Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 66-67: MÁY QUANG PHỔ. CÁC LOẠI QUANG PHỔ ppt

-Hiểu được khái niệm về quang phổ vạch hấp thụ; cách thu và điều kiện để thu được quang phổ vạch hấp thụ; mối liêu hệ giữa quang phổ vạch phát xạ và quang phổ vạch hấp thụ của cùng một n

Trang 1

Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 66-67:

MÁY QUANG PHỔ CÁC LOẠI QUANG PHỔ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

-Hiểu được cấu tạo của máy quang phổ và tác dụng của từng bộ phận

-Hiểu được khái niệm về quang phổ liên tục, nguồn phát quang phổ liên tục, những đặc điểm và công dụng của quang phổ liên tục

-Hiểu được khái niệm về quang phổ vạch phát xạ, nguồn phát, những đặc điểm và công dụng của quang phổ vạch phát xạ

-Hiểu được khái niệm về quang phổ vạch hấp thụ; cách thu

và điều kiện để thu được quang phổ vạch hấp thụ; mối liêu

hệ giữa quang phổ vạch phát xạ và quang phổ vạch hấp thụ của cùng một nguyên tố

-Hiểu được phép phân tích quang phổ và tiện lợi của nó

Trang 2

2 Kỹ năng

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

-Vẽ trên giấy khổ lớn sơ đồ cấu tạo của máy quang phổ

- Chuẩn bị một số ảnh chụp và quang phổ vạch phát xạ và

quang phổ vạch hấp thụ

2 Học sinh:

- Đọc trước bài ở nhà

III KIỂM TRA BÀI CŨ:

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

HĐ CỦA GIÁO

VIÊN

HĐ CỦA

-Máy quang phổ là

gì ?

- Hãy cho biết tác

dụng của ống chuẩn

-Thảo luận và trả lời

-Nhận xét, bổ sung trả lời của

1 Máy quang phổ lăng kính

-Máy quang phổ là dụng cụ dùng để phân tích chùm sáng

có nhiều thành phần thành những thành phần đơn sắc khác nhau Nó dùng để nhận biết các

Trang 3

trực ?

- Khe hẹp F được

đặt nằm ở đâu ?

- Hãy cho biết tác

dụng của lăng kính

?

- Nêu tính chất của

chùm tia ló ?

- Mô tả hình ảnh

thu được trên tấm

kính mờ hoặc trên

kính ảnh ?

- Quang phổ liên

tục là gì ?

- Những chất nào

có khả năng phát ra

quang phổ liên tục

?

của bạn

-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn

-Nhận xét,bổ sung trả

lời của của bạn

-Lắng nghe và ghi nhớ

-Nhận xét,bổ

thành phần cấu tạo của một chùm sáng phức tạp do một nguồn sáng phát ra

a) Cấu tạo: Có ba bộ phận chính :

-Ống chuẩn trực là bộ phận tạo

ra chùm tia sáng song song Chùm tia sáng ló ra khỏi thấu kính L1 là một chùm tia song song

-Lăng kính là bộ phận có tác dụng phân tích chùm tia song song từ L1 chiếu tới, tạo ra thành nhiều chùm tia đơn sắc song song

-Buồng ảnh là bộ phận dùng để chụp ảnh quang phổ, hoặc để quan sát quang phổ

b) Nguyên tắc hoạt động

Trang 4

- Nêu điều kiện để

phát ra quang phổ

liên tục ?

- Quang phổ liên

tục có tính chất gì

quang trọng ?

- Tính chất đó được

ứng dụng gì ?

- Ngoài quang phổ

liên tục còn có thể

có loại quang phổ

nào nữa?

- Quang phổ vạch

là gì ?

- Muốn cho trên

tấm hình của máy

quang phổ chỉ thấy

có một vạch đỏ thì

chùm sáng phát ra

sung trả lời của của bạn

-Sau khi ló ra khỏi ống chuẩn trực, chùm ánh sáng phát ra từ nguồn S là một chùm song song Chùm này qua lăng kính

sẽ bị phân tán thành nhiều chùm đơn sắc song song Mỗi chùm sáng đơn sắc ấy được thấu kính L2 của buồng ảnh hội

tụ thành một vạch trên tiêu diện của L2 và cho ta một ảnh thật của khe F, đó là một vạch màu Các vạch màu này được chụp trên kính ảnh hoặc hiện lên tấm kính mờ Mỗi vạch màu ứng với một bước sóng xác định, là thành phần ánh sáng đơn sắc

do nguồn S phát ra.Tập hợp các vạch màu đó tạo thành quang phổ của nguồn S

2 Quang phổ liên tục

Trang 5

từ nguồn sáng S đó

vào máy quang phổ

phải có đặc điểm gì

?

phát xạ do nguồn

nào phát ra ?

phát xạ phát ra

trong điều kiện nào

?

- GV yêu cầu HS

quan sát về ảnh

chụp quang phổ

vạch của một số

nguyên tố ?

- Hoặc quan sát

hình màu ?

- Nêu nhận xét về

-Nhận xét, bổ sung trả lời của của bạn

-Quang phổ gồm nhiều dải sáng, màu sắc khác nhau, nối tiếp nhau một cách liên tục được gọi là quang phổ liên tục

a) Nguồn phát

-Các chất rắn, chất lỏng và những chất khí có khối lượng riêng lớn khi bị nung nóng phát

ra quang phổ liên tục

b) Tính chất

-Ở mọi nhiệt độ, vật đều phát

ra ánh sáng Khi nhiệt độ tăng dần thì cường độ bức xạ càng mạnh và miền quang phổ lan dần từ bức xạ có bước sóng dài sang bức xạ có bước sóng ngắn

3 Quang phổ vạch phát xạ

-Quang phổ gồm các vạch màu

Trang 6

nét giống nhau,

khác nhau giữa các

quang phổ đó ?

-Yêu cầu HS nêu

nhận xét về đặc

điểmcủa QPV của

các nguyên tố

- Khi chiếu một

chùm sáng trắng

vào máy quang phổ

ta thu được gì ?

- Nếu trên đường đi

của chùm sáng đó

ta đặt một ống thủy

tinh đựng hơi Natri

thì thấy hiện tượng

gì ?

hấp thụ là gì ?

Thảo luận và trả lời

-Thảo luận và

riêng lẻ, ngăn cách nhau bằng những khoảng tối, được gọi là quang phổ vạch phát xạ

a) Nguồn phát

-Quang phổ vạch do các chất khí, hay hơi có khối lượng riêng nhỏ khi bị kích thích

b) Tính chất

-Mỗi chất khi bị kích thích phát

ra các bức xạ có bước sóng xác định và cho một quang phổ vạch phát xạ riêng, đặc trưng cho nguyên tố đó

c) Các nguyên tố khác nhau

phát ra các quang phổ vạch khác hẳn nhau về số lượng vạch, về bước sóng (tức là về

vị trí) của các vạch và về cường độ sáng của các vạch đó

Trang 7

- Nhiệt độ của đám

khí hay hơi hấp thụ

có giá trị như thế

nào so với nghiệt

độ của nguồn sáng

phát ra quang phổ

liên tục ?

- Thế nào là sự đảo

vạch ?

- GV yêu cầu HS

quan sát và nhận

xét ảnh chụp các

quang phổ hấp thụ

của hêli, natri và so

sánh chúng với ảnh

chụp quang phổ

vạch phát xạ của

hêli, natri

trả lời

Thảo luận và

4 Quang phổ vạch hấp thụ a) Quang phổ hấp thụ của chất khí hoặc hơi

-Quang phổ liên tục, thiếu vạch màu do bị chất khí (hay hơi kim loại) hấp thụ, được gọi là quang phổ vạch hấp thụ của khí (hay hơi) đó

-Điều kiện để thu được QPHT

là nhiệt độ của đám khí hay hơi hấp thụ phải thấp hơn nhiệt độ của nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục

b) Sự đảo vạch quang phổ

-Hiện tượng một vạch QP phát

xạ sáng trở thành vạch tối trong QPHT, gọi là sự đảo vạch quang phổ

- “Ở một nhiệt độ xác định,

Trang 8

- Phép phân tích QP

là gì ?

- Thế nào là phép

phân tích quang

phổ định tính ?

- Thế nào là phép

phân tích quang

phổ định lượng ?

trả lời

Thảo luận và

một vật chỉ hấp thụ những bức

xạ nào mà nó có khả năng phát

xạ, và ngược lại, nó chỉ phát bức xạ nào mà nó có khả năng hấp thụ”

c) Quang phổ vạch hấp thụ của

mỗi nguyên tố có tính chất đặc trưng cho nguyên tố đó

5 Phân tích quang phổ

-Phân tích QP là phương pháp vật lí dùng để xác định thành phần hóa học của một chất (hay hợp chất), dựa vào việc nghiên cứu quang phổ của ánh sáng do chất ấy phát ra hoặc hấp thụ -Phân tích QP định tính có ưu điểm là : cho kết quả nhanh, có

độ nhạy cao, và có thể, cùng một lúc xác định được sự có mặt của nhiều nguyên tố Phân

Trang 9

trả lời

tích định lượng để biết được cả nồng độ của các thành phần có trong mẫu nồng độ rất nhỏ

IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:

-Tóm lược kiến thức trọng tâmcủa bài, hướng dẫn HS trả

lời các câu hỏi sau bài học

-Yêu cầu HS về đọc trước bài mới ở nhà

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	171,95 KB