bài 20 tạo giống bằng công nghệ gen

- Trung tâm của công nghệ gen là kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác gọi là kỹ thuật chuyển gen.. KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀNEnz

Sinh vật mang gen phát sáng của sứa( giống được tạo ra bằng công nghệ gen)

Bài 20

c¤NG NGHÖ GEN

GV: Thái Thị Giang

1 Khái niệm cơng nghệ gen:

- Cơng nghệ gen là quy trình tạo ra những

tế bào sinh vật hoặc sinh vật cĩ gen bị biến đổi hoặc cĩ thêm gen mới.

- Trung tâm của công nghệ gen là kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác gọi là kỹ thuật chuyển gen.

I Cơng nghệ gen:

2.Các bước tiến hành trong k thu t chuy n gen ỹ ậ ể

ADN Plasmit

tái tổ hợp

dạng vịng

ADN tái tở hợp

Quan sát hình cho biết kỹ thuật chuyển gen gồm

những nguyên liệu gì?

+ Plasmid là phân tử ADN nhỏ, dạng vòng nằm trong tế bào chất của nhiều loài vi khuẩn.

+ Plastmit có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào.

Plasmit là gì?

2.Các bước tiến hành trong k thu t chuy n gen ỹ ậ ể

ADN Plasmit

tái tổ hợp

dạng vịng

ADN tái tở hợp

Quan sát hình cho biết kỹ thuật chuyển gen gồm

mấy khâu chính?

KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀN)

ADN Plasmit

tái tổ hợp

dạng vòng

ADN tái tổ hợp

a,Tạo ADN tái tổ hợp.

b,Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận.

c,Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp

KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀN)

Enzim cắt

Enzim cắt

Restrictaza

Gắn đoạn bị cắt vào plasmit nhờ enzim nối Ligaza

ADN tái tổ hợp

Quy trình tạo ADN tái tổ hợp.?

KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀN

Chuyển đến tế bào nhận

ADN của tế bào nhận

ADN Plasmit

tái tổ hợp

dạng vòng

ADN tái tổ hợp

Làm thế nào để đưa AND tái tổ hợp vào TB nhận?

Nhận biết tế bào có chứa AND tái tổ hợp bằng cách nào

- Cách tiến hành trong kii thuật chuyển gen:.

a) Tạo ADN tái tổ hợp

- Tách chiết được thể truyền và gen cần chuyển ra khỏi tế

b) Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận

Dùng muối CaCl2 hoặc xung điện để làm giản màng sinh

chất của tế bào, làm cho phân tử ADN tái tổ hợp dẽ dàng

đi qua màng

c) Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp

- chọn thể truyền có gen đánh dấu  để nhận biết tế bào

có ADN tái tổ hợp

- Phân lập dòng TB chứa AND tái tổ hợp bằng ki thuật để

thu hoạch sản phẩm

Cà chua có gen kháng ung thư

Thế nào là sinh vật biến đổi gen?

Cây đu đủ mang gen

kháng virut CMV

Dê biến đổi gen cho sữa chứa prôtêin tơ nhện Cá glofish phát sáng

II ỨNG DỤNG CÔNG NGHÊÊ GEN TRONG TẠO

GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN

1.Khái niệm sinh vật biến đổi gen

1.Khái niệm sinh vật biến đổi gen

- Cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật.

+ Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen

+ Làm biến đổi một gen có sẵn trong hệ gen + Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen

Có những cách nào để tạo được sinh vật biến đổi gen?

- Khái niệm: Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà hệ gen

của nó đã được con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình

Dựa vào SGK, em hãy hoàn thành phiếu học tập sau:

Đối tượng Động vật Thực vật Vi sinh vật

Cách tiến hành

Thành tựu

Phương pháp tạo sinh vật biến đổi gen và thành tựu

2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen

Cừu con chuyển gen

ADN tái tổ hợp

* Cách tiến hành

tạo ĐV chuyển gen

+ lấy trứng của con

+ cấy phơi chuyển

gen vào tử cung con

vật khácsinh ra 1

con vật chuyển gen.

2 Một số thành tựu tạo giống

biến đởi gen

a) Tạo động vật chuyển gen

Tạo cừu biến đổi gen, sản sinh prơtêin người trong sữa

Tạo ĐV chuyển gen đựơc tiến hành ntn?

Một số thành tựu thu được từ tạo giống

biến đổi gen ở động vật?

* Thành tựu thu được

Chuột nhắt được chuyển gen hoocmôn sinh trưởng của

chuột cống→KL tăng gấp đôi so với con bình thường.

Cá hồi chuy n gen ể hormone sinh tr ưở ng (ph i) và cá hồi đối chứng ả

(trái)

Cừu chuyển gen tạo sữa

chứa Protein người

+ Tạo cừu biến đởi gen, sản

sinh prơtêin người trong sữa

+ Chuy n gen hormone sinh tr ể ưở ng vào cá hồi Cá hồi có khối gấp nhiều lần so với con bình thường

Dê chuyển gen cho sữa có prôtêin của tơ nhện

b) Tạo giống cây trồng biến đổi gen

Tạo giống cây trồng biến đổi gen ở thực vật được tiến hành ntn?

* Cách tiến hành: Tạo AND tái tổ hợp TB xômaphôi Cây chuyển gen

b) Tạo giống cây trồng biến đổi gen

Cây bông chuyển gen kháng sâu bêênh ( bên phải ) và cây bông không

chuyển gen kháng sâu bêênh ( bên trái ) Chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn vào cây bông

Một số thành tựu thu được từ tạo giống

biến đổi gen ở thực vật?

Thành tựu thu được:

Cây đu đủ (Carica papaya L.)

đ ợc chuyển gen kháng bệnh virút ) Cây đối chứng

Tạo giống lúa gạo vàng có khả năng tổng hợp được β-carotene (Tiền chất tạo vitamin A trong hạt) Sau quá trình tiêu hóa β-carotene

được chuyển thành vitamin A đem lại hy vọng cho khoảng 12 0 triệu trẻ em trên thế giới bị các rối loạn do thiếu vita min A

Cà chua chuyển gen kháng sinh vật ký sinh (bên phải)

và cà chua đối chứng (bên trái)

Chuyển gen kháng sinh vật ký sinh vào cây cà chua)

Khoai tây bình thường (trái) và khoai tây chuyển gen (phải)

Chuyển gen kháng virut thối vào củ khoai tây)

Cà chua không chuyển gen

Cà chua chuyển gen chậm chín và kháng vi rút

Chuyển gen kéo dài

thời gian chín và

kháng virut vàocây

cà chua)

c) Tạo dịng vi sinh vật biến đởi gen

* Cách tiến hành: Tạo AND tái tở hợp TB VKTB VK được biến đởi gen

* Thành tựu thu được:

-Chuyển gen mã hĩa isulin/người-> VK E.coli dịng vi khuẩn này có khả năng sinh sản cao, sản sinh ra một lượng lớn insulin làm thuốc chữa bệnh tiểu đường

-Tạo chủng vi khuẩn biến đởi gen -> ăn dầu cặn trên biển, phân hủy chất thải

Tạo dịng sinh vật biến đởi gen được tiến hành ntn? Thành tựu thu được ?

Câu 1.Người ta phải dùng thể truyền để chuyển một

gen từ tế bào này sang tế bào khác là vì:

A nếu không có thể truyền thì gen cần chuyển sẽ không

chui vào được tế bào nhận

B nếu không có thể truyền thì gen có vào được tế bào

nhận cũng không thể nhân lên và phân li đồng đều

về các tế bào con khi tế bào phân chia

C nếu không có thể truyền thì khó có thể thu được

nhiều sản phẩm của gen trong tế bào nhận

D nếu không có thể truyền thì gen sẽ không tạo ra sản

phẩm trong tế bào nhận

Câu 2: Công nghệ gen là:

A quy trình công nghệ dung để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi

B.quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới

C.ki thuật gắn gen cần chuyển vào thể truyền

D.ki thuật đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

Câu 3:Ưu thế nổi bật của ki thuật chuyển gen so với các phương pháp lai truyền

thống là gì?

A.Dễ thực hiện, thao tác nhanh, ít tốn thời gian

B.Tổng hợp được các phân tử ADN lại giữa loài này và loài khác

C.Sản suất các sản phẩm sinh học trên qui mô công

nghiệp

D.Lai giữa các loài xa nhau trong hệ thống phân loại không giao phối được