Mục tiêu bài học: 1.Kiến thức - Nêu cấu tạo hạt nhân nguyên tử, biết kí hiệu hạt nhân và đơn vị khối lượng nguyên tử.. - Nêu được năng lượng liên kết hạt nhân là gì, viết được công thứ
Trang 1Giáo án Vật lý 12 nâng cao - TIẾT 88-89: CẤU TẠO HẠT NHÂN NGUYÊN TỬ - ĐỘ HỤT KHỐI
A Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức
- Nêu cấu tạo hạt nhân nguyên tử, biết kí hiệu hạt nhân
và đơn vị khối lượng nguyên tử
- nêu được lực hạt nhân là gì và đặc điểm của lực hạt nhân
- Nêu được độ hụt khối của hạt nhân là gì, viết được công thức tính độ hụt khối
- Nêu được năng lượng liên kết hạt nhân là gì, viết được công thức tính năng lượng liên kết hạt nhân
2.Kỹ năng
- Viết đúng kí hiệu hạt nhân nguyên tử
- Tìm năng lượng liên kết hạt nhân, năng lượng liên kết riêng
B Chuẩn bị:
Trang 21 Giáo viên:
a) Kiến thức và dụng cụ:
- Cấu tạo hạt nhân nguyên tử, năng lượng liên kết hạt nhân
- Vẽ mô hình cấu tạo các đồng vị của Hyđrô, hêli
- Kiến thức về hạt nhân, lực hạt nhân trong SGV
- Đọc những điều lưu ý trong SGV
b) Phiếu học tập:
2 Học sinh:
- Ôn lại một số kiến thức về cấu tạo hạt nhân trong hoá học, cấu tạo nguyên tử, bảng HTTT
C KIỂM TRA BÀI CŨ:
-Trình bày hệ thức Anh XTanh giữa năng lượng và khối lượng
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HĐ CỦA
GIÁO VIÊN
HĐ CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN
THỨC
Trang 3Cấu tạo hạt
nhân
- Yêu cầu HS
tìm cấu tạo hạt
nhân
- Trình bày cấu
tạo hạt nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
+ b Kí hiệu hạt
nhân
- Yêu cầu HS
tìm Kí hiệu hạt
nhân
- Trình bày Kí
hiệu hạt nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
+ b Kích thước
- Đọc SGK phần 1 a Tìm cấu tạo hạt nhân
- Trình bày cấu tạo hạt nhân
- Nhận xét, bổ xung cho bạn
- Đọc SGK phần 1 b Tìm
Kí hiệu hạt nhân
- Trình bày Kí hiệu hạt nhân
1 Cấu tạo hạt nhân Nuclôn
a) Cấu tạo hạt nhân
+ Gồm các hạt: nuclôn,
có 2 loại: prôton (p) & nơtron (n)
+ Số prôton (p) trong hạt nhân bằng Z (bằng
số TT trong bảng HTTH) Z gọi là nguyên
tử số
+ Số nơtron (n) trong hạt nhân bằng N
+ Số nuclôn: Z + N = A; A gọi là số khối
b Kí hiệu hạt nhân:
X A
Z hoặc AXhoặc XA A: số khối; Z : nguyên
Trang 4hạt nhân
- Yêu cầu HS
tìm Kích thước
hạt nhân
- Trình bày
Kích thước hạt
nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
- Yêu cầu HS
trả lời câu hỏi
C1, C2
Đồng vị là gì?
- Yêu cầu HS
tìm hiểu đồng
vị hạt nhân
- Trình bày về
đồng vị
- Nhận xét, tóm
- Nhận xét, bổ xung cho bạn
- Đọc SGK phần 1 c Tìm Kích thước hạt nhân
- Trình bày Kích thước hạt nhân
- Nhận xét, bổ xung cho bạn
- Trả lời câu hỏi C1, C2
- Đọc SGK phần 2 Tìm hiểu đồng vị là
tử số
c) Kích thước hạt nhân:
-Coi như hình cầu có bán kính R , A 3 m
1 15 10 2
2 Đồng vị:
-Là những nguyên tố có cùng Z (A)
Có đồng vị bề và đồng vị phóng xạ
3 Đơn vị khối lượng nguyên tử:
a) kí hiệu u có trị số
bằng 1/12 khối lượng nguyên tử C12
g N N m
u
A A C
1 12 12
1 12
1
1,66.10=27kg Khối lượng 1 nuclôn
Trang 5tắt
+ Tìm hiểu đơn
vị khối lượng
nguyên tử?
- Trình bày nội
dung ĐVKL
nguyên tử
- Nhận xét, tóm
tắt
+ Đo bằng đại
lượng khác:
- Từ hệ thức
Anhxtanh
ngoài u còn
tính bằng gì?
- Giá trị 1u
bằng bao nhiêu
MeV/c2?
- Nhận xét, bổ
gì
- Trình bày khái niệm đồng vị
- Nhận xét, bổ xung cho bạn
- Đọc SGK phần 3.a, đơn
vị khối lượng nguyên tử
- Thảo luận nhóm, trình bày nhận biết của mình
- Nhận xét, bổ xung tình bày
u, khối lượng nguyên tử
m A.u
b) Từ hệ thức:
E = mc2 => m = E/c2 ta được:
u = 931,5MeV/c2
4 Năng lượng liên kết: a) Lực hạt nhân:
-Là lực hút giữa các nuclon
Có bán kính tác dụng khoảng 10-15m
b) Độ hụt khối Năng lượng liên kết
+ Khối lượng m của hạt nhân A X
Z bao giờ cũng nhỏ hơn tổng khối lượng
Trang 6xung, tóm tắt
- Yêu cầu HS
trả lời câu hỏi
C3
-Năng lượng
liên kết
+ Lực hạt nhân
là gì?
- Trình bày lực
hạt nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
- Yêu cầu HS
trả lời câu hỏi
C4
+ Độ hụt khối
là gì? HD HS
đọc SGK
- Trình bày độ
của bạn
- Đọc SGK phần 2, b Tìm hiểu các đơn
vị khác
- Thảo luận, trình bày liên
hệ u và MeV/c2
- Nhận xét, bổ xung
- Trả lời câu hỏi C3
- Đọc SGK phần 4, a Tìm hiểu lực hạt nhân
- Thảo luận
các nuclôn tạo thành
m = [Zmp + (A –
Zmn)] – m: độ hụt khối + Có năng lượng E =
mc2 = E0 – E toả ra khi
hệ nuclôn tạo thành hạt nhân
+ Muốn phá vỡ hạt nhân thành các nuclôn riêng rẽ phải cung cấp năng lượng bằng E để thắng lực hạt nhân Nên
E gọi là năng lượng liên kết hạt nhân
+ Năng lượng liên kết
cho 1 nuclon là
A
E
gọi
là năng lượng liên kết riêng (NLLKR)
+ Hạt nhân có NLLKR
Trang 7hụt khối hạt
nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
+ Năng lượng
liên kết hạt
nhân là gì?
- Trình bày
năng lượng liên
kết hạt nhân
- Nhận xét, tóm
tắt
+ Năng lượng
liên kết riêng là
gì?
- Trình bày
năng lượng liên
kết riêng
- Năng lượng
nhóm, trình bày về lực hạt nhân
- Nhận xét bổ xung cho bạn
- Trả lời câu hỏi C4
- Đọc SGK phần 4, b Tìm hiểu độ hụt khối
- Thảo luận nhóm, trình bày về độ hụt khối
- Nhận xét bổ xung cho bạn
+ Tìm hiểu về
lớn hơn sẽ bền vững hơn
Trang 8liên kết riêng
cho biết điều
gì?
- Nhận xét, tóm
tắt
- Yêu cầu HS
trả lời câu hỏi
C5
năng lượng liên kết hạt nhân
- Thảo luận nhóm, trình bày về NLLK hạt nhân
- Nhận xét bổ xung cho bạn + Tìm hiểu năng lượng liên kết riêng
- Thảo luận nhóm, trình bày về năng lượng liên kết riêng
- Nhận xét bổ xung cho bạn
Trang 9- Trả lời câu hỏi C5
V/ CỦNG CỐ - DẶN DÒ
- Làm các bài tập trong SGK
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Về làm bài tập và đọc bài sau