Về kiến thức: - Nắm được tính năng và nguyên tắc hoạt động của đồng hồ đo thời gian hiện số sử dụng công tắc đóng ngắt và cổng quang điện - Khắc sâu kiến thức về chuyển động nhanh dần đ
Trang 1Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 13-14: Thực hành KHẢO SÁT CHUYỂN ĐỘNG RƠI TỰ DO XÁC ĐỊNH GIA TỐC RƠI TỰ DO
I Mục tiêu
a Về kiến thức:
- Nắm được tính năng và nguyên tắc hoạt động của đồng hồ
đo thời gian hiện số sử dụng công tắc đóng ngắt và cổng quang điện
- Khắc sâu kiến thức về chuyển động nhanh dần đều và sự rơi tự do
- Nghiệm lại đặc điểm của sự rơi tự do để thấy được đồ thị biểu diễn quan hệ giữa s và t2
- Xác định được gia tốc rơi tự do từ kết quả thí nghiệm
b Về kĩ năng:
- Biết thao tác chính xác với bộ TN để đo được thời gian rơi
t của một vật trên những quãng đường khác nhau
- Vẽ được đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc rơi của vật theo thời gian t, và quãng đường đi s theo thời gian t2 Từ đó rút
Trang 2ra kết luận về tớnh chất của chuyển động rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều
- Vận dụng cụng thức tớnh được gia tốc g và sai số của phộp
đo g
II Về phương pháp: Đặt vấn đề, nêu tình huống, thuyết
trình, trực quan
III Chuẩn bị
Mỗi nhúm hs:
- Đồng hồ đo thời gian hiện số; hộp cụng tắc ngắt điện 1 chiều cấp cho nam chõm điện và bộ đếm thời gian
- Nam chõm điện N; cổng quang điện E; trụ bằng sắt làm vật rơi tự do; qủa dọi; giỏ đỡ thẳng đứng cú vớt điều chỉnh
thăng bằng; một chiệc khăn bụng nhỏ; giấy kẻ ụ li; kẻ sẵn bảng ghi số liệu theo mẫu trong bài
IV Tiến trỡnh giảng dạy
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (4’) Thế nào là phộp đo một đại lượng
vật lớ? Cỏc loại phộp đo và cỏc loại sai số? Cỏch xỏc định sai số
và cỏch viết kết quả đo được
Trang 33 Bài mới
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung
- Sự rơi tự do là gì?
đặc điểm của sự rơi tự
do? Công thức tính gia
tốc rơi tự do?
- Phát biểu khái niệm
sự rơi tự do?
- Mục đích của bài
thực hành là gì?
- Phương pháp tiến
hành như thế nào?
Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức có liên quan đến bài thực hành
- Từng hs suy nghĩ trả lời các câu hỏi của gv
- Mục đích: Nghiên cứu chuyển động rơi tự do và
đo gia tốc rơi tự do
- Phương pháp tiến hành:
Đo được thời gian rơi tự
do giữa 2 điểm trong không gian & khoảng cách giữa 2 điểm đó, sau
đó vận dụng công thức tính gia tốc để xác định gia tốc rơi tự do
BÁO CÁO THỰC HÀNH
SGK
Trang 4- Gv giới thiệu các
dụng cụ đo (giới thiệu
cụ thể từng chức năng
của đồng hồ đo hiện
số)
- Giải thích cho hs rõ
cách hoạt động của bộ
đếm thời gian
- Hướng dẫn hs cách
điều chỉnh giá đỡ,
cách xác định vị trí
ban đầu và cách xác
định quãng đường s
- Cổng quang điện chỉ
hoạt động khi nào?
- Chú ý: Sau khi động
Hoạt động 2: Tìm hiểu các dụng cụ đo
- Từng em lắng nghe
- Dựa vào dụng cụ để trả lời: Khi nút nhấn trên hộp công tắc ở trạng thái nhả
Hoạt động 3: Tiến
Trang 5tác nhấn để ngắt điện
vào nam châm cần
nhả nút ngay lập tức
trước khi vật rơi đến
cổng E
- Gv hướng dẫn các
nhóm lắp ráp TN
(như SGK)
- Chú ý theo dõi các
nhóm để chỉnh sửa kịp
thời nếu cần Nhất là
thao tác làm thí
nghiệm của hs, phải
chú ý qui tắt an toàn
hành thí nghiệm
- B1: Hs các nhóm lắp ráp TN, kiểm tra điều chỉnh thông số các thiết
bị theo yêu cầu
- B2: Dịch cổng quang điện E để có các quãng đường (s1 = 0,200m) và
đo thời gian rơi tương ứng Ghi lại kết quả đo được
- B3: Tiếp theo với các quãng đường s2 =
0,300m; s3 = 0,400m; s4
= 0,500m; s5 = 0,600m
- B4: Nhấn khoá K, tắt điện đồng hồ đo hiện số
để kết thúc TN
- Thu gom dụng cụ thí
Trang 6- Gv kiểm tra và ghi
nhận kết quả của các
nhóm
- Đánh giá giờ thực
hành của từng nhóm
và chung cả lớp
nghiệm
Hoạt động 4: Tổng kết thí nghiệm
HS làm báo cáo kết quả
TN
5 Hướng dẫn học ở nhà
- Ôn tập toàn chương I để tiết sau kiểm tra 1 tiết