Giải pháp đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong xuất nhập khẩu của Chính phủ cho Doanh nghiệp ở Đà Nẵng - 2 pdf

1.4 Vị trí của hoạt động xúc tiến xuất khẩu XTXK giữ vị trí quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đẩy mạng XK, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.. Nếu không có các hoạt độ

nên cạnh tranh khốc liệt Tác động của XTXK tới sự phát triển kinh tế của một nước

có thể được tóm gọn trong sơ đồ sau:

Hình 1.1 Tác động của XTXK tới sự phát triển kinh tế

Theo sơ đồ trên thì việc thực hiện XTXK hay thúc đẩy XK sẽ tác động làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra nhiều việc làm mới và góp phần cải thiện thu nhập cho người lao động Mặt khác, khuyến khích XK sẽ tạo nguồn thu ngoại tệ lớn hơn để đáp ứng như cầu ngoại tệ cho mua sắm máy móc thiết bị, nhập khẩu các sản phẩm trung gian phục vụ cho nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đồng thời đây là nguồn để trả nợ nước ngoài, giúp cân bằng cán cân thanh toán quốc tế, ổn định tình hình kinh tế, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển XTXK giúp cho doanh nghiệp tham gia XK thành công, đảm bảo hiệu quả hoạt động XK và góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp ở cả thị trường trong nước và quốc tế

XTXK

Tăng XK

Chuyển dịch

cơ cấu sản xuất trong nước

Tạo việc làm

Cải thiện thu nhập

Tăng vốn ngoại tệ

Mua tư liệu sản xuất, nguyện liệu,

Trả nợ nước ngoài

Tham gia XK trước hết sẽ tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp đạt được quy mô kinh tế cần thiết, do đó mà tiết kiệm được chi phí, đảm bảo hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ở cả thị trường nội địa và XK Thứ hai, thông qua

XK doanh nhgiệp thực hiện việc đa dạng hoá thị trường đảm bảo việc phát triển ổn định, tránh những rủi ro có thế phát sinh khi bị phụ thuộc quá mức vào một thị trường Thứ ba, tham gia XK doanh nghiệp sẽ cọ xát bằng cạnh tranh khốc liệt, sẽ trở nên mẫn cảm hơn với các đặc điểm văn hoá và cấu trúc của các thị trường để có thể cạnh tranh thắng lợi Cuối cùng, XK là một trong những khả năng chiến lược marketing quốc tế,

từ XK sẽ mở ra các khả năng chiến lược khác như đầu tư, liên doanh, để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển bền vững

Về cơ bản một doanh nghiệp tham gia XK cần trải qua các giai đoạn khác nhau của quá trình XK như minh hoạ sau:

Các giai đoạn của quá trình Các giai đoạn của quá trình xuất khẩu ở doanh nghiệp xuất khẩu của doanh nghiệp

Mở rộng thị trường nội địa

Ý tưởng tham gia xuất khẩu

Thông tin về thị trường và khách hàng nước ngoài

Hình 1.2 Các giai đoạn của quá trình xuất khẩu

Nhìn trên sơ đồ ta có thể thấy rằng đầu tiên đó là sự thống nhất quan điểm và nhận thức về hoạt động XK trong doanh nghiệp Thông thường, trong công tác quản trị kinh doanh của mình doanh nghiệp hiếm khi trả lời tất cả các đơn đặt hàng nhận được Tuy nhiên, những đơn đặt hàng như vậy hoặc những tác nhân kích thích khác vẫn thường xảy ra trên thị trường quốc tế cũng có thể tác động đến nhận thức của doanh nghiệp về

XK thậm chí lá mối quan tâm của doanh nghiệp tới XK Hoạt động quản lí bắt đầu trù tính việc thu thập thông tin về thị trường nước ngoài và phương án khả thi của việc tham gia XK

Quan tâm đến xuất khẩu

Xuất khẩu thử nghiệm

Đánh giá kết quả XK thử

Thích ứng với XK

Cơ chế điều hành xuất khẩu

Giao tiếp, hậu cần, các nổ lực xúc tiến bán hàng

Điều hành của chính phủ, tài trợ xuất khẩu

Dịch vụ giao hàng và kiểm tra

Tiếp đến doanh nghiệp sẽ xem xét trả lời một số đơn đặt hàng XK, thoã mãn một

số khách hàng nước ngoài hoặc doanh nghiệp sẽ mở rộng kinh doanh từ thị trường nội địa sang các nước láng giềng có điều kiện gẫn gũi và có những nét tương đồng về văn hoá

Sau đó doanh nghiệp sẽ xem xét mọi tác động của XK tới toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nếu những kỳ vọng đặt ra cho hoạt động XK không đạt được, các doanh nghiệp có xu hướng không tiếp tục XK mà giới hạn hoạt động kinh doanh trong phạm vi thị trường nội địa

Nếu việc đánh giá tích cực, doanh nghiệp sẽ chuyển qua giai đoạn thích ứng với thị trường, Trong giai đoạn này doanh nghiệp XK thường xuyên hơn cho khách hàng quốc tế ở các nước xa hơn và tính đến các yếu tố thị trường quốc tế trong chiến lược kinh doanh của mình

Ở giai đoạn nhận thức về XK, thông tin về thị trường và khách hàng quốc tế là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp khi chuyển qua giai đoạn bắt đầu thấy lợi ích của việc XK Trong giai đoạn XK thử doanh nghiệp phải nghiên cứu xử lý các vấn đề về thông tin hậu cần và xúc tiến bán hàng Chuyển qua giai đoạn đánh giá kết quả XK thử thì yếu tố có tác động lớn nhất là sự điều hành của chính phủ, tài trợ XK Do phải trải qua những giai đoạn như vậy nên một doanh nghiệp có thể gặp những điều bất thường

cả về cơ hội lẫn rủi ro

Như vậy tác động của các hoạt động XTXK chính phủ là giúp cho doanh nghiệp tận dụng được các cơ hội thị trường trong quá trình này và hạn chế những rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải trong quá trính hoạt động thông thường Nếu doanh nghiệp tiếp cận được những thông tin cần thiết đó một cách thuận lợi do được sự hỗ

trợ, giúp đỡ của XTXK chính phủ doanh nghiệp sẽ có thể chuẩn bị một cách chu đáo cẩn thận hơn, có những quyết định chính xác hơn để thúc đẩy công việc kinh doanh của mình Ngược lại, nếu không được cung cấp những thông tin cần thiết thì việc không đinh hướng được chiến lược, không có những bước đi vững chắc là điều khó có thể tránh khỏi Chính mối quan hệ này đã giải thích lý do vì sao cần phải có sự hỗ trợ của XTXK chính phủ và các TSIs để khuyến khích doanh nghiệp tham gia XK 1.4 Vị trí của hoạt động xúc tiến xuất khẩu

XTXK giữ vị trí quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đẩy mạng XK, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước

XTXK có chức năng cơ bản là khuyến khích, thúc đẩy XK Do vậy, hoạt động XTXK có vị trí quan trọng như thế nào là tuỳ thuộc vào nhu cầu và yêu cầu đạt được của một quốc gia hay một doanh nghiệp đối với mục tiêu XK XTXK sẽ có vị trí đặc biệt quan trọng đối với một đất nước vào thời kỳ mà nước đó chủ trương phát triển kinh tế hướng ngoại Nói cách khác, nước đó muốn thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng XK

XTXK giữ vị trí mở đường cho một doanh nghiệp tham gia thị trường quốc tế, đồng thời là một trong những hoạt động kinh tế trọng yếu của doanh nghiệp hiện đại ngày nay

Hoạt động XTXK ở một doanh nghiệp chính là hoạt động marketingXK của doanh nghiệp Đó là các hoạt động mà một doanh nghiệp cần phải tiến hành khi muốn thâm nhập thị trường quốc tế gồm:

 Nghiên cứu thị trường XK để tìm ra các thị trường và khách hàng tiềm năng Nắm bắt được các đặc điểm và xu hướng phát triển của các thị trường, khách hàng tiềm năng đó

 Xây dựng và thực hiện các chiến lược marketing XK hỗn hợp ( chiến lược bốn “P” ngằm thâm nhập thành công thị trường XK) Nếu không có các hoạt động này (hoặc là doanh nghiệp tự tiến hành, hoặc là doanh nghiệp trông cậy vào sự hỗ trợ và giúp đỡ của nhà nước và các tổ chức hỗ trợ XK khác) thì doanh nghiệp sẽ không thể

XK được Chính vì vậy, XTXK sẽ khai thông con đường gia nhập thị trường quốc tế của doanh nghiệp Hơn nữa, việc tiến hành các hoạt động XTXK với mục đích tạo dựng và phát triển thị trường XK cho doanh nghiệp ngày càng củng cố vị trí là một trong những hoạt động chính yếu nhất của doanh nghiệp trong môi trường toàn cầu hoá và cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt hiện nay

2 Xúc tiến xuất khẩu chính phủ và mạng lưới xúc tiến xuất khẩu quốc gia

2.1 Xúc tiến xuất khẩu của chính phủ

2.1.1 Định nghĩa, mục đích, đối tượng của xúc tiến xuất khẩu chính phủ

Định nghĩa: Theo Rosson & Seringhaus “XTXK của chính phủ là những biện pháp

chính sách của nhà nước có tác động trực tiếp hay gián tiếp khuyến khích hoạt động

XK của các doanh nghiệp, của các ngành và của đất nước”

Mục đích: XTXK của chính phủ là khuyến khích, thúc đẩy XK của đất nước Đối tượng: Đối tượng tác động của XTXK của chính phủ là các doanh nghiệp, các

ngành sản xuất hàng hoá và cung cấp dịch vụ cho XK, các thể chế và các tổ chức hỗ trợ thương mại của đất nước, các thị trường và các nhà nhập khẩu nước ngoài

2.1.2 Vị trí và vai trò của của xúc tiến xuất khẩu chính phủ

Vị trí và vai trò của XTXK chính phủ quan trọng đến mức nào là tuỳ vào hệ thống

cơ chế quản lý kinh tế, trình độ phát triển kinh tế xã hội, nhận thức chung của mỗi quốc gia về XTXK Ở nhiều nước công nghiệp phát triển, XTXK chính phủ chủ yếu giữ vai trò thuận lợi hoá thương mại Trái lại ở các nước đang phát triển và các nước chuyển đổi nền kinh tế, XTXK chính phủ có khi lại giữ vai trò quan trọng quyết định đối với việc phát triển XK của đất nước

Trong điều kiện của Việt Nam hiện nay, XTXK là lĩnh vực hoạt động còn rất mới

và yêu cầu đấy mạnh XK lại rất bức xúc, vì vậy XTXK chính phủ phải giữ một vị trí quan trọng nhất Chính phủ phải là người tiên phong và giữ vai trò lãnh đạo hoạt động XTXK của đất nước, thống nhất quản lý các hoạt động này, tạo môi trường và mọi điều kiện thuận lợi cho việc phát triển hoạt động XTXK, đồng thời trực tiếp tiến hành các hoạt động XTXK

2.1.3 Nội dung hoạt động xúc tiến xuất khẩu của chính phủ 2.1.3.1 Quản lý nhà nước về xúc tiến xuất khẩu:

Nhà nước xây dựng khuôn khổ pháp lý điều tiết hoạt động, tạo môi trường thuận lợi như cung cấp các phương tiện hỗ trợ để công tác XTXK thực sự có hiệu quả và có tác động thiết thực tới việc đẩy mạnh XK Cụ thể:

 Nhà nước tạo dựng và hoàn thiện môi trường pháp lý theo cơ chế thị trường điều chỉnh hoạt động XK và XTXK của Việt Nam

 Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án XTXK và phát triển XK cụ thể của đất nước Định hướng và phát triển các hoạt động XTXK của

cơ quan chính phủ, các TSIs và các doanh nghiệp Việc quan trọng nhất hiện nay là

chính phủ phải xây dựng và tổ chức thực hiện các chiến lược XK quốc gia và chiến lược XK ngành/sản phẩm

 Lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, điều phối hoạt động XTXK của dất nước trong mạng lưới XTXK quốc gia

 Xây dựng các biện pháp chính sách khuyến khích, hỗ trợ sản xuất và XK (chính sách tài chính, thuế, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài, phát triển cơ sở hạ tầng XTXK, )

 Chuyênmôn hoá

Sản xuất và theo chức năng xuất khẩu và vị trí

Đại diện thương mại

nước ngoài Điều phối

hoạt động

Cạnh tranh và hợp tác

Chiến lược XK quốc gia Chiến lược XK ngành

Hình 1.3 Vai trò của các tổ chức XTXK

2.1.3.2 Trực tiếp thực hiện các hoạt động xúc tiến xuất khẩu

Nhà xuất khẩu

Chính phủ

Các tổ chức hỗ trợ thương mại

Chính phủ thành lập các cơ quan thực hiện hoạt động XTXK Cục XTTM, các trung tâm, các phòng XTTM ở các tỉnh thành, các địa phương, các đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài đều trực tiếp tiến hành các hoạt động XTXK Đây là lực lượng nòng cốt trong mạng lưới XTXK quốc gia

Chính phủ đàm phán và kí kết các hiệp định song phương và đa phương tạo điều kiện tiếp cận thị trường rộng hơn cho các nhà XK và các sản phẩm XK

Chính phủ xây dựng và tổ chức mạng lưới thông tin quốc gia đáp ứng yêu cầu thông tin thương mại của các nhà XK

Chính phủ thiết lập hệ thống văn phòng đại diện thương mạiViệt Nam ở nước ngoài và xây dựng các trung tâm thương mại Việt Nam ở nước ngoài để xúc tiến hình ảnh đất nước, con người và sản phẩm của Việt Nam

Các phái đoàn kinh tế thương mại chính phủ tham quan khảo sát thị trường nước ngoài và tiến hành XTXK ở nước ngaòi và tiến hành XTXK ở nước ngoài Đón tiếp các phái đoàn kinh tế thương mại của chính phủ nước ngaòi

Chính phủ hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia hội chợ, triễn lãm thương mại ở nước ngoài Hỗ trợ các đoàn doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tham quan khảo sát lẫn nhau

Chính phủ tham gia đào tạo nguồn nhân lực XK và XTXK của đất nước

Dưới góc độ XK sản phẩm, XTXK của chính phủ phải bao gồm tất cả mọi biện pháp trực tiếp hay gián tiếp khuyến khích XK sản phẩm được cấu thành trong 4 nhóm biện pháp:

 Nhóm biện pháp liên quan tới đầu vào của sản phẩm

 Nhóm biện pháp liên quan tới đầu ra của sản phẩm

 Nhóm các biện pháp khuyến khích kinh tế vĩ mô

 Nhóm các biện pháp khuyến khích mang tính thể chế, tổ chức

2.2 Xúc tiến xuất khẩu của các tổ chức hỗ trợ thương mại (TSIs)

Hoạt động XTXK của các tổ chức hỗ trợ thương mại gồm những nội dung chính sau đây:

2.2.1 Phối hợp hoạt động xúc tiến xuất khẩu với các cơ quan chính phủ và các

doanh nghiệp trong mạng lưới xúc tiến thương mại TSIs là một bộ phận cấu thành mạng lưới XTXK quốc gia gồm chính phủ, các tổ chức hỗ trợ thương mại và các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế

Sự phối hợp của TSIs với các bộ phận còn lại được thể hiện qua việc hiệp đồng, chia sẻ trách nhiệm và cả quyền lợi XTXK Chức năng chính của TSIs là cung cấp các dịch vụ hỗ trợ phát triển thương mại chuyên môn hoá và thuận lợi hoá thương mại TSIs cũng tham gia hoà nhập mạng lưới thông tin quốc gia, đảm bảo phân phát và thu nhận thông tin thông suốt và hiệu quả

2.2.2 Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh, thuận lợi hoá thương mại và xúc

tiến xuất khẩu cho khách hàng có yêu cầu

Hệ thống các cơ quan hỗ trợ XK rất đa dạng, bao gồm các tổ chức và đơn vị nhà nước, các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các doanh nghiệp dịch vụ cả nhà nước và tư nhân Mỗi đơn vị đều có lợi thế cạnh tranh dựa trên sự chuyên môn hoá cao về một hoặc một số dịch vụ hỗ trợ thương mại (nghiên cứu thị trường, marketing XK, thông tin thương mại, dịch vụ tư vấn pháp lý, tài trợ XK, giao nhận, vận tải ngoại thương, dịch vụ mạng, dịch vụ tài chính, )TSIs cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại cho các doanh nghiệp trên cơ sở chuyên môn hoá cao

của tổ chức sẽ góp phần làm giảm chi phí dịch vụ thương mại, đẩy mạnh hoạt động

XK

2.2.3 Xây dựng năng lực chuyên môn xúc tiến xuất khẩu

Yêu cầu đối với việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp là rất lớn và rất đa dạng Trong đó nhà nước sẽ tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển TSIs, nhưng mặt khác TSIs phải nổ lực để có thể đáp ứng được nhu cầu và yêu cầu hỗ trợ của khách hàng Bản thân các tổ chức hỗ trợ XK trước hết phải nâng cao khả năng cung cấp các dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu với chất lượng cao và giá cả cạnh tranh cho các doanh nghiệp tham gia Xk và đảm bảo cạnh tranh trong XK

2.2.4 Đào tạo nguồn nhân lực cho hoạt động xúc tiến xuất khẩu

Nhà nước có thể phối hợp với TSIs để đào tạo lực lượng lao động trong các thể chế hỗ trợ hay cho các doanh nghiệp XK Bản thân các tổ chức có thể tự đào tạo hay cung cấp dịch vụ đào tạo độc lập

2.3 Xúc tiến xuất khẩu ở các doanh nghiệp

Các doanh nghiệp là chủ thể của hoạt động XK Doanh nghiệp phải tự mình tham gia vào quá trình XK và phát triển XK Những nổ lực của doanh nghiệp trong việc đảm bảo cung cấp sản phẩm XK đáp ứng theo yêu cầu chất lượng của người mua với giá cả cạnh tranh và dịch vụ khách hàng hoàn hảo sẽ là chìa khoá để đảm bảo thành công cho doanh nghiệp Hoạt động XTXK ở doanh nghiệp được xem xét đới với 2 loại đối tượng cụ thể

Đối với doanh nghiệp mới tham gia XK: