Kiến thức : HS biết : -Cấu trúc đồng phân danh pháp của một số mono xiclo ankan -Tính chất vật lý , tính chất hoá học và ứng dụng của xiclo ankan 2.. Kỹ năng : Viết phương trình ph
Trang 1Giáo án hóa học lớp 11 nâng cao - BÀI 36 :
XICLOANKAN
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
HS biết :
-Cấu trúc đồng phân danh pháp của một số mono xiclo ankan
-Tính chất vật lý , tính chất hoá học và ứng dụng của xiclo ankan
2 Kỹ năng :
Viết phương trình phản ứng chứng minh tính chất hoá học của xiclo ankan
3 Trọng tâm :
- Cấu trúc , đồng phân , danh pháp của một số mono xiclo ankan
- Tính chất vật lý , tính chất hoá học và ứng dụng của xiclo ankan
Trang 2II PHƯƠNG PHÁP :
Quy nạp – đàm thoại – trực quan
III CHUẨN BỊ :
- Tranh vẽ mô hình một số xiclo ankan
- Bảng tính chất vật lý của một vài xiclo ankan
IV THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Kiểm tra :
Viết phương trình phản ứng của n- pentan :
* Tác dụng Cl2 dẫn xuất mono clo
* Tách H2
* Crakinh
2 Bài mới :
Hoạt động 1: vào bài
Ankan và xicloankan giống và khác nhau như thế
Trang 3nào ?
Hoạt động 2 :
- Cấu trúc phân tử ankan ?
- HS nghiên cứu công thức phân tử ,công thức CTCT
và mô hình
rút ra khái niệm về xicloankan
I/Cấu trúc ,đồng phân ,danh pháp :
1/ Cấu trúc phân tử của một số mono xicloankan
Công thức phân tử và cấu trúc một số mono
xicloankan không nhánh như sau:
C3H6 C4H8 C5H10 C6H12
* xicloankan là những hiđrô cacbon no mạch vòng
* Xicloankan có 1 vòng ( đơn vòng ) gọi là mono
xicloankan có công thức chung là CnH2n ( n 3 )
* Xicloankan có nhiều vòng gọi là poli xicloankan
Trang 4- Cho biết sự khác nhau về cấu trúc giữa xiclopropan
và các xicloankan khác ?
- 3C của xiclopropan cùng nằm trên một mặp
phẳng còn các xiclo khác không nằm trên cùng một mặt phẳng
*Trừ xiclopropan , ở phân tử xicloankan các nguyên
tử cacbon không cùng nằm trên một mặt phẳng
Hoạt động 3:
2/ Đồng phân và cách gọi tên monoxicloankan :
a/ Quy tắc :
Số chỉ vị trí–tên nhánh–Xiclo+tên mạch chính +
an
- Mạch chính là mạch vòng
- Đánh số sao cho các số chỉ vị trí các mạch nhánh
là nhỏ nhất
b/ Thí dụ :
Trang 5Một só xicloankan đồng phân ứng với công thức phân tử C6H12
- Viết tất cả đồng phân xicloankan của C5H10 ? gọi tên ?
- Gv gọi tên một số xiclo ankan khác
Hoạt động 4:
II/ Tính chất :
1/ Tính chất vật lý
Cho biết nhiệt độ sôi , nhiet độ nóng chảy , màu sắc , tính tan của các xiloankan
- Nhiệt độ nóng chảy , nhiệt độ sôi tắng dần theo chiều tăng của M
Trang 6- Đều không màu không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hưu cơ
Hoạt động 5 :
- Tính chất vật lí của một số xicloankan ?
- HS nghiên cứu bảng 5.3 rút ra nhận xét qui luật
biến đổi Nhiệt độ nóng chảy , nhiệt độ sôi
2/ Tính chất hoá học :
- Đều là HC no , phản ứng đặc trưng là phản ứng thế
- Xiclopropan và xiclobutan có phản ứng cộng mở vòng
- GV hướng dẫn HS viết phương trình phản ứng
của xiclopropan và xiclobutan : cộng ,thế , cháy
Hướng dẫn HS viết phương trình
HS viết phương trình
a/ Phản ứng công mở vòng của xiclopropan và xiclobutan
Trang 7+ H2 Ni,80C CH3-CH2- CH3
Propan
+ Br2 BrCH2 – CH2 – CH2Br
(1,3 –dibrompropan )
+ HBr CH3 – CH2 – CH2Br
(1–Brompropan )
Xiclobutan chỉ cộng với hydro :
+H2 Ni,1200CCH3 - CH2 - CH2 - CH3
butan
Xicloankan vòng 5,6 cạnh trở lên không có phản ứng cộng mở vòng trong những điều kiện trên b/Phản ứng thế : tương tự ankan
- HS viết phương trình
+ Cl2 as + HCl
cloxiclopentan
Trang 8
+ Br t0 + HBr
Bromxiclohexan
C/ Phản ứng oxyhoá:
- HS viết phương trình
CnH2n + 2 2
3n o nCO2 +nH2O H 0
C6H12 +9O2 6CO2+6H2OH =-3947,5kj
Xiloankan không làm mất màu dung dịch
- Rút ra sự khác nhau và giống nhau giữa xicloakan
với ankan ?
Hoạt động 6:
GV hướng dẫn HS viết phương trình phản ứng và
ứng dụng của , xicloankandựa trên phản ứng tách
HS nhận xét rút ra qui tắc gọi tên monoxiclo ankan
III/ Điều chế và ứng dụng :
1/ Điều chế : Ngoài việc tách trực tiếp từ quá trình
Trang 9chưng cất dầu mỏ , xicloankan còn được điều chế từ ankan , thí dụ :
CH3[CH2]4CH3 t , 0xt + H2
2/ Ứng dụng : Ngoài việc dùng làm nhiên liệu như
ankan , xicloankan còn được dùng làm dung môi , làm nguyên liệu điều chế các chất khác , thí dụ :
t , 0xt + 3H2
3 Củng cố: Nêu sự giống và khác nhau giữa
ankan và xicloankan ?
4 Bài tập về nhà :
Làm tất cả bài tập trong sgk