Một máy phát điện mà phần cảm gồm hai cặp cực từ quay với tốc độ 1500vòng/phút và phần ứng gồm hai cuộn dây mắc nối tiếp, có suất điện động hiệu dụng 220V, từ... Người ta có thế tạo ra
Trang 1Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 51:
CỦNG CỐ MÁY PHÁT VÀ ĐỘNG CƠ
A Mục tiêu bài học:
I.Kiến thức
- Hiểu nguyên tắc hoạt động của các máy phát điện xoay chiều
- Nắm được cấu tạo của máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha
- Biết vận dụng các công thức để tính tần số và suất điện động của máy phát điện xoay chiều
- Hiểu thế nào là từ trường quay và cách tạo ra từ trường quay nhờ dòng điện ba pha
- Hiểu được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ không đồng bộ ba pha
II.Kỹ năng
- Giải thích nguyên tắc hoạt động của máy phát điện
- Chỉ ra được các bộ phận của máy phát điện
Trang 2- Tính được tần số và suất điện động của mát phát điện xoay chiều
- Giải thích nguyên tắt hoạt động của động cơ không đồng bộ ba pha
- Biết cách đổi chiều quay động cơ
B Chuẩn bị:
Phiếu học tập: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU P1 Chọn câu Đúng Trong các máy phát điện xoay chiều
một pha:
A phần tạo ra từ trường là rôto
B phần tạo ra suất điện động cảm ứng là stato
C Bộ góp điện được nối với hai đầu của cuộn dây stato
D suất điện động của máy tỉ lệ với tốc độ quay của rôto
P2 Phát biểu nào sau đây Đúng đối với máy phát điện
xoay chiều?
A Biên độ của suất điện động tỉ lệ với số cặp của nam châm
Trang 3B Tần số của suất điện động tỉ lệ với số vòng dây của phần ứng
C Dòng điện cảm ứng chỉ xuất hiện ở các cuộn dây của phần ứng
D Cơ năng cung cấp cho máy được biến đổi hoàn toàn thành điện năng
P3 Máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha giống
nhau ở điểm nào?
A Đều có phần ứng quang, phần cảm cố định
B Đều có bộ góp điện để dẫn điện ra mạch ngoài
C đều có nguyên tắc hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ
D Trong mỗi vòng dây của rôto, suất điện động của máy đều biến thiên tuần hoàn hai lần
P4 Hiện nay với các máy phát điện công suất lớn người
ta thường dùng cách nào sau đây để tạo ra dòng điện xoay chiều một pha?
A Nam châm vĩnh cửu đứng yên, cuộn dây chuyển động tịnh tiến so với nam châm
Trang 4B Nam châm vĩnh cửu đứng yên, cuộn dây chuyển động quay trong lòng nam châm
C Cuộn dây đứng yên, nam châm vĩnh cửu chuyển động tịnh tiến so với cuộn dây
D Cuộn dây đứng yên, nam châm vĩnh cửu chuyển động quay trong lòng stato có cuốn các cuộn dây
P5 Rôto của máy phát điện xoay chiều là một nam châm
có 3 cặp cực từ, quay với tốc độ 1200vòng/min Tần số của suất điện động do máy tạo ra là bao nhiêu?
A f = 40Hz B f = 50Hz C f = 60Hz
D f = 70Hz
P6 Một máy phát điện xoay chiều 1 pha có rôto gồm 4
cặp cực từ, muốn tần số dòng điện xoay chiều mà máy phát
ra là 50Hz thì rôto phải quay với tốc độ là bao nhiêu?
A 3000vòng/phút B 1500vòng/phút
C 750vòng/phút D 500vòng/phút
P7 Một máy phát điện mà phần cảm gồm hai cặp cực từ
quay với tốc độ 1500vòng/phút và phần ứng gồm hai cuộn dây mắc nối tiếp, có suất điện động hiệu dụng 220V, từ
Trang 5thông cực đại qua mỗi vòng dây là 5mWb Mỗi cuộn dây gồm có bao nhiêu vòng?
A 198 vòng B 99 vòng C 140 vòng
D 70 vòng
P8 Trong cách mắc dòng điện xoay chiều ba pha đối xứng theo hình sao, phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Dòng điện trong dây trung hoà bằng không
B Dòng điện trong mỗi pha bằng dao động trong mỗi dây pha
C Hiệu điện thế pha bằng 3lần hiệu điện thế giữa hai dây pha
D Truyền tải điện năng bằng 4 dây dẫn, dây trung hoà
có tiết diện nhỏ nhất
P9 Trong cách mắc dòng điện xoay chiều ba pha đối xứng theo hình tam giác, phát biểu nào sau đây là không
đúng?
A Dòng điện trong mỗi pha bằng dòng điện trong mỗi dây pha
Trang 6B Hiệu điện thế giữa hai đầu một pha bằng hiệu điện thế giữa hai dây pha
C Công suất tiêu thụ trên mỗi pha đều bằng nhau
D Công suất của ba pha bằng ba lần công suất mỗi pha
P10 Một động cơ không đồng bộ ba pha hoạt động bình
thường khi hiệu điện thế hiệu dụng giữa hai đầu mỗi cuộn dây là 220V Trong khi đó chỉ có một mạng điện xoay chiều ba pha do một máy phát ba pha tạo ra, suất điện động hiệu dụng ở mỗi pha là 127V Để động cơ hoạt động bình thường thì ta phải mắc theo cách nào sau đây?
A Ba cuộn dây của máy phát theo hình tam giác, ba cuộn dây của động cơ theo hình sao
B Ba cuộn dây của máy phát theo hình tam giác, ba cuộn dây của động cơ theo tam giác
C Ba cuộn dây của máy phát theo hình sao, ba cuộn dây của động cơ theo hình sao
D Ba cuộn dây của máy phát theo hình sao, ba cuộn dây của động cơ theo hình tam giác
Trang 7c) Đáp án phiếu học tập: 1(D); 2(A); 3(C); 4(D); 5(C);
6(C); 7(B); 8(BC); 9(A); 10(D)
Phiếu học tập: ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU P1 Chọn câu Đúng
A Chỉ có dòng điện ba pha mới tạo ra từ trường quay
B Rôto của động cơ không đồng bộ ba pha quay với tốc độ góc của từ trường
C Từ trường quay luôn thay đổi cả hướng và trị số
D Tốc độ góc của động cơ không đồng bộ phụ thuộc vào tốc độ quay của từ trường và momen cản
P2 Phát biểu nào sau đây về động cơ không đồng bộ ba pha là sai?
A Hai bộ phận chính của động cơ là rôto và stato
B Bộ phận tạo ra từ trường quay là státo
C Nguyên tắc hoạt động của động cơ là dựa trên hiện tượng điện từ
Trang 8D Có thể chế tạo động cơ không đồng bộ ba pha với công suất lớn
P3 Ưu điểm của động cơ không đồng bộ ba pha so va
động cơ điện một chiều là gì?
A Có tốc độ quay không phụ thuộc vào tải
B Có hiệu suất cao hơn
C Có chiều quay không phụ thuộc vào tần số dòng điện
D Có khả năng biến điện năng thành cơ năng
P4 Một động cơ không đồng bộ ba pha hoạt động bình
thường khi hiệu điện thế hiệu dụng giữa hai đầu mỗi cuộn dây là 100V Trong khi đó chỉ có một mạng điện xoay chiều ba pha do một máy phát ba pha tạo ra, suất điện động hiệu dụng ở mỗi pha là 173V Để động cơ hoạt động bình thường thì ta phải mắc theo cách nào sau đây?
A Ba cuộn dây của máy phát theo hình tam giác, ba cuộn dây của động cơ theo hình sao
B Ba cuộn dây của máy phát theo hình tam giác, ba cuộn dây của động cơ theo tam giác
Trang 9C Ba cuộn dây của máy phát theo hình sao, ba cuộn dây của động cơ theo hình sao
D Ba cuộn dây của máy phát theo hình sao, ba cuộn dây của động cơ theo hình tam giác
P5 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Người ta có thế tạo ra từ trường quay bằng cách cho dòng điện xoay chiều chạy qua nam châm điện
B Người ta có thế tạo ra từ trường quay bằng cách cho dòng điện một chiều chạy qua nam châm điện
C Người ta có thế tạo ra từ trường quay bằng cách cho dòng điện xoay chiều một pha chạy qua ba cuộn dây của stato của động cơ không đồng bộ ba pha
D Người ta có thế tạo ra từ trường quay bằng cách cho dòng điện xoay chiều ba pha chạy qua ba cuộn dây của stato của động cơ không đồng bộ ba pha
P6 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Cảm ứng từ do cả ba cuộn dây gây ra tại tâm stato của động cơ không đồng bộ ba pha, khi có dòng điện xoay chiều ba pha đi vào động cơ có độ lớn không đổi
Trang 10B Cảm ứng từ do cả ba cuộn dây gây ra tại tâm stato của động cơ không đồng bộ ba pha, khi có dòng điện xoay chiều ba pha đi vào động cơ có phương không đổi
C Cảm ứng từ do cả ba cuộn dây gây ra tại tâm stato của động cơ không đồng bộ ba pha, khi có dòng điện xoay chiều ba pha đi vào động cơ có hướng quay đều
D Cảm ứng từ do cả ba cuộn dây gây ra tại tâm stato của động cơ không đồng bộ ba pha, khi có dòng điện xoay chiều ba pha đi vào động cơ có tần số quay bằng tần số dòng điện
P7 Gọi B0 là cảm ứng từ cực đại của một trong ba cuộn dây ở động cơ không đồng bộ ba pha khi có dòng điện vào động cơ Cảm ứng từ do cả ba cuộn dây gây ra tại tâm stato
có giá trị
A B = 0 B B = B0 C B = 1,5B0
D B = 3B0
P8 Stato của một động cơ không đồng bộ ba pha gồm 6
cuộn dây, cho dòng điện xoay chiều ba pha tần số 50Hz vào động cơ Từ trường tại tâm của stato quay với tốc độ bằng bao nhiêu?
Trang 11A 3000vòng/min B 1500vòng/min C
1000vòng/min D 500vòng/min
P9 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Nguyên tắc hoạt động của động cơ không đồng bộ
ba pha dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ
B Nguyên tắc hoạt động của động cơ không đồng bộ
ba pha dựa trên hiện tượng tự cảm
C Nguyên tắc hoạt động của động cơ không đồng bộ
ba pha dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ và lực từ tác dụng lên dòng điện
D Nguyên tắc hoạt động của động cơ không đồng bộ
ba pha dựa trên hiện tượng tự cảm và lực từ tác dụng lên dòng điện
P10 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Dòng điện xoay chiều một pha chỉ có thể do máy phát điện xoay chiều một pha tạo ra
B Suất điện động của máy phát điện xoay chiều tỉ lệ với số vòng quay trong một phút của rô to
Trang 12C Dòng điện do máy phát điện xoay chiều tạo ra luôn
có tần số bằng tần số quay của rô to
D Chỉ có dòng điện xoay chiều ba pha mới tạo ra từ trường quay
c) Đáp án phiếu học tập: 1(D); 2(C); 3(B); 4(A); 5(D);
6(B); 7(C); 8(B); 9(C); 10(B)