợp.. Kĩ năng: Vận dụng về cấu trc của x phịng v chất giặt rửa tổng hợp để giải thích khả năng lm sạch của x phịng v chất giặ

Giáo hóa học lớp 12 cơ bản - Tiết 4:

KHI NIỆM VỀ X PHỊNG V CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP

I MỤC TIU:

1 Kiến thức:

- Biết khi niệm về x phịng, chất giặt rửa tổng hợp

- Hiểu được nguyên nhân tạo nên đặc tính giặt rửa của xà phịng v chất giặt rửa tổng hợp

- Cĩ ý thức sử dụng hợp lí cĩ hiệu quả x phịng v chất giặt

rửa tổng hợp

2 Kĩ năng: Vận dụng về cấu trc của x phịng v chất giặt rửa

tổng hợp để giải thích khả năng lm sạch của x phịng v chất giặt rửa tổng hợp

II CHUẨN BỊ:

- Mẫu vật: X phịng, chất giặt rửa tổng hợp v h.vẽ cơ chế hoạt động chất giặt rửa

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Kiểm tra bi cũ: Chất bo l gì? Cho biết trạng thi của chất

bo? Vì sao?

2 Bi mới:

Bi 3: KHI NIỆM VỀ X PHỊNG V CHẤT GIẶT

RỬA TỔNG HỢP

Hoạt động 1

Cho hs nghiên cứu SGK để rút ra

khái niệm về xà phịng

GV ?: Trên cơ sở khái niệm về xà

phịng, em hy cho biết thnh phần

chính của x phịng l gì ?

GV giới thiệu thm một số thnh

phần khc của x phịng ?

I – X PHỊNG

1 Khi niệm

-X phịng thường dùng là hỗn hợp muối natri hoặc muối kali của axit béo, có thêm một số chất phụ gia

-TP chủ yếu của x phịng thường:

l muối natri của axit panmitic hoặc axit stearic Ngồi ra trong x phịng cịn cĩ chất độn (làm tăng độ cứng

để đúc bánh), chất tẩy màu, chất diệt khuẩn và chất tạo hương,…

GV ?: Dựa vo khi niệm về x

phịng, em hy cho biết để sản xuất

xà phịng ta cĩ thể sử dụng phản

ứng hố học no ?

Cho hs nghiên cứu SGK để biết

các giai đoạn của quy trình nấu x

phịng

GV cho HS biết mặt hạn chế của

qu trình sản xuất x phịng từ chất

bo: khai thc dẫn đến cạn kiệt tài

nguyên Từ đó giới thiệu cho hs

biết phương pháp hiện đại ngày

nay được dùng để sản xuất xà

phịng l đi từ ankan

(RCOO)3C3H5 + 3NaOH t 3RCOONa + C3H5(OH)3

X phịng cịn được sản xuất theo sơ

đồ sau:

Ankan axit cacboxylic muoái natri cuûa axit cacboxylic

Thí dụ:

2CH3[CH2]14CH2CH2[CH2]14CH3O2, t 4CH3[CH2]14COOH

0 , xt

2CH3[CH2]14COOH + Na2CO3 2CH3[CH2]14COONa + CO2 + H2O

Hoạt động 3

GV đặt vấn đề: Xà phịng thơng

thường sẽ mất ít nhiều tác dụng

tẩy rửa trong nước cứng nên hiện

nay người ta dùng chất giặt rửa

II – CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP

1 Khi niệm

L những hợp chất không phải là muối natri của axit cacboxylic

tổng hợp

Cho hs tìm hiểu SGK để biết khái

niệm về chất giặt rửa tổng hợp và

những ưu điểm khác của nĩ so với

xà phịng

nhưng cĩ tính năng giặt rửa như xà phịng được gọi là chất giặt rửa tổng hợp

HS nghiên cứu phương pháp sản

xuất chất giặt rửa tổng hợp từ

nguyên liệu là dầu mỏ

2 Phương pháp sản xuất

Được tổng hợp từ các chất lấy từ dầu mỏ

Dầu mỏ axit đođexylbenzensunfonic natri đođexylbenzensunfonat

C12H25-C6H4SO3H Na2CO3 C12H25-C6H4SO3Na axit đođexylbenzensunfonic natri đođexylbenzensunfonat

GV treo mơ hình Sơ đồ quá trình

lm sạch vết bẩn của x phịng v giải

thích cho HS rỏ tc dụng tẩy rửa

của x phịng v chất giặt rửa tổng

hợp

3 TC DỤNG TẨY RỬA CỦA X PHỊNG V CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP

- Muối natri trong x phịng hay

trong chất giặt rửa tổng hợp cĩ khả năng làm giảm sức căng bề

Gv giới thiệu tc dụng của x phịng

chứa Natristearat

C17H35 –COO-Na+

Phần ưa dầu mỡ Phần ưa nước

Gv lưu ý ưu nhược của x phịng v

chất giặt rửa

mặt của các chất bẩn bám trên vải, da,… do đó vết bẩn được

phân tán thành nhiều phần nhỏ hơn

và được phân tán vào nước v bị rửa trơi đi

- Các muối panmitat hay stearat của các kim loại hoá trị II thường khó tan trong nước, do đó không nên dùng xà phịng để giặt rửa trong nước cứng (nước có chứa nhiều ion Ca2+, Mg2+) Cc muối của axit

đođexylbenzensunfonic lại tan được trong nước cứng, do đó chất giặt rửa có ưu điểm hơn xà phịng l

cĩ thể giặt rửa cả trong nước cứng

IV CỦNG CỐ:

1 X phịng l gì ?

2 Hy điền chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống ở các

phát biểu sau:

a) X phịng l sản phẩm của phản ứng x phịng hố Đ

b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành

phần chính của xà phịng

S

c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH hoặc

KOH ta được xà phịng

Đ

d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa

tổng hợp

Đ

V DẶN DỊ:

1 Bi tập về nh: 1 → 5 trang 15-16 (SGK)

2 Xem trước bài LUYỆN TẬP