Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 54 : NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG docx

có thể trao đổi nhóm - Nhận xét - Các em đọc và trả lời C1; - Phân tích ý kiến trả lời của hs để kết luận U của 1 vật phụ thuộc vào nhiệt độ của vật Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm nội n

Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 54 :

NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG

I Mục tiêu

1.Về kiến thức:

Phát biểu được định nghĩa nội năng; trình bày được 2 cách làm biến đổi nội năng Phân biệt được thực hiện công và

truyền nhiệt Tìm được ví dụ trong thực tế về 2 cách làm biến đổi nội năng

Phát biểu được định nghĩa nhiệt lượng Viết công thức tính nhiệt lượng, nêu được tên và đơn vị của các địa lượng có trong công thức

2 Kĩ năng:

Giải thích một cách định tính một số hiện tượng đơn giản về

sự biến thiên nội năng

Sử dụng công thức tính nhiệt lượng để làm các bài tập ra

trong bài và các bài tương tự

3.Thái độ:

II Chuẩn bị

GV: Dụng cụ để làm TN hình 32.1 a; Phóng to các hình còn lại

III Tiến trình giảng dạy

1 Ổn định lớp

2 Bài mới

Trợ giúp của giáo

viên

Hoạt động của học sinh

Nội dung

- Nhưng phần lớn

năng lượng con

người đang sử dụng

lại được khai thác

chính từ nội năng

Vậy nội năng là gì?

- Các em hãy nhắc lại

định nghĩa về động

năng và thế năng?

- Khi nào vật có thế

năng trọng trường?

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập

- Hs làm việc cá nhân (đó là điện năng, cơ năng, nhiệt năng, )

- Thế năng này phụ

thuộc vào yếu tố nào?

- Các phân tử có

tương tác với nhau

không?

- Vậy các phân tử có

động năng, thế năng

hay không? Vì sao?

(có thể trao đổi

nhóm)

- Nhận xét

- Các em đọc và trả

lời C1;

- Phân tích ý kiến trả

lời của hs để kết luận

U của 1 vật phụ thuộc

vào nhiệt độ của vật

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm nội năng và độ biến thiên nội năng

- Làm việc cá nhân để trả lời câu hỏi của gv

- Tương tác giữa vật

và trái đất

- Phụ thuộc vào vị trí đặt vật và khối lượng

- Có tương tác

- Có khoảng cách

I Nội năng

1 Nội năng là gì?

Trong nhiệt động lực học người ta gọi tổng động năng và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật là nội năng của vật

Kí hiệu: U; đơn vị jun (J)

UW ñpt W tpt

2 Độ biến thiên nội năng (U)

Là phần nội năng tăng

(vận tốc của các pt)

và thể tích của vật (kc

giữa các pt)

- Các em đọc và trả

lời C2;

- Nhận xét câu trả lời

của hs Nhấn mạnh:

Trong chương này

chúng ta chủ yếu

khảo sát sự biến thiên

nội năng của khí lý

tưởng nên chỉ chú ý

sự phụ thuộc của nội

năng vào nhiệt độ

- Trước hết hãy thảo

luận các câu hỏi sau:

+ Làm thế nào để biết

nội năng của vật thay

đổi?

- Trao đổi với nhau để trả lời câu hỏi của gv (Có động năng, thế năng vì giữa các phân

tử có tương tác và có khoảng cách)

- Thảo luận C1, cử đại diện trả lời: (Động năng pt phụ thuộc vào nhiệt độ, còn thế năng phân tử phụ thuộc thể tích nên U (v, T))

- Thảo luận cử đại diện trả lời (Vì bỏ qua tương tác giữa các

thêm lên hay giảm bớt đi trong một quá trình

II Các cách làm thay đổi nội năng

1 Thực hiện công

Trong quá trình thực hiện công có sự chuyển hóa từ một dạng năng lượng khác (VD trên là cơ năng) sang nội năng

UA F s

2 Truyền nhiệt

a Quá trình truyền nhiệt

Quá trình làm thay đổi nội năng không có sự

- Phân tích câu trả lời

của hs để đi đến kết

luận: Đối với chương

này thì khi thấy nhiệt

độ của vật thay đổi là

biết nội năng của vật

thay đổi

+ Làm thế nào để

thay đổi nội năng của

một vật?

- Hướng dẫn hs đọc

SGK để trả lời

- Thực hiện công;

- Yêu cầu một vài hs

trình bày TN hình

32.1a và b; thực hiện

TN hình 32.1a để

minh họa Nhận xét

phân tử nên các phân

tử khí lý tưởng không

có thế năng mà chỉ có động năng Vì vậy, nội năng của khí lý tưởng chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ)

Hoạt động 3: Tìm hiểu về hai cách làm biến thiên nội năng

và khái niệm nhiệt lượng

- Nghiên cứu SGK

- Thảo luận để trả lời các câu hỏi của gv

(Nội năng phụ thuộc vào nhiệt độ,  nhiệt

độ thay đổi  nội năng thay đổi.)

- Có 2 cách: (thực

thực hiện công như trên gọi là quá trình truyền nhiệt

b Nhiệt lượng

Số đo độ biến thiên của nội năng trong quá trình truyền nhiệt là nhiệt lượng

U Q

+U: Độ biến thiên nội năng của vật trong quá trình truyền nhiệt

và bổ sung nếu cần

- Truyền nhiệt

- Tổng kết về 2 cách

thực hiện công trình

bày trong SGK

- Trình bày như SGK;

- Số đo độ biến thiên

nội năng trong quá

trình truyền nhiệt là

gì?

- Hãy nhắc lại công

thức tính nhiệt lượng

của một lượng chất

nhận vào hay tỏa ra

khi nhiệt độ thay đổi?

- Các em hãy đọc và

trả lời C3, C4

+ Chú ý chỉ phân biệt

hiện công & truyền nhiệt)

- Trình bày TN hình 32.1; thực hiện thí nghiệm a

- Trình bày TN hình 32.2; thực hiện thí nghiệm a

- Nhiệt lượng (U Q) +U: Độ biến thiên nội năng của vật trong quá trình truyền nhiệt

+Q: Nhiệt lượng vật nhận được từ vật khác hay tỏa nhiệt ra cho vật khác

 

Q: Nhiệt lượng vật nhận được từ vật khác hay tỏa nhiệt ra cho vật khác

 

- Trong đó:

+Q: Nhiệt lượng thu vào hay tỏa ra (J)

+ m: Khối lượng (kg) + c: Nhiệt dung riêng (J/kg.K)

+t: độ biến thiên nhiệt

như SGK, không đi

vào cơ chế của thực

hiện công và truyền

nhiệt

độ

4.Củng cố, vận dụng

- Nêu trọng tâm kiến thức của bài

- Các em hãy trả lời các câu hỏi phía sau bài học

5.Dặn dò:

- Về nhà học bài, làm BT chuẩn bị bài tiếp theo