Nhân vật Hệ thống nhân vật trong truyện của Hàn Quốc có Kông Chuy, Pát Chuy, người mẹ kế, Quan huyện, bà lão hàng xóm, con bò đen, con cóc, con rắn, bầy chim và bông hoa, viên ngọc.. Hệ
Trang 1Nghiên cứu so sánh truyện Kông
Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc và
truyện Tấm Cám của Việt Nam
Trang 2F Tấm bị chết
a Người mẹ kế lập mưu là cha bị ốm nặng, lừa Tấm về nhà, lừa Tấm lên hái cau rồi
ở dưới chặt cây Tấm rơi xuống chết và biến thành con chim hoành hoạch
b Người mẹ kế cho Cám giả dạng Tấm làm vợ Thái tử
G Tấm hóa thân lần thứ nhất
a Khi Cám giặt áo cho Thái tử thì con chim hoành hoạch bay đến hót “Giặt áo chồng tao thì giặt cho sạch Có phơi thì phơi bằng sào, đừng phơi bờ rào rách áo chồng tao”
b Thái tử nghe được tiếng chim hót, bèn nói “Hoành hoạch! Nếu phải vợ anh chui vào tay áo”, ngay lập tức chim bay vào tay áo của Thái tử Từ đó, Thái tử nuôi dưỡng và rất yêu quí chim
H Tấm hóa thân lần thứ hai
a Khi Thái tử đi vắng, Cám viện cớ là có thai, thèm thịt chim, bèn bắt chim ăn thịt
b Nơi lông chim bị vứt mọc lên một mụt măng Thái tử thấy vậy, ngày đêm chăm sóc măng Cám thấy thế bèn chặt măng ăn, vứt vỏ măng ra ngã ba đường
I Tấm hóa thân lần thứ ba
a Vỏ mụt măng biến thành cây thị
b Có bà lão ăn mày đi ngang qua, cầu xin, quả thị rơi xuống bị, bà mang về chum gạo cất kĩ Từ trong quả thị Tấm hiện ra, bà lão bắt được Tấm, nghe nàng kể mọi sự tình và nhận nàng làm con nuôi
J Tấm gặp lại Thái tử
a Đến ngày giỗ của chồng bà lão, Tấm nói bà lão mời Thái tử, Thái tử nói nếu có
“chiếu trải đàng, vàng phết ngõ” thì mới đến Tấm đã làm theo
b Thái tử đến nhà, nhìn thấy những miếng trầu rất đẹp, rất giống miếng trầu Tấm têm ngày xưa, bèn hỏi : “Thưa bà, trầu bà têm sao khéo quá, giống kiểu của vợ tôi ngày xưa, hay là…” Tấm bèn biến thành con ruồi đậu trên lá trầu để ra chỉ bà lão cách têm trầu Thái tử bèn cầm quạt đuổi con ruồi đi, bà lão không thể têm được nữa, bèn kể hết sự thật câu chuyện về người con gái nuôi cho Thái tử nghe
Trang 3K Tấm trả thù
a Nghe Tấm nói “Đun sôi nước rồi tắm thì da sẽ trắng, tóc sẽ dài ra” Cám bèn làm theo và chết Tấm làm mắm Cám, gửi về cho mẹ kế
b Người mẹ kế ăn mắm thịt con mình một cách ngon lành Mãi khi có con quạ bay qua kêu: “Ôi, mẹ ăn thịt con”, người mẹ kế nhìn xuống đáy chum mắm, thấy đầu của Cám thì mới biết là đã ăn thịt con mình
Sau đây là phần so sánh hai truyện Kông Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc và Tấm Cám của Việt Nam
2 Nhân vật
Hệ thống nhân vật trong truyện của Hàn Quốc có Kông Chuy, Pát Chuy, người mẹ
kế, Quan huyện, bà lão hàng xóm, con bò đen, con cóc, con rắn, bầy chim và bông hoa, viên ngọc Hệ thống nhân vật trong truyện của Việt Nam có Tấm, Cám, người dì ghẻ, Bụt, Thái tử, bà lão ăn mày, con cá bống, con gà trống, bầy chim bồ câu, con chim hoành hoạch, mụt măng, cây thị, miếng trầu, con ruồi, con quạ
Trước tiên, có thể thấy các nhân vật chính trong truyện của Hàn Quốc và
Việt Nam đều có điểm chung là những cô gái với tính cách hiền lành tới tuổi cập kê, bị hành hạ bởi người mẹ ghẻ hay con của người mẹ ghẻ Nhưng có điểm khác biệt ở phần cuối truyện: nhân vật Kông Chuy của Hàn Quốc được miêu tả với tính cách bị động, phải nhờ vào Quan huyện để trả thù Ngược lại, nếu ở phần đầu truyện, tính cách nhân vật Tấm của Việt Nam bị động, thì ở phần cuối truyện, Tấm được miêu tả với tính cách chủ động đến mức đã trực tiếp lừa người đã hại mình để trả thù
Về nhân vật phản diện, điểm giống nhau là cả hai tác phẩm đều có hai nhân vật phản diện: người mẹ ghẻ và Pát Chuy (Hàn Quốc), người mẹ ghẻ và Cám (Việt Nam) Nhưng
điểm khác nhau là: nếu trong Kông Chuy Pát Chuy, người mẹ ghẻ là thủ phạm chính bên cạnh Pát chuy (là thủ phạm phụ) thì ngược lại, trong Tấm Cám, Cám là thủ phạm chính bên
cạnh người mẹ ghẻ (lả thủ phạm phụ)
Về nhân vật là đối tượng kết hôn với nhân vật chính (hay người mang đến cuộc đổi đời cho nhân vật chính), trong truyện của Hàn Quốc là Quan huyện, truyện của Việt Nam là
Trang 4Thái tử Về vị trí xã hội, đối tượng kết hôn trong Tấm Cám (Thái tử) có vị trí xã hội cao hơn đối tượng kết hôn trong Kông Chuy Pát Chuy (Quan huyện) Nhưng rõ ràng, về vai trò chủ động thì nhân vật Quan huyện trong Kông Chuy Pát Chuy có vai trò chủ động hơn trong việc trừng ác, giết Pát chuy, trong khi đó thì nhân vật Thái Tử trong Tấm Cám chỉ đơn
thuần đảm nhận vai trò tái hồi với Tấm mà không tham gia vào việc trừng ác Từ điểm này
có thể thấy được tư tưởng coi trọng phụ quyền trong xã hội Hàn Quốc, tính cách chủ động của người phụ nữ Việt Nam và tư tưởng nhân quả báo ứng của người Việt
Về các nhân vật trợ giúp nhân vật chính, nếu những nhân vật trợ giúp trong Kông Chuy Pát Chuy gồm con bò đen, con cóc, con rắn, bầy chim là những động vật quen thuộc,
dễ dàng tìm thấy ở nông thôn, thì trong truyện Tấm Cám là ông Phật và bầy chim bồ câu
làm theo lời của ông Phật Đó là điểm khác biệt lớn nhất Thêm vào đó, qua hình tượng con
bò đen (hóa thân của người mẹ đẻ Kông Chuy) và hình tượng ông Phật (hiện ra và cho các nhân vật chính áo và giầy), ta có thể nghĩ rằng tác phẩm văn học Hàn Quốc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tư duy Shaman giáo và tác phẩm văn học Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Phật giáo
Về các nhân vật khác, trong truyện Kông Chuy Pát Chuy có bà lão hàng xóm, trong truyện Tấm Cám có bà lão ăn mày Cả hai nhân vật cùng xuất hiện với vai trò là những
người trung gian bắc cầu, giúp nhân vật chính và người chồng gặp lại nhau Chi tiết này cho thấy điểm giống nhau của loại truyện kể hôn nhân
Từ những phân tích trên, có thể tổng kết những so sánh về nhân vật qua bảng sau
vật chính
Nhân vật phản diện
Đối tượng kết hôn nhân vật chính
Nhân vật trợ giúp
có tính siêu nhiên
Nhân vật khác
Kông Chuy
Pát Chuy
(Hàn
Kông chuy
Mẹ
kế,
Pát Chuy
Quan huyện
Con bò đen, con cóc, con rắn, con chim, viên
Bà lão hàng xóm
Trang 5Quốc) ngọc, bông
hoa
Tấm Cám
(Việt Nam)
kế, Cám
Thái
tử
Phật, (cá bống, chim bồ câu), con gà trống, chim hoành hoạch, mụt măng, quả thị, con ruồi, con quạ
Bà lão ăn xin
3 Bối cảnh
Về thời gian, nếu Tấm Cám của Việt Nam có bối cảnh cụ thể, được miêu tả ở
phần mở đầu: “Thời vua Thánh Tông nhà Lý (1054-1072) có Tấm là người mang họ
Lê”, thì truyện Kông Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc không hề đề cập đến bối cảnh cụ thể Theo đó, có thể đưa ra hai giả thuyết: hoặc là truyện Tấm Cám của Việt Nam muốn
nhấn mạnh tính hiện thực của truyện, hoặc có thể đó là quá trình biến đổi từ thuyết thoại sang tiểu thuyết Tình tiết cuối của cả hai truyện là thi thể của Pát Chuy và Cám bị làm mắm, rồi gửi cho người mẹ kế, cho thấy hai thuyết thoại của hai nước được hình thành
từ thời kì rất sớm