- Phát biểu được đặc điểm của lực và phản lực.. - Phân biệt được khái niệm: lực, phản lực và phân biệt cặp lực này với cặp lực cân bằng.. Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung Khi đ
Trang 1Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết18:
BA ĐỊNH LUẬT NIU-TƠN (Tiết 2)
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Phát biểu được định luật III Niu-tơn
- Phát biểu được đặc điểm của lực và phản lực
- Viết được công thức của định luật III Niu-tơn
- Nắm được ya nghĩa của định luật III Niu-tơn
2 Về kỹ năng
- Vận dụng định luật I, II, III Newton để giải một số bài tập
có liên quan
- Phân biệt được khái niệm: lực, phản lực và phân biệt cặp lực này với cặp lực cân bằng
- Chỉ ra được lực và phản lực trong các ví dụ cụ thể
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Các ví dụ có thể dùng định luật III để giải thích
Trang 22 Học sinh: Ôn lại kiến thức về hai lực cân bằng, qui tắc
tổng hợp hai lực đồng qui
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định
2 Kiểm tra
- Phát biểu nội dung định luật I Quán tính là gì ? nêu định
nghĩa và tính chất của khối lượng
- Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Niu-tơn Trọng
lượng của vật là gì ?
viết công thức tính trọng lùc tác dụng lên một vật ?
3 Hoạt động dạy – học
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tương tác giữa các vật Phát biểu
định luật III
Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung
Khi đánh tay lên bàn , tức là tác dụng lên bàn một lực, ta có cảm giác
III.Định luật III Niu-tơn
1 Sự tương tác giữa
Trang 3Do bi B tác dụng
vào bi A một lực
làm bi A thu gia tốc
và thay đổi chuyển
động Các biến đổi
xảy ra đồng thời
Bóng tác dụng
vào vợt 1 lực làm
vợt bị biến dạng,
đồng thời vợt cũng
tác dụng vào bóng
một lực làm bóng
tay bị đau, điều này chứng
tỏ bàn cũng tác dụng lên tay ta một lực ? Lực này
có phương, chiều, độ lớn như thế nào ?
Nêu các ví dụ về sự tương tác giữa các vật, phân tích để thấy cả hai vật đều thu gia tốc hoặc bị biến dạng
Viên bi A bị thay đổi vận tốc là do nguyên nhân nào ? Các biến đổi đó xảy
ra ntn ? (thời gian xảy ra), chứng tỏ điều gì ?
Quả bóng và mặt vợt bị biến dạng do nguyên nhân nào ? Các biến đổi đó xảy
ra ntn ? (thời gian xảy ra),
các vật
SGK
Trang 4bị biến dạng
Là 2 lực có cùng
giá,cùng độ lớn
nhưng ngược chiều
Hai lực cân bằng
có cùng điểm đặt, 2
lực trực đối có
điểm đặt là 2 vật
khác nhau
HS cho ví dụ
chứng tỏ điều gì ?
Hai lực do A tác dụng lên B và B tác dụng lên A
có điểm đặt, phương, chiều, độ lớn ntn ?
Thông báo nội dung định luật III Niu-tơn
Hai lực ntn gọi là 2 lực trực đối ?
Phân biệt cặp lực trặc đối và cặp lực cân bằng ?
Dấu trừ cho biết điều gì
?
1 Định luật
Trong mọi trường hợp, khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác dụng lại vật A một lực Hai lực này có cùng giá, cùng
độ lớn, nhưng ngược chiều
FrB A FrA B
Trang 5Nêu ví dụ minh họa ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của lực và phản lực
Xuất hiện và mất
đi cùng lúc với lực
tay ta tác dụng lên
bàn
Cùng phương,
cùng độ lớn nhưng
ngược chiều
Lực và phản lực
đặt vào 2 vật khác
nhau
Hoàn thành câu
Thông báo khái niệm lực
và phản lực
Khi tay ta tác dụng 1 lực lên mặt bàn, tay ta cảm thấy đau chứng tỏ mặt bàn cũng tác dụng lại tay 1 lực theo định luật III Niu-tơn
Lực mặt bàn tác dụng lên tay xuất hiện và mất đi khi nào ?
Lực và phản lực có phương, chiều, độ lớn như thế nào ?
Lực và phản lực có cùng đặt vào một vật không ?
2 Lực và phản lực Đặc điểm của lực và phản lực
- Luôn luôn xuất hiện hoặc mất đi đồng thời
- Có cùng giá, cùng
độ lớn, nhưng ngược chiều Hai lực có đặc điểm như vậy gọi là hai lực trực đối
- Lực và phản lực không cân bằng nhau vì chúng đặt vào hai vật
Trang 6hỏi C5
Thảo luận và đưa
ra thớ dụ
Hoàn thành yờu cầu C5
Lấy một số thớ dụ về lực
và phản lực
khỏc nhau
4 Củng cố, vận dụng
- Nhắc lại nội dung và ý nghĩa của 3 định luật Nhấn mạnh nhờ cú định luật II và III mà chỳng ta cú thể xỏc định khối lượng của vật mà khụng cần cõn Phương phỏp này được
ỏp dụng để đo khối lượng cỏc hạt vi mụ (electron, notron, … ) cũng như cỏc hạt siờu vĩ mụ (Mặt Trăng, Trỏi Đất, ….)
- 5 Hướng dẫn học ở nhà
- Bài tập về nhà: 11, 12, 13, 14 SGK và SBT
- Đọc mục: Cú thể em chưa biết
- ễn lại kiến thức về sự rơi tự do và trọng lực