-Nhận xét câu trả lời của bạn.. - Độ cao của âm là gì , phụ thuộc vào những yếu tố -Thảo luận và trả lời.. -Nhận xét câu trả lời của bạn.. -Nhận xét câu trả lời của bạn.. -Nhận xét câu t
Trang 1Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 28-29:
SÓNG ÂM, NGUỒN NHẠC ÂM
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức
- Nêu được nguồn gốc âm và cảm giác về âm
- Nêu được mối quan hệ giữa các cảm giác về âm và đặc điểm của sóng âm
2 Kỹ năng
- Trình bày được phương pháp khảo sát những đặc điểm của sóng âm dựa trên đồ thị d.động điểm nguồn âm
- Tìm cường độ âm mức cường độ âm
- Giải thích được vì sao các nhạc cụ (nguồn nhạc âm)lại phát ra các âm có tần số cao thấp khác nhau
- Phân biệt âm cơ bản và hoạ âm
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Âm thoa, dây đàn ống sáo Hộp cộng hưởng Dao động
ký điện tử
Trang 22 Học sinh:
- Ôn lại sóng, giao thoa sóng, sóng dừng, năng lượng sóng
Phương trình sóng
III KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Hiện tượng giao thoa là gì ? Điều kiện giao thoa ? Tại
những điểm nào thì biên độ dđ của các phần tử môi trường
đạt cực đại, cực tiểu
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
HĐ CỦA GIÁO
VIÊN
HĐ CỦA HỌC
SINH
NỘI DUNG
- Trình bày
nguồn gốc và
cảm giác âm
-Yêu cầu HS
N.xét, bổ sung
câu trả lời của
bạn
-Đọc SGK tìm hiểu và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Lắng nghe và ghi nhớ
1 Nguồn gốc của âm và cảm giác về âm
-Sóng âm là những sóng cơ truyền trong các môi trường rắn lỏng khí
-Trong chất khí và chất lỏng, sóng âm là sóng dọc vì trong các
Trang 3- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Yêu cầu HS trả
lời câu hỏi C1,
C2
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Tạp âm, nhạc
âm là gì?
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Yêu cầu HS trả
lời câu hỏi C3
- Độ cao của âm
là gì , phụ thuộc
vào những yếu tố
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và
chất này lực đàn hồi chỉ xuất hiện khi có biến dạng nén, dãn -Trong chất rắn, sóng âm gồm cả sóng dọc và sóng ngang vì lực đàn hồi xuất hiện cả khi có biến dạng lệch và biến dạng nén, dãn
2 Phương pháp khảo sát thực nghiệm những tính chất của âm: SGK
3 Nhạc âm và tạp âm:
+ Nhạc âm đồ thị là đường cong tuần hoàn
+ Tạp âm đồ thị là đường cong không tuần hoàn
4 Những đặc trưng của âm: a) Độ cao của âm:
- f lớn: âm cao, f nhỏ âm thấp (trầm) Tai nghe âm có f từ 20Hz đến 20.000Hz
Trang 4nào ?
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Âm sắc là gì?
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Trình bày về
cường độ âm và
mức cường độ
âm?
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Độ to của âm là
gì, phụ thuộc vào
yấu tố nào?
- Nhận xét, bổ
trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Thảo luận và
b) Âm sắc: âm có sắc thái khác
nhau, phụ thuộc vào tính chất đường biểu diễn
c) Độ to của âm, cường độ âm Mức cường độ âm:
-Cường độ âm là lượng năng lượng được sóng âm truyền qua một đơn vị diện tích đặt vuông góc với phương truyền âm trong một đơn vị thời gian Cường độ
âm càng lớn, âm nghe càng to Tuy nhiên độ to của âm không tỷ
lệ thuậnvới cường độ âm
+ Cường độ âm: SGK đơn vị: W/m2
+ Mức cường độ âm:
0
I
I
Nếu đo bằng đềxiben
0
10 I
I lg )
dB (
Trang 5sung, -> nội dung
kiến thức
- Yêu cầu HS trả
lời câu hỏi C4
- Trình bày tác
dụng dây đàn
phát ra âm cơ
bản và hoạ âm
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Trình bày tác
dụng ống sáo
phát ra âm cơ
bản và hoạ âm
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Hộp cộng
trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét câu trả lời của bạn
- I0 = 10-12 W/m2 ứng với âm có tần số 1000 Hz là cường độ âm chuẩn
- Mức cường độ âm của âm thường gặp khoảng từ 20 đến 100dB
d) Giới hạn nghe của tai người
+ Ngưỡng nghe: cường độ âm nhỏ nhất gây cảm giác cho tai + Ngưỡng đau: cường độ âm lớn nhất mà tai chịu đựng được
+ Độ to của âm: phụ thuộc vào cường độ và tần số của âm
5 Nguồn nhạc âm:
a) Dây đàn hai đầu cố định:
2
k
f
v
L
kv v f
2
; k = 1: âm cơ bản, k = 2 hoạ âm bậc 2, k = 3 hoạ âm bậc
Trang 6hưởng là gì,
tác dụng của nó
ntn ?
- Nhận xét, bổ
sung, -> nội dung
kiến thức
- Đánh giá, nhận
xét kết quả giờ
dạy
3
b) Ống sáo:
4
k
L , k = 1: âm cơ bản, k = 2
6 Hộp cộng hưởng: SGK
IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
-Tóm lược kiến thức trọng tâmcủa bài, hướng dẫn HS trả
lời các câu hỏi sau bài học, yêu cầu HS về làm
các BT 1,2,3,4,5,6,7 sau bài học