Kiến thức -Mô tả được TN Y-âng, hiểu hiện tượng giao thoa ánh sáng và điều kiện giao thoa ánh sáng.. -Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn.. -Thảo luận và 1.Hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng
Trang 1Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 60:
HIỆN TƯỢNG NHIỄU XẠ ÁNH SÁNG
HIỆN TƯỢNG GIAO THOA ÁNH SÁNG
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức
-Mô tả được TN Y-âng, hiểu hiện tượng giao thoa ánh sáng
và điều kiện giao thoa ánh sáng
-Mô tả được hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng
2 Kỹ năng
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Nếu có điều kiện GV chuẩn bị TN về sự giao thoa ánh sáng (sẽ nói rõ ở mục III dưới đây)
- Vẽ trên giấy khổ lớn Hình 49.3 SGK và 49.4 SGK
2 Học sinh:
Trang 2- Ôn lại giao thoa của sóng cơ học (chương III)
III KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Hiện tượng tán sắc ánh sáng là gì? Thế nào là ánh sáng
đơn sắc, ánh sáng trắng?
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
HĐ CỦA GIÁO
VIÊN
HĐ CỦA
-Phát biểu định luật
truyền thẳng của
ánh sáng
-Mô tả hiện tượng
nhiễu xạ cho HS
-Hiện tượng nhiễu
xạ là gì?
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét, bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và
1.Hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng
-Hiện tượng ánh sáng không tuân theo định luật truyền thẳng, quan sát được khi ánh sáng truyền qua lỗ nhỏ, hoặc gần mép những vật trong suốt hoặc không trong suốt được gọi
là hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng
Trang 3-Để giải thích hiện
tượng nhiễu xạ phải
thừa nhận ánh sáng
có tính chất sóng
-Tiến hành TN giao
thoa ánh sáng với
ánh sáng đỏ
- Hãy mô tả hiện
tượng quan sát
được trên màn ảnh
E ?
- Phần ánh chồng
lên nhau hình như
trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả
lời của của bạn
-Lắng nghe và ghi nhớ
-Theo dõi TN
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
2 Giao thoa ánh sáng a) Thí nghiệm
-Đ là nguồn phát ánh sáng trắng; F là kính màu (kính lọc sắc) dùng để tách ra chùm sáng đơn sắc chiếu vào khe hẹp S rạch trên màn chắn M1; S1, S2
là hai khe hẹp, nằm rất gần nhau, song song với S, rạch trên màn chắn M2 sau M2 là màn ảnh
b) Kết quả thí nghiệm
-Dùng kính lọc sắc đỏ và quan sát hình ảnh phía trên màn M2 , thấy một vùng sáng hẹp trong
đó xuất hiện những vạch sáng màu đỏ và các vạch tối, xen kẽ nhau một cách đều đặn, song song với khe S
Trang 4xuất phát từ đâu ?
- Tần số và độ lệch
pha của 2 sóng ánh
sáng phát ra từ S1
và S2 có đặc điểm
gì ?
-Thế nào là hai
sóng kết hợp ?
- Thế nào là vùng
giao thoa ?
- Nêu kết luận về
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và trả lời
c) Giải thích kết quả thí nghiệm
- Ánh sáng từ đèn Đ chiếu sáng khe S làm cho khe S trở thành nguồn phát sóng ánh sáng, truyền đến hai khe S1, S2 Hai khe S1, S2, được chiếu sáng, lại trở thành hai nguồn sáng, phát
ra hai sóng ánh sáng kết hợp truyền tiếp về phía sau, có một phần chồng lên nhau
- Vì hai khe S1, S2 được chiếu sáng bởi cùng một nguồn sáng
S, nên hai nguồn S1, S2 là hai nguồn kết hợp có cùng tần số, hai sóng do chúng phát ra có
độ lệch pha không đổi
-Do đó, hai sóng ánh sáng do
S1 và S2 phát ra là hai sóng kết hợp có bước sóng xác định Tại
Trang 5hiện tượng giao
thoa ?
-Điều kiện xảy ra
hiện tượng giao
thoa ánh sáng là gì
?
-Nhận xét, đánh
giá giờ dạy
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
vùng không gian hai sóng đó chồng lên nhau, gọi là vùng giao thoa, chúng giao thoa với nhau và tạo nên hình ảnh như
đã quan sát thấy
-Như vậy, hiện tượng giao thoa
là một bằng chứng thực nghiệm quan trọng khẳng định ánh sáng có tính chất sóng
-ĐKGT: Hai chùm sáng gặp
nhau phải là hai chùm sáng kết hợp
IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
-Tóm lược kiến thức trọng tâmcủa bài, hướng dẫn HS trả
lời các câu hỏi sau bài học
-Yêu cầu HS về đọc trước bài mới ở nhà