Phần nước ngọt này ở dạng đóng băng, con người không thể sử dụng được.. Sử dụng nước cho công nghiệp, nếu công nghiệp chế biến thì chất lượng nước được đòi hỏi sẽ cao hơn nhu cầu nước ch
Trang 1Chương 6: Khả năng cung cấp nước và sử dụng nước
1 Những nguồn cung cấp nước
Nước là thành phần thiết yếu của con người Trong khoảng 105.000km3/năm nước mưa nguồn cung cấp nước cho hành tinh, có khoảng 1/3 đổ ra sông, 2/3 quay trở lại khí quyển do bốc hơi bề mặt và quá trình thoát hơi nước bởi thực vật Lục địa được xem có trữ lượng nước lớn nhất là nam Mỹ và Châu Á Hai lục địa này chiếm khoảng 12% diện tích đất, nhưng trữ lượng nước chiếm khoảng 25% lượng nước trên trái đất
Tài nguyên nước ngọt cần cho sự sống con người chiếm khoảng 2,08% khối lượng chung của thủy quyến Phần nước ngọt này ở dạng đóng băng, con người không thể sử dụng được Như vậy nước sử dụng được chiếm khoảng 0,31%
2 Chu trình khô hạn
Nước mưa thì không bao giờ được phân phối đồng đều theo địa hình cũng như lượng nước mưa hàng năm Ở mỗi lục địa, có vài vùng mà lượng mưa phân bố không đều do ảnh hưởng của địa hình hoặc do tốc độ của gío Nhìn chung, chu kỳ của mùa khô và mưa trong năm sẽ tạo ra những vùng khô hạn tạm thời Sự thiếu nước gây ảnh hưởng trầm trọng ở những vùng bán sa mạc, nơi mà lượng nước là yếu tố thật sự là yếu tố xác định sự phân bố của thực vật và động vật Ở Mỹ chu kỳ khô hạn khoảng 30 năm, những năm khô hạn trầm trọng nhất là 1870, 1900, 1930, 1960
3 Các kiểu sử dụng nước
Tùy theo kiểu sử dụng nước khác nhau, đòi hỏi chất lượng nước cũng rất khác nhau
1 Sử dụng nước cho đô thị, nhằm cung cấp lượng nước cho ăn uống, sinh hoạt vệ sinh,
2 Sử dụng nước cho nông nghiệp, nhằm phục vụ cho nhu cầu thủy lợi, cho chăn nuôi gia súc hoặc nuôi trồng thủy hải sản
3 Sử dụng nước cho công nghiệp, nếu công nghiệp chế biến thì chất lượng nước được đòi hỏi sẽ cao hơn nhu cầu nước cho công nghiệp giấy hoặc làm lạnh
4 Sử dụng nước cho vui chơi giải trí như bơi lội, chèo thuyền
5 Sử dụng nước cho du lịch sinh thái, thưởng thức môi trường trong lành
4 Các nguồn tài nguyên nước quý hiếm
Trang 21 Nước mưa, là nguồn nước quý và trong lành nếu như bầu khí quyển không bị ô nhiễm, nước mưa gồm có mưa trên đại dương và mưa trên đất liền
2 Nước ngầm là tài sản vô giá, túi nước ngầm thường có độ sâu từ 70-350 m, nước ngầm ở ĐBSCL có chất lượng tốt Tuy nhiên nếu không có biện pháp khai thác và sử dụng hợp lý và đúng kỹ thuật, thì sẽ đưa đến nguy cơ hủy hoại nguồn tài nguyên này
5 Sự lạm dụng nước ngầm
Nước ngầm có hai loại nước chính, nước thổ nhưỡng và nước trong các túi nước ngầm Nước thổ nhưỡng thường ở độ sâu nhỏ hơn 10 m, loại nước này dễ bị nhiễm phèn, mặn, và hữu cơ, nhất là bị nhiễm phèn Nước ngầm là tài sản vô cùng quý hiếm, nếu ta không biết khai thác và sử dụng có hiệu quả thì đưa đến tác hại nghiêm trọng trong sinh hoạt của cộng đồng
Ở nước ta, có nhiều nơi khai thác nguồn nước ngầm rất bừa bải và kém hiểu biết khoa học Chính vì sự khai thác tràn lan cuả các cơ sở tư nhân đã làm cho nguồn nước trở nên khan hiếm, và đang ở tình trạng bị ô nhiễm Ở ĐBSCL, nhà nhà có thể sử dụng nguồn nước ngầm, họ có thể thuê khoan giếng mà không cần được phép của nhà nước Thực ra đây là dạng nước ngầm thổ nhưỡng chỉ một thời gian ngắn, nguồn nước này bị nhiễm phèn, mặn và cuối cùng có nhiều nơi phải ngưng sử dụng, hoặc chỉ sử dụng cho việc vệ sinh các khu chuồng trại chăn nuôi Việc làm này cho thấy ý thức của người dân chưa cao trong việc sử dụng tài nguyên này, và sự quản lý lỏng lẻo của các cơ quan có trách nhiệm của nhà nước Kết quả cuối cùng đưa đến sự lãng phí trầm trọng nguồn tài nguyên quý của nhân loại
6 Hiện trạng sử dụng nước ở Việt Nam
6.1 Hiện trạng sử dụng nước sạch cho nông thôn
Vào những năm cuối của thế kỹ XX, nước sạch cho nông thôn đã đang là vấn đề quan tâm hàng đầu, đặc biệt là ở Việt Nam, chính phủ đã quan tâm và đưa vào chương trình được ưu tiên giải quyết Đối với nông thôn, nước ngọt và sạch là nhu cầu tối cần thiết cho sinh hoạt tối thiểu của con người Các nguồn nước chính là nước bề mặt (sông ngòi, ao, hồ) trong những năm gần đây, nước ngầm cũng được sử dụng ở nông thôn Việtnam, tuy nhiên có phần suy giảm về trữ lượng và chất lượng
Nguồn nước sinh hoạt chính cho người dân ở vùng nông thôn Việt Nam là nước từ sông, rạch, ao, hồ Do thói quen sinh hoạt nên mọi chất thải từ sinh hoạt, từ chăn nuôi đều thải trực tiếp ra sông rạch Đây chính là nguồn lan truyền nguồn dịch bệnh nguy hiểm qua đường ruột Mặt khác các chất thải từ các hoạt động công nông nghiệp chưa được xử lý đã gây ô nhiễm nặng đến nguồn nước sinh hoạt và ăn uống
Trang 3của người dân nông thôn Ở Việt nam trong những năm vừa qua, được sự tài trợ của tổ chức UNICEF, với kinh phí hàng năm khoảng 30 triệu USD, tình hình nước sạch ở nông thôn đã cải thiện đáng kể tuy nhiên so với nhu cầu thì vẫn chưa được thỏa mãn, chương trình tài trợ này cũng còn hạn chế nhiều về hiệu quả đầu tư và sử dụng
Ở ĐBSCL, ô nhiễm nước ở nông thôn tương đối trầm trọng, do ĐBSCL là vựa lúa lớn của cả nước Nhất là dân có tập quán sinh sống rải rác theo hệ thống kênh rạch chằng chịt Điển hình là khu vực sông Vàm Cỏ Đông, Vàm cỏ Tây, hệ thống kênh Cây Sắn, Kênh Tám Ngàn, Tứ giác long xuyên
6.2 Các biện pháp giải quyết nước sạch
Các biện pháp phải tiến hành đồng bộ:
1 Bảo vệ và tránh ô nhiễm các nguồn nước đã và đang sử dụng Tuyên truyền người dân không được thải bừa bải các chất sinh hoạt, chăn nuôi ra sông rạch Xây dựng cầu đúng qui cách, không được làm cầu hay chuồng trại chăn nuôi trên sông
2 Không lạm dụng phân bón thuốc trừ sâu, tuyệt đối không dùng các loại thuốc đã
bị nghiêm cấm sử dụng
3 Chú trọng các công tác nghiên cứu, triển khai các kỹ thuật đánh gía chất lượng các nguồn nước Các công nghệ xử lý nước cũng cần được quan tâm đúng mức
4 Phải có nguồn kinh phí đầu tư thích đáng để đáp ứng nhu cầu nước ngọt và sạch cho người dân ở nông thôn
6.3 Nhu cầu nước ở đô thị
Nhu cầu nước ở các đô thị thường rất lớn, các nhu cầu này thường do lượng cư dân quá đông, hơn nữa do tính chất đa dạng và phong phú của các ngành nghề ở đô thị nên nhu cầu nước ở thành phố không những đa dạng về số lượng và chất lượng tuy nhiên, nước ở đô thị bị ô nhiễm do bởi các nguồn sau:
1 Ô nhiễm do nguồn nước thải sinh hoạt, tất cả các dạng nước thải từ nhiều nguồn khác nhau mà chưa được xử lý
2 Ô nhiễm công nghiệp cũng rất trầm trọng, 95% các nhà máy hiện nay chưa có hoặc có bộ phận xử lý thô sơ, đặc biệt ở các nhà máy dệt, thuộc da, hóa chất, chế biến thực phẩm
3 Nguồn thải khá nguy hiểm là từ các bệnh viện Hầu hết khoảng 56% chưa có phương án xử lý Nếu các chất thải theo ống chảy ra sông, từ sông lại bơm trở lại cho sinh hoạt thì vô cùng trầm trọng, và sẽ thật sự không có lối thoát nếu như không giải quyết xử lý ô nhiễm tận nguồn gốc của nó
Trang 47 Kết luận
Với hiện trạng nguồn nước như hiện nay, vấn đề ô nhiễm khá trầm trọng Vì vậy chúng ta cần có một số biện pháp thật cụ thể và triệt để, tập trung vào các mặt sau:
1 Có qui định với tất cả xí nghiệp phải xử lý nước thải chất thải trước khi dẫn ra kênh hoặc sông rạch
2 Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, nâng cao trình độ dân trí cho mọi người nhất là dân trí về môi trường
3 Có các biện pháp kiểm soát ô nhiễm từ vùng nông thôn và miền núi, Những vùng bị mặn phèn thì nên đề xuất hướng quản trị để chống ô nhiễm nguồn nước
4 Nghiên cứu chất lượng môi trường nước phải đồng bộ và tổng hợp, nhất là nghiên cứu chất lượng nước không thể tách rời với chất lượng môi trường đất
Câu hỏi cuôiú chương
1 Tại sao nước ngầm là nguồn tài nguyên quý hiếm?
2 Các nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng thiếu nước?
3 Nước mưa là nguồn tài nguyên quý, nhưng ngày nay chất lượng nước đã bị suy giảm, các anh chị hãy giải thích vấn đề trên?
4 Chất lượng nước ảnh hưởng trực tiếp trên sức khỏe cộng đồng? Anh chị hãy cho những minh chứng cụ thể?