Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 45 : CƠ NĂNG I.Mục tiêu: 1.Về kiến thức: - Viết được công thức tính cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trường.. Phát biểu đượ
Trang 1Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 45 :
CƠ NĂNG
I.Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
- Viết được công thức tính cơ năng của một vật chuyển
động trong trọng trường Phát biểu được định luật bảo toàn cơ
năng của một vật chuyển động trong trọng trường
- Viết được công thức tính cơ năng của một vật chuyển
động dưới tác dụng của lực đàn hòi của lò xo
- Phát biểu được định luật bảo toàn cơ năng của một vật
chuyển động dưới tác dụng của lực đàn hồi của lò xo
2.Về kỹ năng:
- Vận dụng công thức cơ năng năng của một vật chuyển
động dưới tác dụng của lực đàn hồi của lò xo để giải một số
bài tập đơn giản
II.Chuẩn bị:
Giáo viên: Con lắc đơn, lò xo
Học sinh: Ôn lại kiến thức đã học về động năng, thế năng,
cơ năng đã học ở THCS
Trang 2III.Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
IV.Tiến trình dạy học:
1 Ổn định: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ: Biểu thức tính thế năng đàn hồi, thế
năng hấp dẫn, công của trọng lực
Nhắc lại khái niệm cơ năng đã học ở
THCS
3 Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Nhận xét về quan hệ giữa động năng và thế năng
của một vật chuyển động trong trọng trường:
Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung
Quan sát chuyển
động của quả bóng thảo
luận và trả lời câu hỏi
của giáo viên
Khi đó vận tốc tăng
dần nên động năng tăng
và độ cao giảm dần nên
Một quả bóng được tung lên cao độ cao, vận tốc quả bóng thay đổi như thế nào? Từ đó cho biết động năng, thế năng của quả bóng thay đổi ra sao ? Đưa ra kết kuận gì?
Trang 3thế năng giảm dần, hay
có sự thay đổi qua lại
giữa động năng và thế
năng
Nhưng tổng của động năng và thế năng có thay đổi không?
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự bảo toàn cơ năng của vật chuyển động trong trọng trường:
Trang 4Tiếp thu, ghi nhớ
Suy nghĩ, trả lời
Công của trong
lực = độ biến thiên
động năng:
Công của trong
lực = độ giảm thế
năng:
WđN – WđM = WtM –
Thông báo định nghĩa cơ năng của vật chuyển động trong trọng trường
Biểu thức: W = Wđ + Wt
=
2
1
mv2 + mgz
Xét vật có khối lượng m chuyển động trong trọng trường từ
vị trí M đến N Trong quá trình chuyển động của vật lực nào thực hiện công ? Công này liên hệ với độ biến thiên động năng và thế năng của vật ?
Từ biểu thức vừa
I Cơ năng của vật chuyển động trong trọng trường:
1/ Định nghĩa:
Khi một vật chuyển động trong trọng trường thì tổng động năng và thế năng của vật gọi là cơ năng:
Cơ năng = Động năng + Thế năng
W = Wđ + Wt =
2
1
mv 2 + mgz
Trang 5W tN
WđN + WtN = WđM
+WtM
Suy nghĩ, trả lời
Tổng động năng và
thế năng không đổi
Hay WN = WM
W = Wđ + Wt =
hằng số
viết, nhận xét quan hệ giữa độ biến thiên động năng và độ giảm thế năng giữa hai vị trí
M và N ?
Từ biểu thức hãy tìm đại lượng nào là không đổi đối với hai
vị trí M và N ? Xây dựng khái niệm cơ năng, lập luận
cơ năng không đổi
Khi một vật chuyển động trong trọng trường chỉ chịu tác dụng của trọng lực thì
cơ năng của vật là một đại lượng bảo toàn
Biểu thức:
W = Wđ + Wt =
2/ Sự bảo toàn cơ năng của vật chuyển động trong trọng trường:
Khi một vật chuyển động trong trọng trường chỉ chịu tác dụng của trọng lực thì cơ năng là một đại lượng bảo toàn:
W = Wđ + Wt = hằng
số
2
1
mv2 + mgz = hằng
số
3/ Hệ quả:
Trang 6Nếu động năng
giảm thì thế năng
tăng và ngược lại
Nếu động năng
cực đại thì thế năng
cực tiểu và ngược
lại
Hoàn thành yêu
cầu C1
hằng số
2
1
mv2 + mgz = hằng
số Nếu động năng giảm thì thế năng ntn ? Cùng một vị trí nếu động năng cực đại thì thế năng ntn ?
Trả lời yêu cầu C1 ?
Nếu động năng giảm thì thế năng tăng (động năng chuyển hóa thành thế năng) và ngược lại Tại vị trí động năng cực đại thì thế năng cực tiểu và ngược lại
Hoạt động 3: Tìm hiểu cơ năng của vật chỉ chịu tác dụng
của lực đàn hồi:
Trang 7Wt =
2
1
k(l)2
Tiếp thu, ghi nhớ
Hoàn thành yêu cầu
C2
Công thức tính thế năng của vật chịu tác dụng cảu lực đàn hồi Thông báo công thức tính cơ năng và phát biểu định luật bảo toàn
cơ năng của vật chuyển động dưới tác dụng của lực đàn hồi
Trả lời yêu cầu C2 ?
II.Cơ năng của vật chịu tác dụng của lực đàn hồi:
Khi một vật chuyển động chỉ chịu tác dụng của lực đàn hồi thì cơ năng của vật là đại lượng bảo toàn:
W =
2
1mv2 +
2
1k(l)2 = hằng số
4.Củng cố, vận dụng
Củng cố: Định nghĩa cơ năng, định luật bảo toàn cơ năng cho
vật chuyển động chỉ chịu tác dụng của trọng lực hoặc lực đàn
hồi
Vận dụng:
Câu 1: Cơ năng là một đại lượng:
A.Luôn luôn dương
B.Luôn luôn dương hoặc bằng không
Trang 8C.Có thể dương, âm hoặc bằng không
D.Luôn luôn khác không
Câu 2: Từ điểm M (có độ cao so với mặt đất 1,2m) ném lên một vật với vận tốc ban đầu 2m/s Biết khối lượng của vật bằng 0,5 kg Lấy g = 10m/s2 Cơ năng của vật bằng bao nhiêu
?
A.6J B.7J C.5J D Một giá trị khác
5.Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập 7, 8 trang 145 SGK
- Xem lại các công thức phần : động năng, thế năng để tiết sau chữa bài tập