Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 27-28: CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC VÀ CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG (Tiết 1) pps

- Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực và của ba lực không song song.. - Nêu được cách xác định trọng tâm của một vật mỏng, phẳng bằng phương pháp thực

Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 27-28: CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG

CỦA HAI LỰC VÀ CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG (Tiết 1)

I.Mục tiêu:

1.Về kiến thức:

- Nêu được định nghĩa của vật rắn và giá của lực

- Phát biểu được qui tắc tổng hợp của hai lực có giá đồng qui

- Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực và của ba lực không song song

- Nêu được cách xác định trọng tâm của một vật mỏng, phẳng bằng phương pháp thực nghiệm

2.Về kỹ năng:

- Vận dụng được các điều kiện cân bằng và qui tắc tổng hợp hai lực có giá đồng qui để giải các bài tập trong SGK và các bài tập tương tự

II.Chuẩn bị:

Giáo viên:

- Các TN theo hình 17.1, 17.3, 17.4 SGK

- Các tấm mỏng, phẳng

Học sinh:

- Ôn lại: Qui tắc hình bình hành, điều kiện cân bằng cảu

một chất điểm

III.Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận nhóm

IV.Tiến trình dạy học:

1)Ổn định: kiểm diện

2)Kiểm tra: Phương trình quĩ đạo, thời gian, tầm xa của

chuyển động ném ngang

3)Hoạt động dạy – học:

Hoạt động 1: Định nghĩa vật rắn và giá của lực

Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung

Thông báo khái niệm mới:

- Giá của lực : là đường thẳng mang vectơ lực

O 1

O 2

1

Fr

2

Fr

Tiếp thu, ghi nhớ

- Vật rắn: là vật có kích thước đáng kể và hầu như không bị biến dạng dưới tác dụng của ngoại lực

Với vật rắn: do có kích thước lớn nên các lực tuy đặt vào cùng một vật nhưng có thể không cùng điểm đặt

Hoạt động 2: Tìm điều kiện cân bằng của một vật chịu tác

dụng của 2 lực:

Với vật rắn thì điều kiện cân bằng có gì khác so với chất điểm ? Trước tiên xét trường hợp vật chịu tác dụng của 2 lực

Giới thiệu bộ TN như hình 17.1 SGK

- Dây có tác dụng

I.Cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực:

1.Thí nghiệm

- Dụng cụ:

- Tiến hành: Bố trí hình vẽ

Nhận xét: Khi vật

đứng yên thì phương

2 dây cùng nằm trên

một đường thẳng

Hai lực tác dụng

vào vật có cùng độ

lớn (2 trọng lực bằng

nhau), có chiều

ngược nhau

HS phát biểu

truyền lực và thể hiện giá của lực

Tiến hành TN

Hoàn thành yêu càu C1

?

Nhận xét độ lớn, chiều của 2 lực ?

Phát biểu điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của 2 lực ?

Nhận xét, bổ sung phát biểu của HS

- Kết quả:

Khi P1 khác P 2 thì

hệ CĐ

Khi P1 = P 2 , P <<

P1 , P 2 thì hệ đứng

yên, các lực có cùng giá

2: Điều kiện cân bằng:

ĐKCB của một vật chịu tác dụng của hai lực là hai lực đó phải cùng giá, cùng

độ lớn và ngược chiều:

F1 F2

Hoạt động 3: Tìm cách xác định trọng tâm của vật mỏng,

phẳng có bằng thực nghiệm:

HS thảo luận để

tìm phương án tiến

hành

Nhận xét: Trọng

tâm nằm ở tâm đối

xứng của vật

Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực của vật Dựa vào điều kiện cân bằng vừa xét hãy tìm trọng tâm của vật phẳng, mỏng ?

Để tìm điểm đặt của P, trước tiên tìm giá của Ptrên vậtTìm thêm đường thẳng khác trên vật cũng chứa điểm đặt của P

Trọng tâm sẽ là giao điểm của 2 đường thẳng

Tìm trọng tâm của các tấm bìa có dạng hình học đối xứng,

3.Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng mỏng bằng phương pháp thực nghiệm:

- Trường hợp vật phẳng, mỏng có dạng bất kỳ:

Trọng tâm của vật là giao điểm của

2 đường thẳng vẽ trên vật

- Trường hợp vật phẳng, mỏng có dạng hình học đối xứg thì trọng tâm trùng với tâm đối

Trả lời câu hỏi C2 nhận xét vị trí này có

gì đặc biệt ? Hoàn thành yêu cầu C2 ?

xứng của vật